Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Potassium Chloride 0,3% + Glucose 5% B. Braun

Produkt leczniczy Potassium Chloride 0,3% + Glucose 5% B. Braun zawierający 3,0 g/l chlorku potasu i 55,0 g/l glukozy w postaci roztworu do infuzji wymaga szczególnej uwagi podczas stosowania ze względu na potencjalne zagrożenia wynikające z zawartości potasu oraz glukozy. Poniżej przedstawiono kluczowe ostrzeżenia i środki ostrożności, które należy uwzględnić przy zalecaniu tego leku pacjentom¹.

Ogólne ostrzeżenia dotyczące stosowania potasu

Funkcjonowanie nerek musi być dokładnie ocenione przed rozpoczęciem terapii. Roztwory zawierające potas powinny być podawane powoli i wyłącznie po uprzednim potwierdzeniu prawidłowej funkcji nerek. U pacjentów z niewydolnością nerek konieczne jest dokładne monitorowanie, obejmujące regularne pomiary stężenia potasu w osoczu oraz okresowe badania EKG. W przypadku zaobserwowania objawów niewydolności nerek podczas infuzji, należy natychmiast przerwać podawanie leku².

Szczególną ostrożność należy zachować podczas podawania suplementów potasu pacjentom z chorobami serca, zwłaszcza tym przyjmującym glikozydy naparstnicy, ze względu na potencjalne interakcje i ryzyko arytmii³.

Ostrzeżenia związane z tonicznością roztworu

Potassium Chloride 0,3% + Glucose 5% B. Braun jest roztworem nieznacznie hipertonicznym (teoretyczna osmolarność 358 mOsm/l, pH 3,5-6,5). Należy jednak pamiętać, że w organizmie roztwór ten może stać się hipotoniczny w stosunku do fizjologicznego ciśnienia osmotycznego ze względu na szybki metabolizm glukozy⁴.

Podczas infuzji dużych objętości płynów hipotonicznych u pacjentów z obrzękami wymagana jest szczególna ostrożność. Podobnie, roztwory o niskiej zawartości elektrolitów, szczególnie sodu, powinny być podawane z najwyższą ostrożnością pacjentom z hiponatremią⁵.

Ryzyko hiponatremii

W zależności od toniczności roztworu, objętości, szybkości infuzji oraz stanu klinicznego pacjenta i jego zdolności do metabolizowania glukozy, dożylne podanie tego roztworu może prowadzić do zaburzeń elektrolitowych, szczególnie hiponatremii hipo- lub hiperosmotycznej⁶.

Należy unikać gwałtownego spadku stężenia sodu we krwi, gdyż może to prowadzić do osmotycznego uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego⁷.

Na wystąpienie ostrej hiponatremii po podaniu infuzji płynów hipotonicznych szczególnie narażeni są pacjenci:⁸

• z nieosmotycznie stymulowanym uwalnianiem wazopresyny (np. z ostrymi chorobami, dolegliwościami bólowymi, stresem pooperacyjnym, zakażeniami, oparzeniami i chorobami OUN)
• z chorobami serca, wątroby i nerek
• przyjmujący leki z grupy antagonistów wazopresyny

Ostra hiponatremia może prowadzić do rozwoju ostrej encefalopatii hiponatremicznej (obrzęku mózgu), której objawami są: ból głowy, nudności, drgawki, ospałość i wymioty. Pacjenci z obrzękiem mózgu są szczególnie narażeni na wystąpienie ciężkiego, nieodwracalnego i zagrażającego życiu uszkodzenia mózgu⁹.

Szczególne grupy pacjentów wysokiego ryzyka

Na wystąpienie ciężkiego i zagrażającego życiu obrzęku mózgu w wyniku ostrej hiponatremii szczególnie narażeni są:¹⁰

• dzieci – wymagają ścisłego monitorowania ze względu na obniżoną zdolność regulacji płynów i elektrolitów
• kobiety w wieku rozrodczym
• pacjenci ze zmniejszoną podatnością mózgowia (np. z zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych, krwawieniem wewnątrzczaszkowym i po stłuczeniu mózgu)

Ostrożność u pacjentów z zaburzeniami metabolizmu glukozy

Szczególną ostrożność należy zachować podając roztwór pacjentom z cukrzycą oraz osobom z nietolerancją glukozy o nieznanym podłożu. Konieczne jest dokładne kontrolowanie stężenia glukozy we krwi¹¹.

Ostrzeżenia dotyczące transfuzji krwi

Roztworów zawierających glukozę nie należy podawać jednocześnie, przed lub po transfuzji krwi z wykorzystaniem tej samej linii do infuzji, ze względu na ryzyko pseudoaglutynacji¹².

Pacjenci z ryzykiem hiperkaliemii

Szczególna ostrożność jest wymagana przy podawaniu roztworu pacjentom z:¹³

• chorobami serca (np. przebyty zawał serca, arytmie)
• stanami, które mogą prowadzić do hiperkaliemii, takimi jak:
  • niewydolność nerek
  • niewydolność kory nadnerczy
  • ostre odwodnienie
  • ciężkie uszkodzenie tkanek, np. wskutek poparzenia

Szczególne populacje pacjentów

Dzieci i młodzież

U dzieci i młodzieży wymagane jest ścisłe monitorowanie dożylnego podawania płynów, ponieważ pacjenci z tej grupy wiekowej często mają obniżoną zdolność do regulacji płynów i elektrolitów. Infuzja roztworów hipotonicznych w połączeniu z nieosmotycznym wydzielaniem ADH (antidiuretycznego hormonu), które może wystąpić w stanie bólu, w fazie pooperacyjnej lub podczas nudności i wymiotów, może prowadzić do hiponatremii¹⁴.

Roztwory o niskiej zawartości soli, szczególnie sodu, można podawać dzieciom tylko z zachowaniem szczególnej ostrożności, ściśle monitorując równowagę elektrolitów i płynów¹⁵.

Pacjenci w podeszłym wieku

Pacjenci w podeszłym wieku są bardziej narażeni na niewydolność serca lub nerek związaną z przewodnieniem. Aby zapobiec komplikacjom ze strony układu krążenia i nerek, pacjentów tych należy w trakcie infuzji ściśle monitorować, a dawkę należy dokładnie dostosować¹⁶.

Zalecenia dotyczące monitorowania pacjentów

Nadzór kliniczny podczas terapii powinien obejmować:¹⁷

• regularne badania EKG
• systematyczne oznaczanie równowagi płynów
• monitorowanie stężeń elektrolitów w osoczu (szczególnie potasu i sodu)
• kontrolę stężenia glukozy we krwi