wydzielanie ADH

Hormon antydiuretyczny (ADH), znany również jako wazopresyna, jest kluczowym neuropeptydem wydzielanym przez podwzgórze i magazynowanym w tylnym płacie przysadki mózgowej. Głównym bodźcem do jego sekrecji jest wzrost osmolalności osocza (powyżej 280-290 mOsm/kg H₂O) lub zmniejszenie objętości krwi krążącej (powyżej 10-15%), co jest wykrywane przez osmoreceptory w podwzgórzu i baroreceptory w przedsionkach serca oraz łuku aorty.

Wydzielanie ADH podlega ścisłej regulacji fizjologicznej. Po osiągnięciu progu osmotycznego, nawet niewielki wzrost osmolalności osocza (o 1-2%) powoduje znaczący wzrost stężenia ADH. Proces ten charakteryzuje się dużą wrażliwością, gdzie każdy wzrost osmolalności o 1 mOsm/kg H₂O powyżej progu powoduje wzrost stężenia ADH o około 0,5 pg/ml.

W nerkach ADH działa głównie na kanaliki zbiorcze, gdzie poprzez receptory V2 zwiększa przepuszczalność dla wody, prowadząc do jej reabsorpcji i zagęszczenia moczu. Ponadto, poprzez receptory V1, wazopresyna wywołuje skurcz mięśni gładkich naczyń, co przyczynia się do utrzymania prawidłowego ciśnienia tętniczego, szczególnie w stanach hipowolemii.

Zaburzenia wydzielania ADH obejmują zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH), charakteryzujący się nadmierną sekrecją mimo niskiej osmolalności osocza, oraz moczówkę prostą, gdzie niedobór ADH lub oporność nerek na jego działanie prowadzi do produkcji dużych ilości rozcieńczonego moczu i odwodnienia.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl