Działania niepożądane leku Iwabradyna Synthon

Iwabradyna Synthon (chlorowodorek iwabradyny) w postaci tabletek powlekanych 5 mg wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, który jest ściśle związany z mechanizmem farmakologicznym działania leku. Dokładna znajomość potencjalnych reakcji niepożądanych ma kluczowe znaczenie dla bezpiecznego prowadzenia farmakoterapii i odpowiedniego monitorowania pacjentów.¹

Profil bezpieczeństwa iwabradyny

Najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi iwabradyny są zaburzenia widzenia (14,5%) oraz bradykardia (3,3%). Oba te działania są zależne od zastosowanej dawki i bezpośrednio związane z farmakologicznym mechanizmem działania substancji czynnej. Warto podkreślić, że większość działań niepożądanych ma charakter przejściowy, a ich nasilenie jest zazwyczaj łagodne do umiarkowanego.²

Charakterystyka zaburzeń widzenia

Zaburzenia widzenia, które zgłasza 14,5% pacjentów, przyjmują najczęściej formę przemijającego wrażenia widzenia silnego światła w ograniczonej części pola widzenia. Charakterystyczny jest fakt, że te zaburzenia są zazwyczaj wyzwalane przez nagłe zmiany natężenia światła. Pacjenci mogą opisywać te zjawiska jako aureola, dekompozycja obrazu (efekt stroboskopowy lub kalejdoskopowy), kolorowe jasne światła lub zwielokrotnione obrazy (przetrwałe wrażenie wzrokowe na siatkówce, ang. retinal persistency).³

Co istotne, zaburzenia widzenia najczęściej pojawiają się w ciągu pierwszych dwóch miesięcy terapii, choć mogą się powtarzać również w późniejszym okresie. Większość tych objawów określano jako łagodne lub o umiarkowanym nasileniu. Warto podkreślić, że wszystkie zaburzenia widzenia ustępowały w czasie leczenia lub po jego zakończeniu, przy czym w 77,5% przypadków nastąpiło to jeszcze w trakcie kontynuowania terapii. Tylko u mniej niż 1% pacjentów zaburzenia te były na tyle uciążliwe, że prowadziły do zmiany trybu życia codziennego lub przerwania leczenia.⁴

Bradykardia i zaburzenia rytmu serca

Bradykardia występuje u 3,3% pacjentów, szczególnie w pierwszych 2-3 miesiącach leczenia. U 0,5% pacjentów odnotowano ciężką bradykardię z częstością pracy serca wynoszącą 40 uderzeń na minutę lub mniej. Zaburzenia te wymagają szczególnej uwagi ze strony klinicystów, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego.⁵

Dane z badania SIGNIFY wskazują, że migotanie przedsionków obserwowano u 5,3% pacjentów przyjmujących iwabradynę, w porównaniu do 3,8% w grupie placebo. Sumaryczna analiza kontrolowanych badań klinicznych fazy II/III wykazała, że wskaźnik zapadalności na migotanie przedsionków wyniósł 4,86% u pacjentów leczonych iwabradyną w porównaniu do 4,08% w grupie kontrolnej (współczynnik ryzyka: 1,26, 95% CI [1,15-1,39]).⁶

Zaburzenia ciśnienia tętniczego

W badaniu SHIFT zaobserwowano, że epizody zwiększonego ciśnienia tętniczego występowały częściej u pacjentów leczonych iwabradyną (7,1%) w porównaniu do pacjentów otrzymujących placebo (6,1%). Epizody te pojawiały się najczęściej wkrótce po modyfikacji leczenia nadciśnienia, miały charakter przemijający i nie wpływały na efekt leczenia iwabradyną.⁷

Tabela działań niepożądanych iwabradyny

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane zgłaszane podczas badań klinicznych, sklasyfikowane według układów i częstości występowania. Częstość określono według następujących kategorii: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000); bardzo rzadko (<1/10 000); nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych).⁸

Charakterystyka wybranych działań niepożądanych

Szczegółowa charakterystyka zaburzeń widzenia

Zaburzenia widzenia związane ze stosowaniem iwabradyny mają zazwyczaj charakter przemijających wrażeń widzenia silnego światła w ograniczonej części pola widzenia. Zjawisko to określa się również jako fosfeny. Te specyficzne zaburzenia widzenia są najczęściej wywoływane przez nagłe zmiany natężenia światła w otoczeniu. Pacjenci mogą opisywać te doznania na różne sposoby:⁹

• Aureola – wrażenie świetlnego okręgu wokół źródeł światła
• Dekompozycja obrazu – efekt stroboskopowy lub kalejdoskopowy, polegający na rozpadzie widzianego obrazu
• Kolorowe jasne światła – krótkotrwałe wrażenia intensywnych barwnych błysków
• Zwielokrotnione obrazy – przetrwałe wrażenie wzrokowe na siatkówce (retinal persistency), czyli utrzymywanie się obrazu po usunięciu bodźca wzrokowego

Te specyficzne zaburzenia widzenia występują najczęściej w ciągu pierwszych dwóch miesięcy leczenia. W późniejszym okresie mogą się one powtarzać, ale z mniejszą częstotliwością. Należy podkreślić, że większość pacjentów określa te zaburzenia jako łagodne lub umiarkowane, a ich wpływ na codzienne funkcjonowanie jest minimalny. U zdecydowanej większości pacjentów (77,5%) objawy te ustępują w trakcie kontynuowania leczenia.¹⁰

Szczegółowa charakterystyka bradykardii

Bradykardia, czyli zwolnienie rytmu serca poniżej 60 uderzeń na minutę, jest bezpośrednio związana z podstawowym mechanizmem działania iwabradyny polegającym na blokowaniu kanałów f węzła zatokowego. Występuje u 3,3% pacjentów, szczególnie w ciągu pierwszych 2-3 miesięcy leczenia. U 0,5% pacjentów odnotowano przypadki ciężkiej bradykardii z częstością pracy serca wynoszącą 40 uderzeń na minutę lub mniej.¹¹

Ryzyko bradykardii wzrasta w przypadku jednoczesnego stosowania innych leków zwalniających rytm serca, przy zaburzeniach funkcji węzła zatokowego oraz u osób starszych. Bradykardia może potencjalnie prowadzić do innych działań niepożądanych, takich jak zawroty głowy, omdlenia czy niedociśnienie.

Migotanie przedsionków

Istotnym działaniem niepożądanym związanym ze stosowaniem iwabradyny jest migotanie przedsionków. W badaniu SIGNIFY obserwowano je u 5,3% pacjentów otrzymujących iwabradynę w porównaniu do 3,8% w grupie placebo. Sumaryczna analiza wszystkich kontrolowanych badań klinicznych fazy II/III wykazała, że wskaźnik zapadalności na migotanie przedsionków wyniósł 4,86% u pacjentów leczonych iwabradyną w porównaniu do 4,08% w grupie kontrolnej. Odpowiada to współczynnikowi ryzyka 1,26 (95% CI [1,15-1,39]), co wskazuje na statystycznie istotny wzrost ryzyka migotania przedsionków u pacjentów przyjmujących iwabradynę.¹²

Zaburzenia ciśnienia tętniczego

Badanie SHIFT dostarczyło istotnych danych dotyczących wpływu iwabradyny na ciśnienie tętnicze. Epizody zwiększonego ciśnienia tętniczego odnotowano u 7,1% pacjentów leczonych iwabradyną w porównaniu do 6,1% w grupie placebo. Te epizody hipertensji występowały najczęściej wkrótce po modyfikacji schematu leczenia nadciśnienia tętniczego. Co istotne, miały one charakter przemijający i nie wpływały na efektywność leczenia iwabradyną.¹³

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu kluczowe znaczenie ma systematyczne zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem krajowego systemu zgłaszania:¹⁴

Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych
Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
Al. Jerozolimskie 181C
PL-02 222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
e-mail: [email protected]¹⁵

Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu.¹⁶