Właściwości farmakodynamiczne
Detriol 0,25 mcg

Właściwości farmakodynamiczne kalcytriolu

Kalcytriol, substancja czynna leku Detriol, należy do grupy farmakoterapeutycznej witaminy D i jej analogów (kod ATC: A11CC04). Jest on najaktywniejszym znanym metabolitem witaminy D3, który odgrywa kluczową rolę w stymulacji transportu wapnia w jelitach. Mechanizm działania kalcytriolu opiera się na interakcji z receptorem witaminy D, który jest jądrowym receptorem hormonalnym obecnym w większości typów komórek organizmu. Po związaniu z określonym miejscem w DNA receptor ten działa jako czynnik transkrypcyjny aktywowany przez ligand, prowadząc do zmiany transkrypcji w genach docelowych.¹

Miejsca działania kalcytriolu w organizmie

Główne miejsca działania kalcytriolu w organizmie to:

• Jelita – w błonie śluzowej jelit człowieka występuje białko wiążące receptory kalcytriolu
• Kości – wpływa na proces mineralizacji i remodelingu kostnego
• Nerki – istnieją dowody na bezpośrednie działanie kalcytriolu na nerki
• Gruczoły przytarczyczne – wpływa na sekrecję parathormonu

Powyższe tkanki stanowią główne miejsca, w których kalcytriol wywiera swoje biologiczne działanie.²

Rola kalcytriolu w niewydolności nerek i osteodystrofii nerkowej

U pacjentów z niewydolnością nerek zdolność syntezy kalcytriolu z prekursorów witaminy D jest znacząco ograniczona. Niedobór ten prowadzi do szeregu zaburzeń metabolicznych, przede wszystkim hipokalcemii i wtórnej nadczynności przytarczyc, które stanowią główne przyczyny rozwoju metabolicznej choroby kości w niewydolności nerek (osteodystrofia nerkowa). Należy zaznaczyć, że w patogenezie osteodystrofii nerkowej mogą również uczestniczyć inne substancje toksyczne dla tkanki kostnej, takie jak glin, które gromadzą się w organizmie w przebiegu mocznicy.³

Korzystny wpływ kalcytriolu na osteodystrofię nerkową wynika przede wszystkim z wyrównania hipokalcemii i zmniejszenia nasilenia wtórnej nadczynności przytarczyc. Natomiast niezależne dodatkowe korzystne działanie kalcytriolu w tym schorzeniu nie zostało jednoznacznie potwierdzone.⁴

Metabolizm i czas działania kalcytriolu

Kalcytriol (1,25(OH)2D3) jest jednym z najważniejszych aktywnych metabolitów witaminy D3, który w warunkach fizjologicznych jest wytwarzany w nerkach z prekursora – 25-hydroksycholekalcyferolu (25-HCC). Jego główne funkcje obejmują wspomaganie wchłaniania wapnia w jelitach oraz regulację procesu mineralizacji kości. Działanie farmakologiczne pojedynczej dawki kalcytriolu utrzymuje się przez okres od 3 do 5 dni.⁵

Zastosowanie kalcytriolu w ciężkiej niewydolności nerek

U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek, szczególnie tych poddawanych przewlekłym dializom, produkcja endogennego kalcytriolu ulega stopniowemu zmniejszeniu, a w skrajnych przypadkach może być całkowicie zahamowana. Ten postępujący niedobór odgrywa kluczową rolę w patogenezie osteodystrofii nerkowej.⁶

Doustne podawanie preparatu Detriol prowadzi do normalizacji wchłaniania wapnia w jelitach u pacjentów z osteodystrofią nerkową. Ponadto przyczynia się do normalizacji lub zmniejszenia podwyższonego stężenia fosfatazy zasadowej w surowicy oraz obniżenia zwiększonego stężenia parathormonu. Leczenie kalcytriolem skutkuje zmniejszeniem bólów kostnych i mięśniowych oraz koryguje zmiany histologiczne występujące w przebiegu włóknistego zapalenia kości i innych zaburzeń mineralizacji.⁷

Zastosowanie kalcytriolu w niedoczynności przytarczyc

U pacjentów z różnymi postaciami niedoczynności przytarczyc, takimi jak:

• pooperacyjna niedoczynność przytarczyc
• idiopatyczna niedoczynność przytarczyc
• rzekoma niedoczynność przytarczyc

kalcytriol w postaci produktu leczniczego Detriol przyczynia się do poprawy hipokalcemii i jej objawów klinicznych.⁸

Zastosowanie kalcytriolu w hipofosfatemicznej krzywicy opornej na witaminę D (HPDR)

U pacjentów z hipofosfatemiczną krzywicą oporną na witaminę D (HPDR), u których występuje obniżone stężenie kalcytriolu w osoczu, leczenie kalcytriolem przynosi korzyści terapeutyczne. Zmniejsza ono kanalikową eliminację fosforanów oraz, w połączeniu z równoczesnym leczeniem fosforanami, prowadzi do normalizacji rozwoju kości.⁹