Właściwości farmakokinetyczne
Glukonian wapnia

Właściwości farmakokinetyczne glukonianu wapnia

Glukonian wapnia, stosowany jako składnik aktywny w preparacie Calcium Gluconicum Farmapol (zawierającym 45 mg jonów wapnia w postaci 500 mg wapnia glukonianu w jednej tabletce), podlega złożonym procesom farmakokinetycznym w organizmie. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakokinetycznych tej substancji.¹

Wchłanianie glukonianu wapnia

Wchłanianie wapnia z glukonianu wapnia jest procesem aktywnego transportu, który odbywa się przede wszystkim w górnym odcinku jelita cienkiego. Proces ten jest ściśle kontrolowany przez kalcytriol – aktywny metabolit witaminy D, który jest wytwarzany w odpowiedzi na obniżone stężenie jonów wapnia w surowicy krwi.²

Stopień przyswajania wapnia z przewodu pokarmowego jest bezpośrednio uzależniony od aktualnego zapotrzebowania organizmu na ten pierwiastek. Mechanizm transportujący jony wapnia ze światła jelita do wnętrza komórki jest zlokalizowany w mikrokosmkach, czyli rąbku szczoteczkowym. Transport wapnia do przestrzeni pozakomórkowej zachodzi prawdopodobnie na drodze wymiany na jon sodowy.³

Dystrybucja glukonianu wapnia

Po wchłonięciu z przewodu pokarmowego, wapń z glukonianu wapnia ulega dystrybucji w organizmie według następujących wzorców:

• Przenika do krwi i płynów wewnątrz- i zewnątrzkomórkowych
• Jest wbudowywany do tkanki kostnej i zębów, gdzie znajduje się około 99% całkowitej puli wapnia ustrojowego

⁴

W warunkach fizjologicznych około 50% wapnia obecnego we krwi występuje w postaci fizjologicznie aktywnej, z czego 5% jest związane z cytrynianami, fosforanami i innymi anionami, a pozostałe 45% wiąże się z białkami osocza.⁵

Istotnym aspektem dystrybucji wapnia jest wpływ równowagi kwasowo-zasadowej na jego stężenie w surowicy. Kwasica powoduje zwiększenie stężenia jonów wapniowych, natomiast zasadowica prowadzi do jego zmniejszenia. Również zmiany stężenia białek we krwi wpływają bezpośrednio na stężenie wapnia w surowicy.⁶

Przenikanie przez bariery biologiczne

Wapń z glukonianu wapnia wykazuje zdolność do przenikania przez barierę łożyskową. Co istotne, we krwi płodu osiąga on wyższe stężenie niż we krwi matki. Ponadto, wapń przenika również do mleka matki, co ma znaczenie w okresie laktacji.⁷

Metabolizm i wydalanie

Glukonian wapnia, który nie został wchłonięty z przewodu pokarmowego lub został wydalony z żółcią i sokiem trzustkowym, podlega wiązaniu z kwasami żółciowymi i wolnymi kwasami tłuszczowymi, a następnie jest wydalany z kałem.⁸

Wydalanie wapnia z moczem zależy od kilku czynników:

• Wielkości przesączania kłębuszkowego
• Czynników hormonalnych
• Stężenia wapnia we krwi

⁹

W warunkach fizjologicznych procesy nerkowego wydalania wapnia są wysoce efektywne – około 99% przesączonego wapnia ulega wchłanianiu zwrotnemu w kanalikach nerkowych, a jedynie 1% jest wydalany z moczem.¹⁰

Dodatkową drogą eliminacji wapnia z organizmu jest wydalanie przez gruczoły potowe, co ma szczególne znaczenie w warunkach zwiększonej potliwości, np. podczas intensywnego wysiłku fizycznego czy w wysokiej temperaturze otoczenia.¹¹