Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Lenalidomide Eugia

Przed rozpoczęciem leczenia preparatem Lenalidomide Eugia w skojarzeniu z innymi produktami leczniczymi, niezbędne jest dokładne zapoznanie się z odpowiednimi Charakterystykami Produktów Leczniczych dla tych preparatów¹.

Działanie teratogenne lenalidomidu

Lenalidomid posiada strukturę chemiczną zbliżoną do talidomidu, znanej substancji teratogennej powodującej ciężkie, zagrażające życiu wady wrodzone u ludzi. Badania na małpach wykazały, że lenalidomid wywołuje wady wrodzone podobne do tych, które były obserwowane po zastosowaniu talidomidu. W związku z tym należy oczekiwać działania teratogennego lenalidomidu u ludzi, jeśli zostanie zastosowany w okresie ciąży².

Program zapobiegania ciąży

Wszystkie pacjentki muszą bezwzględnie spełniać warunki programu zapobiegania ciąży, chyba że istnieją wiarygodne dowody na to, że pacjentka nie może zajść w ciążę³.

Kryteria określające kobiety niemogące zajść w ciążę

Pacjentka lub partnerka pacjenta jest uznawana za mogącą zajść w ciążę, chyba że spełnia co najmniej jedno z poniższych kryteriów⁴:

• Wiek ≥ 50 lat i naturalny brak menstruacji przez ≥ 1 rok (brak menstruacji po leczeniu przeciwnowotworowym lub w czasie karmienia piersią nie wyklucza możliwości zajścia w ciążę)⁵
• Przedwczesna niewydolność jajników potwierdzona przez specjalistę ginekologa⁶
• Uprzednia obustronna resekcja jajników z jajowodami lub histerektomia⁷
• Genotyp XY, zespół Turnera, agenezja macicy⁸

Przeciwwskazania i poradnictwo

Lenalidomid jest przeciwwskazany u kobiet mogących zajść w ciążę, jeśli nie zostały spełnione wszystkie z poniższych warunków⁹:

• Zrozumienie przez pacjentkę ryzyka teratogenności dla nienarodzonego dziecka¹⁰
• Zrozumienie konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji bez przerwy przez co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia, przez cały okres trwania leczenia i przez co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia¹¹
• Przestrzeganie wszystkich zaleceń dotyczących skutecznej antykoncepcji, nawet w przypadku braku menstruacji u kobiety w wieku rozrodczym¹²
• Zdolność pacjentki do stosowania i przestrzegania skutecznych metod antykoncepcji¹³
• Poinformowanie i zrozumienie przez pacjentkę potencjalnych następstw ciąży oraz konieczności natychmiastowej konsultacji w przypadku podejrzenia zajścia w ciążę¹⁴
• Zrozumienie konieczności rozpoczęcia leczenia zaraz po wydaniu lenalidomidu poprzedzonym uzyskaniem ujemnego wyniku testu ciążowego¹⁵
• Zrozumienie konieczności i zgoda na wykonywanie testów ciążowych co najmniej raz na 4 tygodnie, z wyjątkiem przypadków potwierdzonej sterylizacji przez podwiązanie jajowodów¹⁶
• Potwierdzenie przez pacjentkę zrozumienia zagrożeń i niezbędnych środków ostrożności związanych ze stosowaniem lenalidomidu¹⁷

Wytyczne dla mężczyzn stosujących lenalidomid

Dane farmakokinetyczne wskazują, że lenalidomid jest obecny w spermie ludzkiej w skrajnie małym stężeniu w trakcie leczenia i staje się niewykrywalny po 3 dniach od zakończenia podawania substancji u zdrowych mężczyzn. Ze względów bezpieczeństwa, szczególnie w przypadku populacji z wydłużonym czasem wydalania (np. z zaburzeniami czynności nerek), wszyscy mężczyźni przyjmujący lenalidomid muszą spełniać następujące warunki¹⁸:

• Zrozumieć ryzyko teratogenności leku w przypadku pożycia seksualnego z kobietą w ciąży lub z kobietą mogącą zajść w ciążę¹⁹
• Zrozumieć konieczność używania prezerwatyw w przypadku pożycia seksualnego z kobietą w ciąży lub z kobietą mogącą zajść w ciążę, niestosującą skutecznych środków antykoncepcyjnych (nawet jeżeli mężczyzna w przeszłości poddał się zabiegowi wazektomii) w czasie leczenia i przez co najmniej 7 dni od podania ostatniej dawki i (lub) zakończenia leczenia²⁰
• Zrozumieć, że jeżeli partnerka zajdzie w ciążę w czasie kiedy mężczyzna przyjmuje lenalidomid lub w krótkim czasie po zaprzestaniu jego stosowania, mężczyzna powinien jak najszybciej poinformować o tym swojego lekarza prowadzącego, a partnerka powinna zostać skierowana do lekarza specjalizującego się lub mającego doświadczenie w zakresie teratologii²¹

Antykoncepcja u kobiet mogących zajść w ciążę

Kobiety mogące zajść w ciążę muszą stosować przynajmniej jedną skuteczną metodę antykoncepcji przez co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia, w trakcie leczenia, przez co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia lenalidomidem i nawet w przypadku przerwy w stosowaniu leku, chyba że pacjentka zobowiąże się do bezwzględnej i ciągłej abstynencji seksualnej potwierdzanej co miesiąc²².

Zalecane skuteczne metody antykoncepcji obejmują²³:

• Implant antykoncepcyjny²⁴
• Wewnątrzmaciczny system terapeutyczny (IUS) uwalniający lewonorgestrel²⁵
• Octan medroksyprogesteronu w postaci depot²⁶
• Sterylizacja przez podwiązanie jajowodów²⁷
• Pożycie seksualne tylko z mężczyzną po wazektomii (wazektomia musi zostać potwierdzona dwoma ujemnymi badaniami spermy)²⁸
• Pigułki hamujące owulację, zawierające tylko progesteron (tzn. dezogestrel)²⁹

Ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej

Ze względu na zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u pacjentów ze szpiczakiem mnogim leczonych lenalidomidem w terapii skojarzonej, a w mniejszym stopniu u pacjentów ze szpiczakiem mnogim, zespołami mielodysplastycznymi i chłoniakiem z komórek płaszcza przyjmujących lenalidomid w monoterapii, stosowanie dwuskładnikowych doustnych środków antykoncepcyjnych nie jest zalecane³⁰. Jeśli pacjentka aktualnie stosuje dwuskładnikowe doustne środki antykoncepcyjne, powinna przejść na jedną ze skutecznych metod wymienionych powyżej. Ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej utrzymuje się przez 4−6 tygodni po zakończeniu stosowania dwuskładnikowych doustnych środków antykoncepcyjnych³¹.

Należy uwzględnić, że deksametazon stosowany jednocześnie z lenalidomidem może zmniejszać skuteczność steroidowych środków antykoncepcyjnych³².

Implanty i systemy wewnątrzmaciczne

Implanty i systemy wewnątrzmaciczne uwalniające lewonorgestrel wiążą się ze zwiększonym ryzykiem zakażenia w trakcie ich umieszczania oraz nieregularnym krwawieniem z pochwy. W przypadku ich zastosowania należy rozważyć profilaktyczne podanie antybiotyków, szczególnie u pacjentek z neutropenią³³.

Zasadniczo nie zaleca się stosowania wewnątrzmacicznych wkładek uwalniających miedź ze względu na potencjalne ryzyko zakażenia w trakcie ich umieszczania i utratę krwi menstruacyjnej, co może pogorszyć stan pacjentów z neutropenią lub trombocytopenią³⁴.

Testy ciążowe

U kobiet mogących zajść w ciążę konieczne jest wykonywanie testów ciążowych o minimalnej czułości 25 mIU/ml pod nadzorem personelu medycznego zgodnie z lokalną praktyką. Wymóg ten dotyczy również kobiet deklarujących bezwzględną i ciągłą abstynencję seksualną³⁵.

Testy ciążowe przed rozpoczęciem leczenia

Test ciążowy musi być przeprowadzony pod nadzorem personelu medycznego podczas wizyty, w trakcie której przepisywany jest lenalidomid, lub na 3 dni przed wizytą u lekarza, jeśli pacjentka stosowała skuteczną antykoncepcję przez co najmniej 4 tygodnie. Test musi potwierdzić, że pacjentka nie jest w ciąży w momencie rozpoczynania leczenia lenalidomidem³⁶.

Testy ciążowe podczas obserwacji i zakończenia leczenia

Test ciążowy wykonywany pod nadzorem lekarza musi być powtarzany co najmniej co 4 tygodnie, w tym co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia, z wyjątkiem przypadków potwierdzonej sterylizacji przez podwiązanie jajowodów. Testy ciążowe powinny być wykonywane w dniu wizyty, podczas której przepisano lek, lub 3 dni przed wizytą u lekarza³⁷.

Dodatkowe środki ostrożności

Pacjentów należy bezwzględnie poinformować, aby nigdy nie przekazywali tego leku innej osobie oraz aby zwrócili wszelkie niewykorzystane kapsułki do apteki po zakończeniu leczenia, w celu bezpiecznego ich usunięcia³⁸.

Podczas leczenia lenalidomidem (w tym w trakcie przerw w dawkowaniu) i przez co najmniej 7 dni po zakończeniu leczenia pacjent nie może oddawać krwi ani nasienia³⁹.

Osoby należące do fachowego personelu medycznego i opiekunowie powinni nosić rękawiczki jednorazowe podczas pracy z blistrem lub kapsułką. Kobiety w ciąży lub podejrzewające, że mogą być w ciąży, nie powinny dotykać blistra ani kapsułki⁴⁰.

Materiały edukacyjne, ograniczenia w zakresie przepisywania oraz wydawania leku

W celu ułatwienia pacjentom uniknięcia ekspozycji płodu na lenalidomid, podmiot odpowiedzialny posiadający pozwolenie na dopuszczenie do obrotu dostarczy pracownikom ochrony zdrowia materiały edukacyjne podkreślające ostrzeżenia dotyczące oczekiwanej teratogenności lenalidomidu, zawierające porady na temat antykoncepcji przed rozpoczęciem leczenia oraz wskazówki na temat konieczności wykonywania testów ciążowych⁴¹.

Osoba przepisująca lek musi poinformować pacjenta o znanym zagrożeniu związanym z działaniem teratogennym oraz o ścisłych zasadach dotyczących zapobiegania ciąży określonych w Programie Zapobiegania Ciąży, a także przekazać odpowiednią ulotkę edukacyjną dla pacjenta, wypełnić kartę pacjenta lub narzędzie równoważne, według ustaleń z odpowiednimi krajowymi władzami rejestracyjnymi⁴².

W porozumieniu z odpowiednimi krajowymi władzami rejestracyjnymi wdrożono Krajowy system kontrolowanej dystrybucji obejmujący wykorzystanie kart pacjenta i/lub równoważnego narzędzia do kontrolowania, przepisywania i/lub wydawania leku oraz zbierania informacji związanych ze wskazaniem, mający na celu dokładne kontrolowanie wykorzystania produktu poza wskazaniami⁴³.

Idealnie, wystawienie recepty oraz wydanie leku powinno mieć miejsce tego samego dnia. Wydanie leku kobietom mogącym zajść w ciążę powinno nastąpić w czasie 7 dni od wystawienia recepty, po przeprowadzeniu nadzorowanego przez pracownika ochrony zdrowia testu ciążowego z wynikiem negatywnym⁴⁴.

Kobietom mogącym zajść w ciążę można przepisać produkt leczniczy maksymalnie na 4 tygodnie leczenia, zgodnie ze schematami dawkowania stosowanymi w zarejestrowanych wskazaniach, natomiast wszystkim pozostałym pacjentom maksymalnie na 12 tygodni leczenia⁴⁵.