Interakcje leku
Loperamid WZF 2 mg

Loperamid WZF (2 mg loperamidu chlorowodorku) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie poprzez inhibicję glikoproteiny P oraz enzymów cytochromu P450 (CYP3A4, CYP2C8). Inhibitory glikoproteiny P, takie jak chinidyna i rytonawir, powodują 2-3-krotne zwiększenie stężenia loperamidu w osoczu. Itrakonazol (inhibitor CYP3A4 i glikoproteiny P) zwiększa stężenie loperamidu 3-4-krotnie, a ketokonazol nawet 5-krotnie, bez istotnego nasilenia działań niepożądanych ze strony OUN. Gemfibrozyl (inhibitor CYP2C8) podwaja stężenie loperamidu, a ich połączenie z itrakonazolem prowadzi do 4-krotnego wzrostu maksymalnego stężenia i 13-krotnego wzrostu całkowitej ekspozycji na lek. Jednoczesne stosowanie loperamidu z doustną desmopresyną skutkuje trzykrotnym wzrostem stężenia desmopresyny, prawdopodobnie z powodu zmniejszonej motoryki przewodu pokarmowego.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Loperamid WZF (loperamidu chlorowodorek 2 mg) wchodzi w różnorodne interakcje z innymi lekami, co jest szczególnie istotne z punktu widzenia praktyki klinicznej. Interakcje te oparte są głównie na dwóch mechanizmach: metabolizmie loperamidu jako substratu glikoproteiny P oraz jego metabolizmie przez enzymy cytochromu P450.1

Interakcje farmakologiczne z inhibitorami glikoproteiny P

Stosowanie loperamidu jednocześnie z lekami będącymi inhibitorami glikoproteiny P może prowadzić do istotnego zwiększenia stężenia loperamidu w osoczu. Podanie jednorazowej dawki 16 mg loperamidu z chinidyną lub rytonawirem (inhibitorami P-glikoproteiny) powoduje 2-3 krotne zwiększenie stężenia loperamidu w osoczu krwi. Kliniczne znaczenie tych interakcji farmakokinetycznych przy stosowaniu loperamidu w zalecanych dawkach terapeutycznych nie zostało jednoznacznie ustalone.2

Interakcje z inhibitorami enzymatycznego układu cytochromu P450

Itrakonazol, będący inhibitorem cytochromu CYP3A4 i glikoproteiny P, przy jednoczesnym podaniu z loperamidem (4 mg w dawce pojedynczej) powoduje trzy- lub czterokrotne zwiększenie stężenia loperamidu w osoczu. Co istotne, w badaniach klinicznych nie stwierdzono, aby towarzyszyły temu objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego (OUN), co potwierdziły wyniki testów psychomotorycznych.3

Gemfibrozyl, inhibitor cytochromu CYP2C8, powoduje około dwukrotne zwiększenie stężenia loperamidu. Szczególnie istotna jest informacja, że skojarzenie itrakonazolu z gemfibrozylem skutkuje czterokrotnym zwiększeniem maksymalnego stężenia loperamidu w osoczu oraz trzynastokrotnym zwiększeniem całkowitej ekspozycji osocza na loperamid.4

Ketokonazol, silny inhibitor cytochromu CYP3A4 i glikoproteiny P, w przypadku jednoczesnego podania z loperamidem (w pojedynczej dawce 16 mg) powoduje pięciokrotne zwiększenie stężenia loperamidu w osoczu. Również w tym przypadku nie zaobserwowano nasilenia działania farmakodynamicznego leku, co zostało zweryfikowane przy użyciu pupilometrii.5

Interakcje z desmopresyną

Stosowanie loperamidu łącznie z desmopresyną podawaną doustnie powoduje trzykrotne zwiększenie stężenia desmopresyny w osoczu. Mechanizm tej interakcji prawdopodobnie związany jest ze zmniejszoną motoryką przewodu pokarmowego pod wpływem loperamidu, co wpływa na wchłanianie desmopresyny.6

Interakcje farmakodynamiczne

Należy zwrócić uwagę, że leki o podobnym do loperamidu mechanizmie działania farmakologicznego mogą nasilać jego działanie przeciwbiegunkowe. Z kolei leki przyspieszające pasaż jelitowy mogą osłabiać skuteczność terapeutyczną loperamidu.7

Interakcje loperamidu z alkoholem

Mimo braku bezpośrednich danych dotyczących interakcji loperamidu z alkoholem w dostarczonych materiałach źródłowych, warto zwrócić uwagę na potencjalne interakcje farmakodynamiczne. Alkohol może mieć następujący wpływ na działanie loperamidu:

Zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii loperamidem ze względu na potencjalne interakcje oraz niekorzystny wpływ alkoholu na funkcje przewodu pokarmowego.

Szczegółowa tabela interakcji loperamidu z innymi lekami

Substancja wchodząca w interakcję Mechanizm interakcji Efekt kliniczny Poziom istotności
Chinidyna Inhibicja glikoproteiny P 2-3 krotne zwiększenie stężenia loperamidu w osoczu Umiarkowany
Rytonawir Inhibicja glikoproteiny P 2-3 krotne zwiększenie stężenia loperamidu w osoczu Umiarkowany
Itrakonazol Inhibicja CYP3A4 i glikoproteiny P 3-4 krotne zwiększenie stężenia loperamidu w osoczu Istotny
Gemfibrozyl Inhibicja CYP2C8 2-krotne zwiększenie stężenia loperamidu w osoczu Umiarkowany
Itrakonazol + Gemfibrozyl Podwójna inhibicja (CYP3A4, CYP2C8 i glikoproteiny P) 4-krotne zwiększenie maksymalnego stężenia loperamidu w osoczu i 13-krotne zwiększenie całkowitej ekspozycji Wysoki
Ketokonazol Inhibicja CYP3A4 i glikoproteiny P 5-krotne zwiększenie stężenia loperamidu w osoczu Wysoki
Desmopresyna (doustna) Zmniejszenie motoryki przewodu pokarmowego 3-krotne zwiększenie stężenia desmopresyny w osoczu Istotny
Leki o podobnym działaniu przeciwbiegunkowym Synergizm farmakodynamiczny Nasilenie działania przeciwbiegunkowego Umiarkowany
Leki przyspieszające pasaż jelitowy Antagonizm farmakodynamiczny Zmniejszenie działania przeciwbiegunkowego loperamidu Umiarkowany

Zalecenia kliniczne odnośnie interakcji

W praktyce klinicznej należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania loperamidu z lekami będącymi substratami lub inhibitorami glikoproteiny P oraz izoenzymów cytochromu P450, zwłaszcza CYP3A4 i CYP2C8. Szczególnie istotne jest monitorowanie pacjentów przyjmujących jednocześnie leki z grupy azoli przeciwgrzybiczych (itrakonazol, ketokonazol) oraz leki hipolipemizujące jak gemfibrozyl.8

Należy również wziąć pod uwagę możliwość zmniejszenia skuteczności loperamidu przy jednoczesnym stosowaniu leków przyspieszających perystaltykę jelit, takich jak prokinetyki, niektóre antagonisty dopaminy, leki cholinergiczne oraz niektóre środki przeczyszczające.9

W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania desmopresyny doustnej i loperamidu należy rozważyć dostosowanie dawki desmopresyny lub kontrolę jej stężenia w osoczu, aby uniknąć nadmiernej ekspozycji organizmu na lek.10

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl