Wskazania do stosowania
Bortezomib

Wskazania do stosowania substancji czynnej bortezomib

Bortezomib to substancja czynna należąca do grupy inhibitorów proteasomu, stosowana w leczeniu nowotworów układu krwiotwórczego. Dostępny jest w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań (w dawkach 1 mg, 2,5 mg, 3,5 mg) lub jako gotowy roztwór do wstrzykiwań (2,5 mg/ml). Na rynku farmaceutycznym występuje pod różnymi nazwami handlowymi, takimi jak Adabonib, Bortezomib Adamed, Bortezomib Eugia, Bortezomib EVER Pharma i inne.^{1 2}

Leczenie szpiczaka mnogiego

Głównym wskazaniem dla bortezomibu jest leczenie szpiczaka mnogiego w różnych stadiach zaawansowania choroby oraz u pacjentów o różnym statusie klinicznym. Produkt leczniczy zawierający bortezomib może być przepisany w następujących sytuacjach:

Pacjenci z progresją szpiczaka mnogiego

Bortezomib jest wskazany w monoterapii lub w skojarzeniu z pegylowaną liposomalną doksorubicyną lub deksametazonem u dorosłych pacjentów z progresją szpiczaka mnogiego, którzy wcześniej otrzymali co najmniej jeden inny program leczenia. Dotyczy to zarówno pacjentów, u których zastosowano już przeszczepienie hematopoetycznych komórek macierzystych, jak i osób, które nie kwalifikują się do takiego zabiegu.^{3 4}

Pacjenci z nieleczonym szpiczakiem mnogim niekwalifikujący się do przeszczepienia

Bortezomib w skojarzeniu z melfalanem i prednizonem jest wskazany w leczeniu dorosłych pacjentów z wcześniej nieleczonym szpiczakiem mnogim, którzy nie kwalifikują się do chemioterapii dużymi dawkami cytostatyków w połączeniu z przeszczepieniem hematopoetycznych komórek macierzystych.^{5 6}

Indukcja leczenia u pacjentów kwalifikujących się do przeszczepienia

Bortezomib w skojarzeniu z deksametazonem, lub deksametazonem i talidomidem jest wskazany w indukcji leczenia dorosłych pacjentów z wcześniej nieleczonym szpiczakiem mnogim, którzy kwalifikują się do chemioterapii dużymi dawkami cytostatyków w połączeniu z przeszczepieniem hematopoetycznych komórek macierzystych.^{7 8}

Leczenie chłoniaka z komórek płaszcza

Oprócz szpiczaka mnogiego, bortezomib ma również zastosowanie w leczeniu chłoniaka z komórek płaszcza. W takim przypadku stosuje się go w schemacie wielolekowym.

Bortezomib w skojarzeniu z rytuksymabem, cyklofosfamidem, doksorubicyną i prednizonem jest wskazany w leczeniu dorosłych pacjentów z wcześniej nieleczonym chłoniakiem z komórek płaszcza (ang. mantle cell lymphoma, MCL), którzy nie kwalifikują się do przeszczepienia hematopoetycznych komórek macierzystych.^{9 10}

Schemat wskazań do stosowania bortezomibu

Poniższa tabela przedstawia podsumowanie wskazań do stosowania bortezomibu w zależności od jednostki chorobowej i sytuacji klinicznej pacjenta:

¹¹

Zalecenia dotyczące stosowania bortezomibu w określonych sytuacjach klinicznych

Pacjenci z opornym lub nawrotowym szpiczakiem mnogim

Bortezomib stanowi istotną opcję terapeutyczną u pacjentów, u których choroba postępuje pomimo wcześniejszego leczenia. Jest zalecany zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi.¹²

Stosowanie bortezomibu należy rozważyć u pacjentów, którzy:

• Doświadczyli nawrotu choroby po wcześniejszej terapii
• Nie uzyskali odpowiedzi na co najmniej jeden wcześniejszy protokół leczenia
• Mają przeciwwskazania do stosowania innych terapii

¹³

Pierwsza linia leczenia u pacjentów niekwalifikujących się do przeszczepienia

U pacjentów z nowo zdiagnozowanym szpiczakiem mnogim, którzy nie kwalifikują się do intensywnej chemioterapii z przeszczepieniem, bortezomib powinien być rozważony jako składnik terapii pierwszego rzutu. Standardowym schematem w tej grupie jest połączenie bortezomibu z melfalanem i prednizonem.¹⁴

Terapia skojarzona bortezomibem, melfalanem i prednizonem (schemat VMP) jest szczególnie zalecana u pacjentów:

• W wieku powyżej 65 lat
• Z chorobami współistniejącymi ograniczającymi możliwość intensywnego leczenia
• Z niewydolnością narządową wykluczającą chemioterapię wysokodawkową

¹⁵

Indukcja przed przeszczepieniem komórek macierzystych

U młodszych pacjentów kwalifikujących się do wysokodawkowej chemioterapii z autologicznym przeszczepieniem komórek macierzystych (ASCT), bortezomib stosuje się w ramach indukcji przed przeszczepieniem. Najczęściej stosowane schematy indukujące to:

• Bortezomib z deksametazonem (VD)
• Bortezomib z deksametazonem i talidomidem (VTD)

¹⁶

Zastosowanie bortezomibu w indukcji przed ASCT ma na celu:

• Uzyskanie głębokiej odpowiedzi przed przeszczepieniem
• Zmniejszenie masy guza
• Poprawę skuteczności późniejszego przeszczepienia
• Wydłużenie czasu wolnego od progresji choroby

¹⁷

Leczenie chłoniaka z komórek płaszcza

W przypadku chłoniaka z komórek płaszcza, bortezomib zalecany jest jako składnik terapii wielolekowej u pacjentów z nowo zdiagnozowaną chorobą, którzy nie kwalifikują się do przeszczepienia komórek macierzystych. Stosuje się go w skojarzeniu z rytuksymabem, cyklofosfamidem, doksorubicyną i prednizonem (schemat VR-CAP).¹⁸

Schemat VR-CAP jest szczególnie zalecany w następujących przypadkach:

• Pacjenci z nowo zdiagnozowanym MCL bez wcześniejszej terapii
• Osoby niekwalifikujące się do intensywnej chemioterapii z przeszczepieniem
• Pacjenci z agresywną postacią chłoniaka wymagającą szybkiej kontroli choroby

¹⁹

Podsumowanie wskazań do stosowania bortezomibu

Bortezomib jest ważnym lekiem w terapii nowotworów układu krwiotwórczego, w szczególności szpiczaka mnogiego oraz chłoniaka z komórek płaszcza. Jego zastosowanie jest uzasadnione w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi w zależności od sytuacji klinicznej pacjenta, etapu choroby oraz możliwości zastosowania przeszczepienia komórek macierzystych.²⁰

Decyzja o włączeniu bortezomibu do terapii powinna być podejmowana indywidualnie dla każdego pacjenta, z uwzględnieniem wcześniejszego leczenia, stanu ogólnego, chorób współistniejących oraz potencjalnych korzyści i ryzyka związanego z terapią. Podejmując decyzję o zastosowaniu bortezomibu, należy kierować się aktualną wiedzą medyczną oraz oficjalnymi zaleceniami towarzystw naukowych dotyczącymi leczenia nowotworów hematologicznych.²¹