Działania niepożądane leku Trelema

Lek Trelema (10 mg/ml, syrop) zawierający lakozamid jako substancję czynną, stosowany w leczeniu padaczki, może powodować szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Monitorowanie bezpieczeństwa stosowania tego leku jest kluczowe dla optymalizacji terapii u pacjentów.¹

Profil bezpieczeństwa leku

Dane z kontrolowanych placebo badań klinicznych dotyczących leczenia wspomagającego wskazują, że ponad 60% pacjentów przyjmujących lakozamid zgłasza co najmniej jedno działanie niepożądane, w porównaniu do około 35% pacjentów w grupie placebo. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (występujące u ≥10% pacjentów) to zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, bóle głowy, nudności oraz podwójne widzenie. Nasilenie tych objawów zazwyczaj było łagodne do umiarkowanego, a część z nich wykazywała zależność od dawki – możliwe było ich złagodzenie poprzez redukcję dawki.²

Istotną obserwacją jest fakt, że nasilenie i częstość występowania działań niepożądanych dotyczących ośrodkowego układu nerwowego (OUN) oraz przewodu pokarmowego zwykle zmniejszały się z upływem czasu stosowania leku. W badaniach klinicznych około 12,2% pacjentów przyjmujących lakozamid przerywało leczenie z powodu działań niepożądanych, w porównaniu do 1,6% pacjentów otrzymujących placebo.³

Najczęstszym działaniem niepożądanym, które prowadziło do przerwania terapii lakozamidem, były zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego. Należy podkreślić, że ryzyko wystąpienia działań niepożądanych ze strony OUN może być wyższe po podaniu dawki nasycającej.⁴

Różnice w profilach bezpieczeństwa przy różnych wskazaniach

Profil bezpieczeństwa lakozamidu w terapii pacjentów z uogólnioną padaczką idiopatyczną z napadami toniczno-klonicznymi pierwotnie uogólnionymi (PGTCS) jest zasadniczo zgodny z profilem ustalonym dla napadów częściowych. Jednakże w tej grupie pacjentów obserwowano dodatkowe specyficzne działania niepożądane: padaczkę mioklonaczną (2,5% w grupie lakozamidu vs 0% w grupie placebo) oraz ataksję (3,3% vs 0%). Najczęstszymi działaniami niepożądanymi w tej populacji były zawroty głowy i senność.⁵

W tej grupie pacjentów najczęstszymi działaniami niepożądanymi prowadzącymi do przerwania leczenia były zawroty głowy oraz myśli samobójcze. Wskaźnik przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych wynosił 9,1% w grupie przyjmującej lakozamid i 4,1% w grupie placebo.⁶

Wybrane działania niepożądane wymagające szczególnej uwagi

Wpływ na układ przewodzący serca: Stosowanie lakozamidu wiąże się z zależnym od dawki wydłużeniem odstępu PR, co może prowadzić do takich działań niepożądanych jak blok przedsionkowo-komorowy, omdlenia czy bradykardia. W badaniach klinicznych niezbyt często raportowano blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia (0-0,7% w zależności od dawki), natomiast po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano przypadki bloku przedsionkowo-komorowego drugiego i trzeciego stopnia.⁷

Omdlenia: W zbiorczych danych z badań klinicznych omdlenia występowały niezbyt często, z podobną częstością u pacjentów leczonych lakozamidem (0,1%) i przyjmujących placebo (0,3%). W badaniach porównujących monoterapię lakozamidem i karbamazepiną CR, omdlenia występowały częściej w grupie lakozamidu (1,6% vs 0,2%).⁸

Zaburzenia rytmu serca: W krótkoterminowych badaniach klinicznych nie zgłaszano przypadków migotania ani trzepotania przedsionków, jednak obydwa działania opisywano w otwartych badaniach oraz po wprowadzeniu leku do obrotu.⁹

Nieprawidłowe wyniki badań laboratoryjnych: W kontrolowanych badaniach klinicznych u dorosłych pacjentów z częściowymi napadami padaczkowymi stosujących lakozamid obserwowano nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby. Zwiększenie stężenia ALT do ≥3x Górną Granicę Normy (GGN) wystąpiło u 0,7% pacjentów przyjmujących lakozamid i nie wystąpiło u żadnego pacjenta w grupie placebo.¹⁰

Wielonarządowe reakcje nadwrażliwości: U pacjentów leczonych niektórymi lekami przeciwpadaczkowymi, w tym lakozamidem, zgłaszano wielonarządowe reakcje nadwrażliwości (tzw. wysypkę polekową z eozynofilią i objawami narządowymi, zespół DRESS). Reakcje te mogą się różnić zakresem objawów, ale zwykle obejmują gorączkę oraz wysypkę i mogą dotyczyć różnych układów narządowych. W przypadku podejrzenia takiej reakcji, należy natychmiast przerwać leczenie lakozamidem.¹¹

Działania niepożądane w populacjach szczególnych

Dzieci i młodzież

Profil bezpieczeństwa lakozamidu u dzieci i młodzieży jest generalnie podobny do profilu obserwowanego u dorosłych. Jednakże u dzieci i młodzieży zaobserwowano następujące dodatkowe działania niepożądane: gorączka, zapalenie nosogardła, zapalenie gardła, osłabienie apetytu, nietypowe zachowanie i letarg. Warto zauważyć, że senność występowała u dzieci i młodzieży częściej (≥1/10) niż u dorosłych (≥1/100 do <1/10).<sup data-drug="Trelema" data-section="Działania niepożądane" title="Profil bezpieczeństwa stosowania lakozamidu w badaniach klinicznych z grupą kontrolną otrzymującą placebo (255 pacjentów w wieku od 1 miesiąca do mniej niż 4 lat oraz 343 pacjentów w wieku od 4 lat do 17 lat) i badaniach otwartych (847 pacjentów w wieku od jednego 1 do maksymalnie 18 lat) w terapii wspomagającej u pacjentów pediatrycznych z napadami częściowymi był zgodny z profilem bezpieczeństwa ustalonym u dorosłych pacjentów. […] U dzieci i młodzieży zaobserwowano następujące dodatkowe działania niepożądane: gorączka, zapalenie nosogardła, zapalenie gardła, osłabienie apetytu, nietypowe zachowanie i letarg. U dzieci i młodzieży zgłaszano występowanie senności częściej (≥1/10) niż u dorosłych (≥1/100 do 12

Należy zaznaczyć, że stosowanie lakozamidu u dzieci poniżej 2 lat nie jest wskazane ze względu na ograniczoną liczbę dostępnych danych.¹³

Osoby w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku (≥65 lat) rodzaje działań niepożądanych związanych z leczeniem lakozamidem są podobne do tych obserwowanych u młodszych dorosłych. Jednakże u seniorów częściej występują: upadki, biegunka i drżenia (różnica ≥5% w porównaniu do młodszych osób). Najczęstszym działaniem niepożądanym dotyczącym układu sercowo-naczyniowego u seniorów jest blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, który wystąpił u 4,8% pacjentów w podeszłym wieku w porównaniu do 1,6% młodszych dorosłych.¹⁴

Ponadto, seniorzy częściej przerywają leczenie z powodu działań niepożądanych – 21,0% pacjentów w podeszłym wieku w porównaniu do 9,2% młodszych dorosłych w grupie leczonej lakozamidem.¹⁵

Zestawienie działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane związane ze stosowaniem lakozamidu wraz z częstością ich występowania, zgodnie z danymi z badań klinicznych oraz obserwacjami po wprowadzeniu leku do obrotu.<sup data-drug="Trelema" data-section="Działania niepożądane" title="Poniższa tabela przedstawia częstości występowania działań niepożądanych, które zgłaszano w badaniach klinicznych oraz po wprowadzeniu do obrotu. Częstości zdefiniowano w następujący sposób: bardzo często (≥ 1/10), często (od ≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (od ≥ 1/1 000 do 16

¹ Działania niepożądane zgłaszane po wprowadzeniu leku do obrotu
² Opisane w części „Opis wybranych działań niepożądanych”
³ Zgłaszane w ramach badań nad PGTCS

Znaczenie monitorowania i zgłaszania działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest ciągłe zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.¹⁷

Podsumowanie kliniczne

W praktyce klinicznej istotne jest uwzględnienie kilku kluczowych aspektów związanych z działaniami niepożądanymi lakozamidu (Trelema):

• Większość działań niepożądanych ma nasilenie łagodne do umiarkowanego i często ustępuje z czasem
• Działania ze strony OUN, szczególnie zawroty głowy, są najczęstszą przyczyną przerywania leczenia
• Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego ze względu na możliwe zaburzenia przewodnictwa
• Warto monitorować wyniki badań laboratoryjnych, zwłaszcza funkcji wątroby
• U pacjentów pediatrycznych i seniorów występują specyficzne działania niepożądane wymagające szczególnej uwagi
• W przypadku podejrzenia reakcji wielonarządowych należy natychmiast przerwać terapię

Znajomość profilu działań niepożądanych lakozamidu umożliwia skuteczne zarządzanie ryzykiem i pozwala na optymalizację terapii przeciwpadaczkowej, co ma kluczowe znaczenie dla poprawy stosunku korzyści do ryzyka u indywidualnych pacjentów.