Właściwości farmakokinetyczne rupatadyny

Rupaller zawiera rupatadynę w postaci fumaranu, gdzie jedna tabletka dostarcza 10 mg substancji czynnej. Właściwości farmakokinetyczne obejmują procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji tego leku przeciwhistaminowego z organizmu pacjenta. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę farmakokinetyczną rupatadyny na podstawie badań klinicznych.¹

Wchłanianie i dostępność biologiczna

Rupatadyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie w osoczu krwi (tmax) osiągane jest w stosunkowo krótkim czasie – około 0,75 godziny po przyjęciu tabletki. Badania farmakokinetyczne wykazały, że po jednorazowym, doustnym podaniu dawki 10 mg, średnie maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) wynosi 2,6 ng/ml. W przypadku zastosowania większej dawki – 20 mg, średnie Cmax wzrasta do 4,6 ng/ml.²

Istotną cechą farmakokinetyki rupatadyny jest jej liniowy charakter w zakresie dawek od 10 do 20 mg, zarówno po podaniu jednorazowym, jak i wielokrotnym. Oznacza to, że wzrost stężenia leku w osoczu jest proporcjonalny do zwiększenia podanej dawki. Podczas regularnego stosowania leku (10 mg raz na dobę przez 7 dni) obserwuje się wzrost średniego Cmax do 3,8 ng/ml.³

Po osiągnięciu maksymalnego stężenia, stężenie rupatadyny w osoczu zmniejsza się według modelu dwuwykładniczego, ze średnim okresem półtrwania w fazie eliminacji wynoszącym 5,9 godziny. Lek charakteryzuje się bardzo wysokim stopniem wiązania z białkami osocza, wynoszącym od 98,5% do 99%. Należy podkreślić, że do tej pory nie prowadzono badań z dożylnym podawaniem rupatadyny u ludzi, w związku z czym brak jest danych dotyczących bezwzględnej dostępności biologicznej tej substancji.⁴

Wpływ spożywania pokarmu na farmakokinetykę

Spożywanie pokarmu podczas przyjmowania rupatadyny wpływa na jej parametry farmakokinetyczne. Badania wykazały, że pokarm zwiększa ogólnoustrojową ekspozycję (AUC) na rupatadynę o około 23%. Jednocześnie ekspozycja na jeden z aktywnych metabolitów oraz na główny nieaktywny metabolit pozostaje praktycznie niezmieniona (obserwuje się niewielkie zmniejszenie odpowiednio o około 5% i 3%).⁵

Istotnym efektem przyjmowania rupatadyny z pokarmem jest wydłużenie czasu potrzebnego do osiągnięcia maksymalnego stężenia w osoczu (tmax) – średnio o 1 godzinę. Natomiast maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) nie ulega zmianie pod wpływem pokarmu. Opisane różnice w parametrach farmakokinetycznych nie mają istotnego znaczenia klinicznego, co oznacza, że lek może być przyjmowany niezależnie od posiłków.⁶

Metabolizm i eliminacja

Rupatadyna podlega intensywnym procesom metabolicznym w organizmie. Badania z wykorzystaniem rupatadyny znakowanej izotopem 14C (w dawce 40 mg) wykazały, że 34,6% podanej radioaktywności wykryto w moczu, a 60,9% w kale w okresie 7 dni po podaniu. Dane te wskazują, że eliminacja leku odbywa się zarówno drogą nerkową, jak i przede wszystkim drogą jelitową.⁷

Charakterystyczną cechą metabolizmu rupatadyny jest jej znaczący efekt pierwszego przejścia po podaniu doustnym. W moczu i kale stwierdzano jedynie nieznaczne ilości niezmienionej substancji czynnej, co potwierdza, że rupatadyna jest niemal całkowicie metabolizowana przed wydaleniem z organizmu.⁸

W procesie metabolizmu rupatadyny powstają różne metabolity, z których część wykazuje aktywność farmakologiczną. Desloratadyna oraz inne hydroksylowane pochodne stanowią odpowiednio 27% i 48% całkowitej ekspozycji ogólnoustrojowej substancji czynnych. Badania metabolizmu in vitro z wykorzystaniem mikrosomów ludzkiej wątroby wskazały, że rupatadyna jest metabolizowana głównie przez układ enzymatyczny cytochromu P450, a dokładniej przez izoenzym CYP 3A4.⁹

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

W badaniach porównujących farmakokinetykę rupatadyny u młodych osób dorosłych oraz u osób w podeszłym wieku stwierdzono istotne różnice. U osób starszych obserwowano większe wartości zarówno AUC, jak i Cmax w porównaniu do osób młodszych. Zjawisko to prawdopodobnie wynika ze zmniejszonej aktywności enzymów wątrobowych odpowiedzialnych za metabolizm pierwszego przejścia u osób w podeszłym wieku.¹⁰

Interesująco, powyższe różnice nie były obserwowane w przypadku metabolitów rupatadyny. Analiza parametrów farmakokinetycznych wykazała również wydłużenie średniego okresu półtrwania rupatadyny w fazie eliminacji u osób starszych – 8,7 godziny w porównaniu do 5,9 godziny u młodych ochotników.¹¹

Mimo stwierdzonych różnic farmakokinetycznych pomiędzy osobami młodymi a starszymi, zarówno dla rupatadyny, jak i jej metabolitów, nie mają one istotnego znaczenia klinicznego. W związku z tym nie jest konieczne dostosowanie dawki u osób w podeszłym wieku – standardowa dawka 10 mg pozostaje właściwa dla tej grupy pacjentów.¹²