Specjalne ostrzeżenia
Lenalidomide Grindeks

Lenalidomid, będący pochodną talidomidu, wykazuje silne działanie teratogenne, co potwierdzają badania na małpach. Z tego względu stosowanie Lenalidomide Grindeks u kobiet w wieku rozrodczym wymaga ścisłego przestrzegania Programu zapobiegania ciąży. Pacjentki muszą stosować skuteczną antykoncepcję co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem terapii, w trakcie leczenia oraz przez 4 tygodnie po jego zakończeniu, niezależnie od wystąpienia braku miesiączki. Wymagane jest również regularne wykonywanie testów ciążowych co 4 tygodnie. Kobiety, które nie spełniają kryteriów wykluczających możliwość zajścia w ciążę (np. wiek ≥ 50 lat i brak miesiączki przez ≥1 rok, obustronna resekcja jajników), nie powinny być leczone lenalidomidem. Ponadto, mężczyźni stosujący lek muszą stosować prezerwatywy podczas kontaktów seksualnych z kobietami w ciąży lub potencjalnie płodnymi przez cały okres leczenia i co najmniej 7 dni po jego zakończeniu, aby zminimalizować ryzyko teratogenności przez obecność leku w nasieniu.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Lenalidomide Grindeks

Przed wdrożeniem leczenia produktem Lenalidomide Grindeks konieczne jest zapoznanie się z charakterystykami wszystkich produktów leczniczych stosowanych w skojarzeniu z lenalidomidem. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące specjalnych ostrzeżeń i środków ostrożności związanych ze stosowaniem lenalidomidu.1

Ryzyko teratogenności – ostrzeżenie dotyczące ciąży

Lenalidomid wykazuje strukturalne podobieństwo do talidomidu – substancji o udowodnionym działaniu teratogennym, powodującej ciężkie, zagrażające życiu wady wrodzone u ludzi. Badania na małpach wykazały, że lenalidomid powoduje wady wrodzone podobne do obserwowanych po zastosowaniu talidomidu. Z tego powodu należy oczekiwać działania teratogennego lenalidomidu stosowanego w czasie ciąży u ludzi.2

Program zapobiegania ciąży

Wszystkie pacjentki przyjmujące lenalidomid muszą spełniać warunki Programu zapobiegania ciąży, chyba że istnieją wiarygodne dowody na to, że pacjentka nie może zajść w ciążę.3

Kryteria określające kobiety, które nie mogą zajść w ciążę

Pacjentka lub partnerka pacjenta jest uznawana za mogącą zajść w ciążę, chyba że spełnia co najmniej jedno z poniższych kryteriów:4

  • Wiek ≥ 50 lat i naturalny brak miesiączki przez ≥1 rok (należy zaznaczyć, że brak miesiączki spowodowany leczeniem przeciwnowotworowym lub karmieniem piersią nie wyklucza możliwości zajścia w ciążę)5
  • Przedwczesna niewydolność jajników potwierdzona przez specjalistę ginekologa6
  • Uprzednia obustronna resekcja jajników z jajowodami lub histerektomia7
  • Genotyp XY, zespół Turnera, agenezja macicy8

Poradnictwo dla pacjentów

Lenalidomid jest przeciwwskazany u kobiet mogących zajść w ciążę, jeśli nie zostały spełnione wszystkie poniższe warunki:9

  • Pacjentka rozumie oczekiwane ryzyko teratogenności dla nienarodzonego dziecka10
  • Pacjentka rozumie konieczność stosowania skutecznej antykoncepcji bez przerwy przez co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia, przez cały okres trwania leczenia i przez co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia11
  • Nawet jeśli u kobiety w wieku rozrodczym wystąpi brak miesiączki, musi ona przestrzegać wszystkich zaleceń dotyczących skutecznej antykoncepcji12
  • Pacjentka jest w stanie stosować się do wszystkich zaleceń dotyczących skutecznej antykoncepcji13
  • Pacjentka została poinformowana i zrozumiała potencjalne następstwa ciąży oraz konieczność natychmiastowej konsultacji w przypadku podejrzenia zajścia w ciążę14
  • Pacjentka rozumie konieczność rozpoczęcia leczenia zaraz po wydaniu lenalidomidu poprzedzonym uzyskaniem ujemnego wyniku testu ciążowego15
  • Pacjentka rozumie konieczność i zgadza się na wykonywanie testu ciążowego przynajmniej co 4 tygodnie, z wyjątkiem przypadków potwierdzonej sterylizacji przez podwiązanie jajowodów16
  • Pacjentka potwierdza, że rozumie zagrożenia i konieczność podjęcia niezbędnych środków ostrożności związanych ze stosowaniem lenalidomidu17

Ostrzeżenia dla mężczyzn przyjmujących lenalidomid

Dane farmakokinetyczne wskazują, że w trakcie leczenia lenalidomidem substancja jest obecna w ludzkim nasieniu w skrajnie małym stężeniu i jest niewykrywalna w nasieniu po 3 dniach od zakończenia podawania substancji zdrowemu mężczyźnie. Ze względów bezpieczeństwa, a także biorąc pod uwagę szczególne populacje z wydłużonym czasem wydalania, jak w przypadku niewydolności nerek, wszyscy mężczyźni zażywający lenalidomid muszą spełniać następujące warunki:18

  • Zrozumieć oczekiwane ryzyko teratogenności leku w przypadku pożycia seksualnego z kobietą w ciąży lub z kobietą mogącą zajść w ciążę19
  • Zrozumieć konieczność używania prezerwatyw w przypadku pożycia seksualnego z kobietą w ciąży lub z kobietą mogącą zajść w ciążę, niestosującą skutecznych środków antykoncepcyjnych (nawet jeżeli mężczyzna w przeszłości poddał się zabiegowi wazektomii) w czasie leczenia i przez co najmniej 7 dni od podania ostatniej dawki i (lub) zakończenia leczenia20
  • Zrozumieć, że jeżeli partnerka zajdzie w ciążę w czasie kiedy mężczyzna przyjmuje produkt Lenalidomide Grindeks lub w krótkim czasie po zaprzestaniu stosowania produktu Lenalidomide Grindeks, mężczyzna powinien jak najszybciej poinformować o tym fakcie swojego lekarza prowadzącego, oraz że zaleca się, by partnerka została skierowana do lekarza specjalizującego się lub mającego doświadczenie w zakresie teratologii, w celu przeprowadzenia badań oraz uzyskania porady21

Obowiązki lekarza przepisującego lenalidomid

W przypadku kobiet mogących zajść w ciążę lekarz przepisujący produkt Lenalidomide Grindeks musi upewnić się, że:22

  • Pacjentka przestrzega zasad programu zapobiegania ciąży, w tym uzyskać potwierdzenie odpowiedniego poziomu zrozumienia23
  • Pacjentka wyraziła zgodę na powyższe warunki24

Zalecenia dotyczące antykoncepcji

Kobiety mogące zajść w ciążę muszą stosować jedną skuteczną metodę antykoncepcji przez co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia, w trakcie leczenia i przez co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia lenalidomidem, nawet w przypadku przerwy w stosowaniu produktu leczniczego. Wyjątek stanowi zobowiązanie pacjentki do bezwzględnej i ciągłej, potwierdzanej co miesiąc abstynencji seksualnej. Pacjentki niestosujące skutecznej antykoncepcji powinny zostać skierowane do odpowiednio przeszkolonego pracownika służby zdrowia w celu uzyskania porady dotyczącej zapobiegania ciąży, aby można było rozpocząć stosowanie antykoncepcji.25

Zalecane metody antykoncepcji

Do odpowiednich metod zapobiegania ciąży zalicza się:26

  • Implant – antykoncepcyjny implant podskórny zawierający progestagen27
  • Wewnątrzmaciczny system hormonalny (IUS) uwalniający lewonorgestrel – urządzenie umieszczane w macicy, uwalniające hormon zapobiegający zapłodnieniu28
  • Octan medroksyprogesteronu w postaci depot – zastrzyk z progestagenem o przedłużonym działaniu29
  • Sterylizacja przez podwiązanie jajowodów – trwały zabieg chirurgiczny zapobiegający zapłodnieniu30
  • Współżycie seksualne tylko z partnerem po wazektomii – skuteczność wazektomii musi zostać potwierdzona dwoma ujemnymi badaniami nasienia31
  • Tabletki hamujące owulację, zawierające tylko progesteron (tzn. dezogestrel) – doustna metoda antykoncepcji tylko z progestagenem32

Ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej i antykoncepcja

Ze względu na zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u pacjentów ze szpiczakiem mnogim przyjmujących lenalidomid w terapii skojarzonej, a w mniejszym stopniu u pacjentów ze szpiczakiem mnogim, zespołami mielodysplastycznymi i z chłoniakiem z komórek płaszcza otrzymujących lenalidomid w monoterapii, nie zaleca się stosowania złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych. Jeśli pacjentka stosuje obecnie złożone doustne środki antykoncepcyjne, powinna przejść na jedną ze skutecznych metod wymienionych powyżej.33

Należy pamiętać, że ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej utrzymuje się przez 4-6 tygodni po zakończeniu stosowania złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych. Dodatkowo jednoczesne stosowanie deksametazonu może zmniejszać skuteczność steroidowych środków antykoncepcyjnych.34

Dodatkowe informacje o systemach wewnątrzmacicznych

Stosowanie implantów i systemów wewnątrzmacicznych uwalniających lewonorgestrel wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zakażenia w trakcie ich umieszczania oraz z nieregularnym krwawieniem z pochwy. W przypadku ich stosowania należy rozważyć profilaktyczne zastosowanie antybiotyków, zwłaszcza u pacjentek z neutropenią.35

Generalnie nie zaleca się stosowania wewnątrzmacicznych wkładek uwalniających miedź ze względu na możliwe ryzyko zakażenia w trakcie ich umieszczania i nadmierną utratę krwi menstruacyjnej, co może pogorszyć stan pacjentek z neutropenią lub trombocytopenią.36

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl