Działania niepożądane
Atropinum sulfuricum WZF 0,5 mg/ml

Atropinum Sulfuricum WZF, dostępny w stężeniach 0,5 mg/ml oraz 1 mg/ml w formie roztworu do wstrzykiwań, wykazuje działania niepożądane zależne od dawki. Nawet przy niskich dawkach obserwuje się zmniejszenie wydzielania oskrzelowego, co może prowadzić do zagęszczenia wydzieliny i tworzenia czopów oskrzelowych, suchość w jamie ustnej oraz anhidrozę. Wraz ze wzrostem dawki pojawiają się poważniejsze objawy obejmujące układ nerwowy (omamy, bóle głowy, dezorientacja), sercowo-naczyniowy (tachykardia, trzepotanie przedsionków, rozkojarzenie przedsionkowo-komorowe), wzrokowy (mydriasis, podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe), a także reakcje anafilaktyczne, zaparcia, zatrzymanie moczu oraz zmiany skórne (pokrzywka, wysypka). Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie przypadki ciężkiej bradykardii wywołanej hiperkaliemią, opornej na leczenie atropiną, co jest klinicznie istotne w kontekście standardowego zastosowania atropiny w bradykardii.

Pobierz ChPL PDF Atropinum sulfuricum WZF – Roztwór do wstrzykiwań – 0,5 mg/ml
  1. Działania niepożądane leku Atropinum Sulfuricum WZF
    1. Działania niepożądane po zastosowaniu niedużych dawek
    2. Działania niepożądane po zastosowaniu dużych dawek
    3. Szczególne przypadki kliniczne
    4. Tabela działań niepożądanych atropiny
    5. Monitorowanie działań niepożądanych
    6. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. arytmia
  2. bradykardia zatokowa
  3. diagnostyka radiologiczna
  4. odwracanie blokady nerwowo-mięśniowej
  5. stany spastyczne mięśniówki gładkiej w jamie brzusznej
  6. wprowadzenie do znieczulenia ogólnego
  7. zatrucie grzybami zawierającymi muskarynę
  8. zatrucie insektycydami fosforoorganicznymi
  9. zatrucie lekami cholinomimetycznymi
Substancja czynna
  1. atropina siarczan
Kategoria leku
  1. leki cholinolityczne
  2. leki przeciwarytmiczne
  3. leki rozkurczowe
  4. leki stosowane w anestezjologii
  5. leki stosowane w leczeniu zatruć

Działania niepożądane leku Atropinum Sulfuricum WZF

Atropinum Sulfuricum WZF (siarczan atropiny) w stężeniach 0,5 mg/ml lub 1 mg/ml podawany w postaci roztworu do wstrzykiwań może wywoływać szereg działań niepożądanych. Należy zauważyć, że nasilenie i częstość występowania działań niepożądanych jest bezpośrednio zależna od wielkości zastosowanej dawki, a objawy zazwyczaj ustępują po zaprzestaniu podawania produktu.1

Działania niepożądane po zastosowaniu niedużych dawek

Nawet przy stosowaniu względnie niedużych dawek siarczanu atropiny możliwe jest wystąpienie następujących działań niepożądanych:2

  • Zaburzenia układu oddechowego: zmniejszenie wydzielania wydzieliny oskrzelowej, które może prowadzić do zagęszczenia zalegającej wydzieliny i powstawania czopów oskrzelowych, trudnych do usunięcia z dróg oddechowych3
  • Zaburzenia żołądka i jelit: zmniejszenie wydzielania śliny oraz suchość w jamie ustnej4
  • Zaburzenia ogólne: zmniejszenie wydzielania potu, a nawet całkowity brak wydzielania potu (anhidroza)5

Należy pamiętać, że wymienione powyżej działania niepożądane nasilają się wraz ze zwiększaniem dawkowania atropiny.6

Działania niepożądane po zastosowaniu dużych dawek

Zastosowanie dużych dawek siarczanu atropiny może prowadzić do wystąpienia poważniejszych działań niepożądanych, które obejmują szerszy zakres układów i narządów:7

  • Zaburzenia układu immunologicznego: reakcje anafilaktyczne8
  • Zaburzenia układu nerwowego: omamy, bóle głowy, zawroty głowy, nerwowość, senność, osłabienie, zmęczenie, bezsenność, dezorientacja i/lub pobudzenie (szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku)9
  • Zaburzenia oka: rozszerzenie źrenic (mydriaza), zaburzenia akomodacji oka, podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe10
  • Zaburzenia serca: tachykardia z możliwością wystąpienia trzepotania lub migotania przedsionków, rozkojarzenie przedsionkowo-komorowe i dodatkowe skurcze komorowe11
  • Zaburzenia naczyniowe: zaczerwienienie twarzy12
  • Zaburzenia żołądka i jelit: zaparcie, zmniejszenie wydzielania żołądkowego, utrata smaku, nudności, wymioty, wzdęcia13
  • Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: pokrzywka i wysypka, niekiedy przebiegające ze złuszczaniem naskórka14
  • Zaburzenia nerek i dróg moczowych: zatrzymanie moczu15

Szczególne przypadki kliniczne

Odnotowano przypadki ciężkiej bradykardii wywołanej hiperkaliemią, które nie ustępowały po podaniu atropiny. Jest to istotna informacja kliniczna, ponieważ standardowo atropina jest stosowana w celu przyspieszenia rytmu serca w bradykardii.16

Tabela działań niepożądanych atropiny

Układ/narząd Działanie niepożądane Częstość występowania Dawkowanie
Układ oddechowy, klatka piersiowa i śródpiersie Zmniejszenie wydzielania oskrzelowego, zagęszczenie wydzieliny, czopy oskrzelowe Często Małe dawki
Układ pokarmowy Suchość w jamie ustnej, zmniejszenie wydzielania śliny Bardzo często Małe dawki
Zaparcie, zmniejszenie wydzielania żołądkowego, utrata smaku, nudności, wymioty, wzdęcia Często Duże dawki
Zaburzenia ogólne Zmniejszenie/brak wydzielania potu Często Małe dawki
Układ immunologiczny Anafilaksja Rzadko Duże dawki
Układ nerwowy Omamy, bóle i zawroty głowy, nerwowość, senność, osłabienie, zmęczenie, bezsenność, dezorientacja, pobudzenie Często Duże dawki
Narząd wzroku Rozszerzenie źrenic, zaburzenia akomodacji, podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe Często Duże dawki
Układ sercowo-naczyniowy Tachykardia, trzepotanie/migotanie przedsionków, rozkojarzenie przedsionkowo-komorowe, dodatkowe skurcze komorowe Często Duże dawki
Naczynia krwionośne Zaczerwienienie twarzy Często Duże dawki
Skóra i tkanka podskórna Pokrzywka, wysypka, złuszczanie naskórka Niezbyt często Duże dawki
Nerki i drogi moczowe Zatrzymanie moczu Często Duże dawki
Przypadki szczególne Ciężka bradykardia wywołana hiperkaliemią, niereagująca na atropinę Rzadko –

Monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.17

Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.18

Dane kontaktowe do zgłaszania działań niepożądanych:
Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl19

Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za produkt leczniczy.20

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl