Działania niepożądane lakozamidu

Lakozamid, jako substancja czynna zawarta w leku Lacosamide Eignapharma, stosowany jest w leczeniu napadów padaczkowych. Podobnie jak wszystkie leki przeciwpadaczkowe, lakozamid może powodować szereg działań niepożądanych, które wymagają dokładnego monitorowania przez personel medyczny. Szczegółowa analiza danych z badań klinicznych oraz obserwacji po wprowadzeniu leku do obrotu pozwala na dokładną charakterystykę profilu bezpieczeństwa tego leku.¹

Profil bezpieczeństwa ogólny

Dane z badań klinicznych, w których uczestniczyło 1308 pacjentów z napadami częściowymi, wykazały, że 61,9% pacjentów przyjmujących lakozamid doświadczyło co najmniej jednego działania niepożądanego, w porównaniu do 35,2% pacjentów w grupie placebo. Należy podkreślić, że najczęściej występujące działania niepożądane (≥10%) obejmują: zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, bóle głowy, nudności oraz podwójne widzenie. Intensywność tych objawów była zwykle łagodna do umiarkowanej, przy czym część z nich wykazywała zależność od dawki i mogła być złagodzona poprzez jej redukcję.²

Działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego (OUN) i przewodu pokarmowego zazwyczaj zmniejszały się z upływem czasu, co jest istotną informacją przy długotrwałym stosowaniu leku. W badaniach kontrolowanych placebo odsetek przerywania leczenia z powodu działań niepożądanych wynosił 12,2% u pacjentów otrzymujących lakozamid oraz 1,6% u pacjentów otrzymujących placebo, przy czym najczęstszym działaniem niepożądanym prowadzącym do przerwania leczenia były zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego.³

Warto zaznaczyć, że występowanie działań niepożądanych ze strony OUN może być częstsze po podaniu dawki nasycającej. Z kolei w badaniach porównawczych lakozamidu i karbamazepiny o kontrolowanym uwalnianiu (CR) w monoterapii, najczęstszymi działaniami niepożądanymi lakozamidu (≥10%) były ból głowy oraz zawroty głowy. Odsetek przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych wyniósł 10,6% w grupie lakozamidu oraz 15,6% w grupie karbamazepiny CR.⁴

Szczegółowe działania niepożądane

Poniżej przedstawiono szczegółowe omówienie najważniejszych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem lakozamidu:

Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego

Stosowanie lakozamidu wiąże się z zależnym od dawki wydłużeniem odstępu PR w zapisie EKG. W konsekwencji mogą wystąpić takie działania niepożądane jak blok przedsionkowo-komorowy, omdlenia czy bradykardia. W badaniach klinicznych z udziałem pacjentów z padaczką (w terapii wspomagającej) niezbyt często zgłaszano dla lakozamidu w dawkach 200 mg, 400 mg, 600 mg i placebo występowanie bloku P-K pierwszego stopnia, odpowiednio: 0,7%; 0%; 0,5% oraz 0%.⁵

Choć w badaniach klinicznych nie stwierdzano bloku drugiego ani wyższego stopnia, takie przypadki zgłaszano po dopuszczeniu leku do obrotu. Omdlenia w danych z badań klinicznych dotyczących leczenia wspomagającego występowały niezbyt często, a ich częstość w grupie chorych na padaczkę leczonych lakozamidem (0,1%) i otrzymujących placebo (0,3%) była podobna. Natomiast w badaniu monoterapii omdlenia wystąpiły u 1,6% pacjentów leczonych lakozamidem oraz u 0,2% pacjentów otrzymujących karbamazepinę CR.⁶

W krótkookresowych badaniach klinicznych nie zgłaszano przypadków migotania ani trzepotania przedsionków, jednak obydwa działania opisywano w otwartych badaniach dotyczących padaczki oraz po wprowadzeniu produktu do obrotu.⁷

Nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych

W badaniach klinicznych obserwowano także nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby. Zwiększenie aktywności AlAT do ≥3x górnej granicy normy (ULN) wystąpiło u 0,7% (7/935) pacjentów przyjmujących lakozamid i u 0% (0/356) pacjentów przyjmujących placebo.⁸

Wielonarządowe reakcje nadwrażliwości

Istotnym aspektem bezpieczeństwa są wielonarządowe reakcje nadwrażliwości, znane jako wysypka polekowa z eozynofilią i objawami narządowymi (zespół DRESS). Reakcje te, zgłaszane u pacjentów leczonych niektórymi lekami przeciwpadaczkowymi, różnią się zakresem objawów, ale zazwyczaj obejmują gorączkę oraz wysypkę i mogą dotyczyć różnych układów narządowych. W przypadku podejrzenia wystąpienia takiej reakcji, leczenie lakozamidem należy przerwać.⁹

Bezpieczeństwo w poszczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

Profil bezpieczeństwa lakozamidu u dzieci w wieku od 4 lat do poniżej 16 lat jest zasadniczo zgodny z profilem bezpieczeństwa ustalonym u dorosłych pacjentów. U dzieci najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były: wymioty (17,1%), zawroty głowy (16,7%), senność (12,1%), ból głowy (11,7%) i drgawki (10,1%). Dodatkowo zgłaszano: zmniejszony apetyt (6,6%), letarg (4,3%) i zaburzenia zachowania (1,9%).¹⁰

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku (≥65 lat) rodzaje działań niepożądanych związanych z leczeniem lakozamidem były podobne do obserwowanych u młodszych pacjentów. Jednak w tej grupie wiekowej częściej (różnica ≥5%) występowały upadki, biegunka i drżenia. Najczęstszym działaniem niepożądanym dotyczącym układu sercowo-naczyniowego u osób starszych był blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, który wystąpił u 4,8% (3/62) pacjentów w podeszłym wieku i u 1,6% (6/382) młodszych osób.¹¹

Odsetek przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych był znacznie wyższy u pacjentów starszych i wyniósł 21,0% (13/62) w porównaniu do 9,2% (35/382) u młodszych osób dorosłych leczonych lakozamidem.¹²

Tabela działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia szczegółowe zestawienie działań niepożądanych zgłaszanych w badaniach klinicznych oraz po wprowadzeniu produktu do obrotu. Częstości zdefiniowano jako: bardzo często (≥1/10), często (od ≥1/100 do <1/10), niezbyt często (od ≥1/1000 do <1/100), nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych).¹³

Wymagania dotyczące monitorowania i raportowania

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Działań Niepożądanych Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.¹⁴

Wnioski i zalecenia kliniczne

Znajomość profilu działań niepożądanych lakozamidu ma kluczowe znaczenie w praktyce klinicznej. Najważniejsze zalecenia obejmują:

• Dokładne monitorowanie pacjentów pod kątem występowania zawrotów głowy, bólów głowy i zaburzeń widzenia jako najczęstszych działań niepożądanych
• Szczególną uwagę na działania niepożądane ze strony układu sercowo-naczyniowego, zwłaszcza u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami przewodnictwa
• Regularne kontrolowanie parametrów laboratoryjnych, szczególnie funkcji wątroby
• Obserwację pacjentów pod kątem wystąpienia wielonarządowych reakcji nadwrażliwości
• Dostosowanie podejścia terapeutycznego u pacjentów pediatrycznych i w podeszłym wieku, uwzględniając specyficzne dla tych grup działania niepożądane
• Rozważenie redukcji dawki w przypadku działań niepożądanych zależnych od dawki

W przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych należy rozważyć modyfikację dawkowania lub, w razie konieczności, przerwanie leczenia lakozamidem. Wszystkie podejrzewane działania niepożądane powinny być zgłaszane do odpowiednich organów w celu ciągłego monitorowania bezpieczeństwa leku.