Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Karteolol

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania karteololu

Karteolol, będący selektywnym antagonistą receptorów beta-adrenergicznych, wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas stosowania z uwagi na potencjalne działania niepożądane zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje na temat bezpiecznego stosowania tej substancji w praktyce klinicznej.¹

Ostrzeżenia dotyczące stosowania w okulistyce

Przy stosowaniu karteololu w postaci kropli do oczu należy uwzględnić szereg istotnych aspektów związanych z bezpieczeństwem okulistycznym.

Interakcje z innymi lekami beta-adrenolitycznymi

Wpływ karteololu na ciśnienie wewnątrzgałkowe lub znane działania wynikające z ogólnego blokowania receptorów beta-adrenergicznych mogą ulegać nasileniu u pacjentów jednocześnie przyjmujących ogólnie działające leki blokujące receptory beta-adrenergiczne. Należy starannie monitorować odpowiedź tych pacjentów na leczenie. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania dwóch leków blokujących receptory beta-adrenergiczne podawanych miejscowo.²

Stosowanie w jaskrze z zamkniętym kątem przesączania

Stosując Carteol LP 2% w celu obniżenia ciśnienia wewnątrzgałkowego u pacjentów z ostrą jaskrą z zamkniętym kątem przesączania, należy jednocześnie podawać leki zwężające źrenice. U tych pacjentów doraźnym celem leczenia jest powtórne otwarcie kąta przesączania. Karteolol ma niewielki wpływ na źrenicę lub nie wywiera go wcale, dlatego wymagane jest jednoczesne stosowanie leków miotycznych.³

Ryzyko odwarstwienia naczyniówki

Podczas podawania leków zmniejszających wytwarzanie cieczy wodnistej (np. karteololu, tymololu, acetazolamidu) opisywano przypadki odwarstwienia naczyniówki po zabiegu filtracyjnym.⁴

Stosowanie soczewek kontaktowych

Podczas stosowania karteololu w postaci leków beta-adrenolitycznych ze względu na zmniejszenie wydzielania łez występuje ryzyko nietolerancji soczewek kontaktowych. Ponadto, preparaty Carteol LP 2% zawierają jako substancję konserwującą chlorek benzalkoniowy, który może powodować podrażnienie oczu, odkładać się na soczewkach i odbarwiać miękkie soczewki kontaktowe. Z tego względu nie należy używać miękkich soczewek kontaktowych w trakcie stosowania tego produktu. Przed zastosowaniem produktu należy zdjąć soczewki i nie zakładać ich wcześniej niż 15 minut po zastosowaniu produktu.⁵

W przypadku produktu Carteol LP 2% Preservative Free, który nie zawiera środków konserwujących, występuje jedynie ryzyko nietolerancji soczewek kontaktowych ze względu na zmniejszenie wydzielania łez.⁶

Podrażnienie oczu związane z chlorkiem benzalkoniowym

Zgłaszano, że chlorek benzalkoniowy, konserwant zawarty w preparacie Carteol LP 2%, powoduje podrażnienie oka, objawy suchości oczu i może wpływać na film łzowy i powierzchnię rogówki. Należy stosować ostrożnie u pacjentów z zespołem suchego oka oraz u pacjentów, u których rogówka może być uszkodzona. Pacjenci powinni być monitorowani w przypadku długotrwałego stosowania.⁷

Ryzyko tachyfilaksji

W trakcie długotrwałego leczenia karteololem może zmniejszyć się wrażliwość na tę substancję. W celu zapewnienia skuteczności długotrwałego leczenia raz w roku należy sprawdzić, czy nie występuje tachyfilaksja.^{8 9}

Pacjenci z chorobami rogówki

Okulistyczne leki beta-adrenolityczne, w tym karteolol, mogą powodować suchość oka. Pacjenci z chorobami rogówki powinni być leczeni z zachowaniem ostrożności.^{10 11}

Ryzyko zmętnienia rogówki

Carteol LP 2% Preservative Free zawiera fosforany (19,2 µg w każdej kropli, co odpowiada 0,509 mg/ml). U pacjentów z poważnym uszkodzeniem przezroczystej warstwy z przodu oka (rogówki), fosforany mogą w bardzo rzadkich przypadkach powodować zmętnienie rogówki na skutek gromadzenia się wapnia podczas leczenia.¹²

Ogólnoustrojowe ostrzeżenia i środki ostrożności

Mimo miejscowego stosowania karteololu w postaci kropli do oczu, substancja ta wchłania się do krążenia ogólnego i może powodować działania niepożądane podobne do innych beta-adrenolityków stosowanych ogólnoustrojowo.

Choroby układu sercowo-naczyniowego

U pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego (np. chorobą niedokrwienną serca, dławicą Prinzmetala i niewydolnością serca) oraz niedociśnieniem, leczenie karteololem i innymi lekami beta-adrenolitycznymi należy poddać szczególnie starannej ocenie oraz rozważyć zastosowanie innych substancji czynnych. Pacjenci z chorobami układu sercowo-naczyniowego powinni być obserwowani pod kątem objawów nasilenia tych chorób i wystąpienia działań niepożądanych.^{13 14}

Ze względu na wydłużenie czasu przewodzenia, karteolol należy podawać z zachowaniem ostrożności pacjentom z blokiem przedsionkowo-komorowym pierwszego stopnia.^{15 16}

Bradykardia

Należy zmniejszyć dawkę karteololu, jeśli częstość uderzeń serca w spoczynku zmniejszy się do wartości poniżej 50–55 na minutę, a pacjenci mają objawy związane z bradykardią.^{17 18}

Choroby naczyń

Pacjentów z ciężkimi zaburzeniami/chorobami krążenia obwodowego (tj. ciężkimi postaciami choroby Raynauda lub zespołem Raynauda) należy leczyć karteololem z zachowaniem ostrożności.^{19 20}

Choroby układu oddechowego

Po zastosowaniu niektórych leków beta-adrenolitycznych przeznaczonych do podania do oka zgłaszano działania niepożądane ze strony układu oddechowego, w tym zgony spowodowane skurczem oskrzeli u pacjentów z astmą oskrzelową. Carteol LP 2% powinien być stosowany z zachowaniem ostrożności u pacjentów z łagodną lub umiarkowaną postacią przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) i wyłącznie wtedy, gdy spodziewana korzyść przewyższa możliwe ryzyko.^{21 22}

Hipoglikemia/cukrzyca

Karteolol powinien być podawany z zachowaniem ostrożności pacjentom z tendencją do występowania samoistnej hipoglikemii lub pacjentom z niestabilną cukrzycą, ponieważ leki blokujące receptory beta-adrenergiczne mogą maskować objawy przedmiotowe i podmiotowe ostrej hipoglikemii.^{23 24}

Guz chromochłonny

Stosowanie karteololu w leczeniu nadciśnienia spowodowanego leczonym guzem chromochłonnym wymaga ścisłego kontrolowania ciśnienia tętniczego.^{25 26}

Pacjenci szczególnego ryzyka

W grupie pacjentów w wieku podeszłym lub pacjentów z niewydolnością nerek i/lub wątroby, stanowiących grupę zwiększonego ryzyka, oraz w sytuacji kiedy leki beta-adrenolityczne w postaci kropli do oczu są stosowane jednocześnie z lekami beta-adrenolitycznymi podawanymi ogólnie, często konieczna jest modyfikacja dawkowania.^{27 28}

Łuszczyca

Opisywano zaostrzenie łuszczycy podczas stosowania leków beta-adrenolitycznych. Wskazania do stosowania karteololu u pacjentów z łuszczycą powinny być należycie rozpatrzone.^{29 30}

Reakcje alergiczne/anafilaktyczne

Podczas stosowania karteololu i innych leków beta-adrenolitycznych, u pacjentów, u których w wywiadzie stwierdzono atopię lub ciężką reakcję anafilaktyczną na wiele alergenów, może wystąpić zwiększona reaktywność przy powtórnym kontakcie z tymi alergenami. U pacjentów skłonnych do ciężkiej reakcji anafilaktycznej niezależnie od jej przyczyny, zastosowanie leków beta-adrenolitycznych może prowadzić do zaostrzenia reakcji anafilaktycznej i oporności na leczenie epinefryną w normalnych dawkach, szczególnie w przypadku stosowania floktafeniny, jodowych środków kontrastowych, środków znieczulających lub leczenia odczulającego.^{31 32}

Tyreotoksykoza

Karteolol i inne leki beta-adrenolityczne mogą maskować objawy nadczynności tarczycy. Szczególnie dotyczy to objawów sercowo-naczyniowych.^{33 34}

Zasady przerwania leczenia

Nigdy nie należy nagle przerywać leczenia karteololem i innymi lekami beta-adrenolitycznymi stosowanymi ogólnie, szczególnie u pacjentów z dławicą piersiową. Nagłe przerwanie leczenia może wywołać poważne zaburzenia rytmu serca, zawał serca i nagły zgon. Dawki należy zmniejszać stopniowo, np. przez okres jednego do dwóch tygodni.^{35 36}

Znieczulenie do zabiegów chirurgicznych

Karteolol podawany do oczu może blokować działanie leków beta-adrenergicznych działających ogólnie, np. adrenaliny. Anestezjolog powinien być poinformowany o stosowaniu przez pacjenta karteololu chlorowodorku.^{37 38}

Jeśli konieczne jest przerwanie leczenia, 48-godzinna przerwa powinna wystarczyć do odzyskania wrażliwości na katecholaminy.^{39 40}

W niektórych sytuacjach leczenie karteololem nie powinno być przerywane:

• U pacjentów z niewydolnością wieńcową zaleca się kontynuowanie leczenia do zabiegu chirurgicznego, ponieważ istnieje ryzyko wystąpienia objawów związanych z nagłym odstawieniem leków beta-adrenolitycznych.
• W nagłych przypadkach lub jeśli przerwanie leczenia jest niemożliwe, pacjentów należy zabezpieczyć przed zwiększoną aktywnością nerwu błędnego, podając atropinę w premedykacji i w późniejszym czasie, jeśli zajdzie taka potrzeba.
• Powinno się używać środków znieczulających o jak najmniejszym wpływie depresyjnym na mięsień sercowy i uzupełniać objętość krwi krążącej.

^{41 42}

Interakcje z innymi produktami leczniczymi

Nie zaleca się stosowania kropli do oczu Carteol LP 2% o przedłużonym uwalnianiu jednocześnie z diltiazemem, fingolimodem, ozanimodem i werapamilem.⁴³

Produktu leczniczego Carteol LP 2% Preservative Free zasadniczo nie wolno łączyć z amiodaronem, niektórymi produktami leczniczymi blokującymi kanał wapniowy (beprydylem, werapamilem, diltiazemem) i lekami beta-adrenolitycznymi stosowanymi w leczeniu niewydolności serca.⁴⁴

Uwagi dla sportowców

Należy ostrzec osoby uprawiające sport, że karteolol, substancja czynna zawarta w produktach Carteol LP 2%, może dać pozytywny wynik w testach antydopingowych.⁴⁵