Interakcje leku
Atropinum sulfuricum WZF 0,5 mg/ml

Atropina, jako lek o działaniu cholinolitycznym, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą prowadzić do nasilenia jej efektów lub modyfikacji działania innych leków. Szczególnie istotne jest sumowanie działania antycholinergicznego z lekami takimi jak trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (np. amitryptylina, imipramina), leki przeciwskurczowe (drotaweryna, papaweryna), leki stosowane w chorobie Parkinsona (biperiden, triheksyfenidyl), przeciwhistaminowe I generacji (hydroksyzyna, klemastyna), pochodne fenotiazyny (chlorpromazyna, lewomepromazyna), dizopiramid oraz chinidyna. Interakcje te mogą skutkować nasileniem działań niepożądanych, takich jak suchość w jamie ustnej, zatrzymanie moczu, tachykardia, zaburzenia widzenia, a także zwiększonym ryzykiem arytmii i hipertermii. Atropina wpływa również na farmakokinetykę leków doustnych poprzez opóźnianie opróżniania żołądka, co może zmieniać tempo wchłaniania substancji leczniczych, szczególnie tych o wąskim indeksie terapeutycznym.

Pobierz ChPL PDF Atropinum sulfuricum WZF – Roztwór do wstrzykiwań – 0,5 mg/ml
  1. Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
    1. Interakcje z lekami wykazującymi działanie cholinolityczne
    2. Wpływ na wchłanianie innych leków
    3. Interakcje ze środkami znieczulającymi
    4. Interakcje z lekami o działaniu kardiologicznym
  2. Interakcje atropiny z alkoholem
  3. Tabela interakcji atropiny z innymi lekami
    1. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. arytmia
  2. bradykardia zatokowa
  3. diagnostyka radiologiczna
  4. odwracanie blokady nerwowo-mięśniowej
  5. stany spastyczne mięśniówki gładkiej w jamie brzusznej
  6. wprowadzenie do znieczulenia ogólnego
  7. zatrucie grzybami zawierającymi muskarynę
  8. zatrucie insektycydami fosforoorganicznymi
  9. zatrucie lekami cholinomimetycznymi
Substancja czynna
  1. atropina siarczan
Kategoria leku
  1. leki cholinolityczne
  2. leki przeciwarytmiczne
  3. leki rozkurczowe
  4. leki stosowane w anestezjologii
  5. leki stosowane w leczeniu zatruć

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Atropina jako substancja o działaniu cholinolitycznym może wchodzić w liczne interakcje z innymi lekami, co należy uwzględnić podczas jej stosowania. Interakcje te mogą prowadzić do nasilenia działania atropiny lub modyfikacji działania innych leków podawanych równocześnie.1

Interakcje z lekami wykazującymi działanie cholinolityczne

Leki o działaniu cholinolitycznym (antycholinergicznym) podawane równocześnie z atropiną prowadzą do nasilenia jej efektów farmakologicznych. Do tej grupy należą m.in.:

  • Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne – wzajemne nasilenie efektów antycholinergicznych
  • Leki przeciwskurczowe – sumowanie działania spazmolitycznego
  • Leki stosowane w chorobie Parkinsona – nasilenie objawów cholinolitycznych
  • Niektóre leki przeciwhistaminowe – wzmocnienie działania antycholinergicznego
  • Pochodne fenotiazyny – zwiększenie ryzyka działań niepożądanych
  • Dizopiramid – sumowanie efektów antycholinergicznych
  • Chinidyna – zwiększone ryzyko objawów cholinolitycznych

2

Wpływ na wchłanianie innych leków

Atropina poprzez swoje działanie na przewód pokarmowy, a szczególnie poprzez opóźnianie opróżniania żołądka, może istotnie modyfikować farmakokinetykę leków przyjmowanych doustnie. Efekt ten może prowadzić zarówno do spowolnienia, jak i przyspieszenia wchłaniania różnych substancji leczniczych, co może mieć znaczenie kliniczne, szczególnie w przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym.3

Interakcje ze środkami znieczulającymi

Podczas znieczulenia z użyciem propofolu i równoczesnego stosowania atropiny obserwuje się zmniejszoną reakcję częstości akcji serca na dożylne podanie atropiny. Co istotne, efektu tego nie można skutecznie zniwelować nawet poprzez zastosowanie dużych dawek atropiny. Mechanizm tego zjawiska może być związany z hamującym działaniem propofolu na współczulny układ nerwowy.4

Interakcje z lekami o działaniu kardiologicznym

Szczególną ostrożność należy zachować podczas wykonywania echokardiografii obciążeniowej z użyciem dobutaminy i atropiny lub podczas równoczesnego podawania amin katecholowych (np. adrenaliny, noradrenaliny) z atropiną u pacjentów w stanie silnego stresu lub z występującym stanem hiperadrenergicznym. W takich przypadkach istnieje zwiększone ryzyko wywołania zespołu Tako-tsubo (kardiomiopatii stresowej), co może stanowić poważne powikłanie kardiologiczne.5

Interakcje atropiny z alkoholem

Równoczesne stosowanie atropiny i alkoholu może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych związanych z efektem cholinolitycznym. Alkohol etylowy może wzmagać działanie atropiny na ośrodkowy układ nerwowy, prowadząc do nasilenia objawów takich jak:

  • Suchość w jamie ustnej – sumowanie efektów wysuszających
  • Zaburzenia widzenia – nasilenie mydriazy (rozszerzenia źrenic)
  • Zaburzenia świadomości i orientacji – zwiększone ryzyko splątania
  • Senność – potencjalizacja działania sedatywnego
  • Zaburzenia koordynacji ruchowej – zwiększenie ryzyka upadków

Alkohol może również nasilać działanie hipertermiczne atropiny, co w skrajnych przypadkach może prowadzić do poważnego wzrostu temperatury ciała i związanych z tym powikłań. Pacjenci przyjmujący atropinę powinni być poinformowani o konieczności unikania spożywania napojów alkoholowych.

Tabela interakcji atropiny z innymi lekami

Grupa leków/substancja Mechanizm interakcji Efekt kliniczny Poziom istotności interakcji
Leki przeciwdepresyjne trójpierścieniowe (amitryptylina, imipramina) Sumowanie działania antycholinergicznego Nasilenie działań niepożądanych: suchość w jamie ustnej, zatrzymanie moczu, zaburzenia widzenia, tachykardia Wysoki
Leki przeciwskurczowe (drotaweryna, papaweryna) Synergizm działania rozkurczowego Wzmocnienie działania spazmolitycznego, możliwe nasilenie działań niepożądanych Średni
Leki przeciwparkinsonowskie (biperiden, triheksyfenidyl) Sumowanie działania cholinolitycznego Zwiększone ryzyko działań niepożądanych ze strony OUN i układu sercowo-naczyniowego Wysoki
Przeciwhistaminowe I generacji (hydroksyzyna, klemastyna) Nasilenie działania antycholinergicznego Suchość błon śluzowych, zaparcia, zatrzymanie moczu, tachykardia Średni
Pochodne fenotiazyny (chlorpromazyna, lewomepromazyna) Sumowanie działania antycholinergicznego Nasilenie działań niepożądanych, zwiększone ryzyko hipertermii Wysoki
Dizopiramid Nasilenie efektu antycholinergicznego Zwiększone ryzyko arytmii, suchość w jamie ustnej, zaburzenia widzenia Wysoki
Chinidyna Sumowanie działania antycholinergicznego Zwiększone ryzyko zaburzeń przewodzenia, tachykardii Wysoki
Propofol Hamowanie układu współczulnego Zmniejszona reakcja częstości akcji serca na atropinę Średni
Dobutamina Sumowanie działania adrenergicznego Zwiększone ryzyko zespołu Tako-tsubo u predysponowanych pacjentów Wysoki
Aminy katecholowe (adrenalina, noradrenalina) Nasilenie działania adrenergicznego Ryzyko zespołu Tako-tsubo, zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca Wysoki
Alkohol etylowy Nasilenie działania cholinolitycznego, efekt addytywny na OUN Nasilona suchość błon śluzowych, zaburzenia świadomości, zwiększone ryzyko hipertermii Średni do wysokiego

Ze względu na szeroki profil interakcji, w przypadku leczenia atropiną należy szczegółowo przeanalizować listę leków przyjmowanych przez pacjenta, ocenić potencjalne interakcje i w razie potrzeby monitorować stan kliniczny, aby wcześnie wykryć ewentualne działania niepożądane wynikające z interakcji lekowych.6

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl