Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Losartan Krka

Stosowanie produktu leczniczego Losartan Krka, zawierającego losartan potasowy, wymaga szczególnej uwagi w określonych sytuacjach klinicznych. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące środków ostrożności, które należy zachować podczas leczenia tym lekiem.¹

Nadwrażliwość i obrzęk naczynioruchowy

U pacjentów z obrzękiem naczynioruchowym w wywiadzie (obejmującym obrzęk twarzy, warg, gardła i/lub języka) konieczna jest szczególna uwaga i dokładna obserwacja kliniczna. Ten typ reakcji nadwrażliwości może stanowić poważne zagrożenie dla życia pacjenta, dlatego wymaga stałego monitorowania podczas terapii losartanem.²

Niedociśnienie i zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej

Objawowe niedociśnienie może wystąpić szczególnie po podaniu pierwszej dawki lub po zwiększeniu dawki u pacjentów ze zmniejszoną objętością wewnątrznaczyniową i/lub niedoborem sodu. Przyczyny tego stanu mogą obejmować stosowanie intensywnego leczenia moczopędnego, diety z małą ilością soli, biegunkę lub wymioty. Niedobory te należy wyrównać przed rozpoczęciem podawania losartanu lub zastosować mniejszą dawkę początkową. To zalecenie dotyczy również populacji pediatrycznej w wieku od 6 do 18 lat.³

Zaburzenia równowagi elektrolitowej

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek, zarówno z cukrzycą jak i bez niej, są szczególnie narażeni na zaburzenia równowagi elektrolitowej, które wymagają wyrównania. W badaniach klinicznych u pacjentów z cukrzycą typu 2 i nefropatią obserwowano większą częstość występowania hiperkaliemii w grupie leczonej losartanem w porównaniu z placebo. Z tego powodu niezbędne jest ścisłe monitorowanie stężenia potasu w osoczu oraz klirensu kreatyniny, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością serca i klirensem kreatyniny w zakresie 30-50 ml/min.⁴

Nie zaleca się jednoczesnego stosowania losartanu z lekami zwiększającymi stężenie potasu w surowicy, takimi jak:⁵

• Leki moczopędne oszczędzające potas – należy unikać jednoczesnego stosowania z uwagi na ryzyko kumulacji potasu
• Suplementy potasu – mogą dodatkowo zwiększać stężenie potasu podczas terapii losartanem
• Substytuty soli kuchennej zawierające potas – powinny być stosowane z ostrożnością i pod kontrolą lekarza
• Produkty zawierające trimetoprim – mogą nasilać hiperkaliemię

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby w wywiadzie należy rozważyć zastosowanie mniejszej dawki losartanu. Jest to uzasadnione badaniami farmakokinetycznymi, które wykazały znaczące zwiększenie stężenia losartanu w osoczu u pacjentów z marskością wątroby. Ze względu na brak doświadczeń terapeutycznych, stosowanie losartanu jest przeciwwskazane u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby.⁶

Nie zaleca się również stosowania losartanu u dzieci z zaburzeniami czynności wątroby z uwagi na brak wystarczających danych klinicznych w tej grupie pacjentów.⁷

Zaburzenia czynności nerek

W następstwie hamowania układu renina-angiotensyna przez losartan może dojść do zaburzenia czynności nerek, włącznie z niewydolnością nerek. Szczególnie narażeni są pacjenci, u których czynność nerek zależy od aktywności układu renina-angiotensyna-aldosteron (np. osoby z ciężką niewydolnością serca lub wcześniej występującymi zaburzeniami czynności nerek).⁸

U pacjentów z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy jedynej czynnej nerki, podobnie jak w przypadku innych leków wpływających na układ renina-angiotensyna-aldosteron, może wystąpić zwiększenie stężenia mocznika we krwi oraz kreatyniny w surowicy. Te zmiany czynności nerek mogą być odwracalne po odstawieniu leku. Losartan należy zatem stosować ostrożnie u pacjentów z takimi zaburzeniami naczyniowymi.⁹

Stosowanie u dzieci i młodzieży z zaburzeniami czynności nerek

Z powodu braku wystarczających danych klinicznych nie zaleca się stosowania losartanu u dzieci ze współczynnikiem przesączania kłębuszkowego poniżej 30 ml/min/1,73 m². Podczas terapii losartanem u pacjentów pediatrycznych należy regularnie kontrolować czynność nerek, zwłaszcza w przypadku współistnienia innych czynników mogących wpływać na funkcję nerek, takich jak gorączka czy odwodnienie.¹⁰

Wykazano, że jednoczesne stosowanie losartanu i inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE) wpływa niekorzystnie na czynność nerek, dlatego takie leczenie skojarzone nie jest zalecane.¹¹

Stan po przeszczepieniu nerki

Ze względu na brak odpowiednich doświadczeń klinicznych, należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów po niedawno przeprowadzonym przeszczepieniu nerki.¹²

Pierwotny hiperaldosteronizm

U pacjentów z pierwotnym hiperaldosteronizmem zazwyczaj nie obserwuje się odpowiedzi na leki przeciwnadciśnieniowe działające poprzez hamowanie układu renina-angiotensyna. W związku z tym nie zaleca się stosowania losartanu w tej grupie pacjentów.¹³

Choroba wieńcowa i zaburzenia naczyniowo-mózgowe

Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwnadciśnieniowych, nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca lub zaburzeniami naczyniowo-mózgowymi może prowadzić do zawału mięśnia sercowego lub udaru mózgu. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów ze współistniejącymi schorzeniami kardiologicznymi i neurologicznymi, aby uniknąć nadmiernej hipotensji.¹⁴

Niewydolność serca

U pacjentów z niewydolnością serca, ze współistniejącymi zaburzeniami czynności nerek lub bez nich, istnieje – podobnie jak w przypadku innych leków wpływających na układ renina-angiotensyna – ryzyko ciężkiego niedociśnienia tętniczego oraz (często ostrej) niewydolności nerek.¹⁵

Należy zachować szczególną ostrożność, stosując losartan u pacjentów w następujących sytuacjach klinicznych, ze względu na ograniczone doświadczenie terapeutyczne:¹⁶

• Niewydolność serca ze współistniejącymi ciężkimi zaburzeniami czynności nerek
• Ciężka niewydolność serca (klasa IV wg NYHA)
• Niewydolność serca z objawowymi, zagrażającymi życiu zaburzeniami rytmu serca

Leczenie skojarzone losartanem i beta-adrenolitykami również wymaga zachowania ostrożności i ścisłego monitorowania stanu pacjenta.¹⁷

Zwężenie zastawki aorty i zastawki dwudzielnej, kardiomiopatia przerostowa

Podobnie jak w przypadku innych leków rozszerzających naczynia, należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów ze zwężeniem zastawki aorty lub zastawki dwudzielnej albo z kardiomiopatią przerostową z zawężeniem drogi odpływu. W tych przypadkach losartan może nasilać objawy związane z utrudnionym odpływem krwi z lewej komory.¹⁸

Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA)

Jednoczesne stosowanie inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE), antagonistów receptora angiotensyny II (takich jak losartan) lub aliskirenu zwiększa ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii oraz zaburzenia czynności nerek, włącznie z ostrą niewydolnością nerek. Z tego powodu nie zaleca się podwójnej blokady układu RAA.¹⁹

Jeśli zastosowanie podwójnej blokady układu RAA jest absolutnie konieczne, powinno być prowadzone wyłącznie pod nadzorem specjalisty z regularnym, ścisłym monitorowaniem następujących parametrów:²⁰

• Czynność nerek – regularna ocena wskaźników nerkowych
• Stężenie elektrolitów – monitorowanie poziomu potasu, sodu i innych jonów
• Ciśnienie krwi – częste pomiary wartości ciśnienia tętniczego

U pacjentów z nefropatią cukrzycową nie należy stosować jednocześnie inhibitorów ACE oraz antagonistów receptora angiotensyny II, ze względu na zwiększone ryzyko powikłań nerkowych.²¹

Substancje pomocnicze

Produkt leczniczy Losartan Krka zawiera laktozę jednowodną w ilości 27,3 mg (tabletki 25 mg), 54,7 mg (tabletki 50 mg) lub 109,3 mg (tabletki 100 mg). Nie należy go stosować u pacjentów z rzadką dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.²²²³

Ciąża

Nie należy rozpoczynać leczenia losartanem podczas ciąży. U pacjentek planujących ciążę, u których konieczne jest leczenie przeciwnadciśnieniowe, zaleca się zastosowanie leków o ustalonym profilu bezpieczeństwa w okresie ciąży. W przypadku potwierdzenia ciąży, terapię antagonistami receptora angiotensyny II (w tym losartanem) należy natychmiast przerwać i wdrożyć alternatywne leczenie.²⁴

Zróżnicowanie efektu leczniczego w zależności od rasy

Podobnie jak w przypadku inhibitorów konwertazy angiotensyny, losartan i inni antagoniści angiotensyny wykazują mniejszą skuteczność w obniżaniu ciśnienia krwi u osób rasy czarnej w porównaniu z pacjentami innych ras. Wynika to prawdopodobnie z większej częstości występowania małej aktywności reniny w populacji osób rasy czarnej z nadciśnieniem tętniczym. Należy o tym pamiętać przy doborze dawki i ocenie skuteczności leczenia.²⁵