Wpływ klindamycyny na płodność, ciążę i laktację

Klindamycyna, substancja czynna produktu leczniczego DALACIN C (kapsułki 300 mg), wymaga szczególnej uwagi przy stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Lekarz powinien dokładnie rozważyć potencjalne korzyści i ryzyko związane z terapią w tych grupach pacjentek.¹

Wpływ na płodność

Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych, w których oceniano wpływ klindamycyny podawanej doustnie na płodność szczurów, nie wykazały negatywnego oddziaływania na zdolności rozrodcze i płodność zwierząt.² Brak jest jednak specyficznych danych klinicznych dotyczących wpływu klindamycyny na płodność u ludzi.

Stosowanie w okresie ciąży

Badania przedkliniczne przeprowadzone na szczurach i królikach, którym podawano klindamycynę doustnie oraz podskórnie, nie wykazały istotnych zaburzeń płodności ani uszkodzenia płodu. Obserwowano je jedynie przy dawkach, które powodowały toksyczny wpływ na organizm ciężarnej samicy.³ Należy jednak zaznaczyć, że wyniki badań na zwierzętach nie zawsze pozwalają na jednoznaczne przewidywanie reakcji u ludzi.⁴

Farmakokinetyka w ciąży wskazuje, że klindamycyna przenika przez łożysko u ludzi. W badaniach farmakokinetycznych stwierdzono, że po podaniu wielokrotnych dawek leku stężenie antybiotyku w płynie owodniowym osiągało wartość około 30% stężenia oznaczanego we krwi matki.⁵

Bezpieczeństwo w ciąży – badania kliniczne z udziałem ciężarnych kobiet wykazały, że ogólnoustrojowe podawanie klindamycyny (doustne lub dożylne) w drugim i trzecim trymestrze ciąży nie wiązało się ze zwiększoną częstością występowania wad wrodzonych.⁶ Brakuje natomiast odpowiednich i właściwie kontrolowanych badań dotyczących stosowania klindamycyny u kobiet w pierwszym trymestrze ciąży.⁷

Z uwagi na powyższe dane, produkt DALACIN C można stosować w okresie ciąży jedynie w przypadkach zdecydowanej konieczności medycznej, po dokładnym rozważeniu stosunku korzyści do ryzyka związanego z terapią.⁸

Stosowanie podczas karmienia piersią

Klindamycyna przenika do mleka kobiecego. Badania wykazały, że lek występuje w mleku ludzkim w stężeniach od 0,5 do 3,8 µg/ml.⁹ Z tego względu stosowanie produktu DALACIN C u kobiet karmiących piersią wymaga szczególnej uwagi.

Potencjalne działania niepożądane u niemowlęcia karmionego piersią przez matkę przyjmującą klindamycynę obejmują:

• Zaburzenia mikroflory przewodu pokarmowego¹⁰
• Biegunkę¹¹
• Obecność krwi w stolcu¹²
• Wysypkę skórną¹³

Podejmując decyzję o włączeniu klindamycyny u pacjentki karmiącej piersią, lekarz powinien uwzględnić i przedyskutować z pacjentką kilka istotnych aspektów:

1. Korzyści dla rozwoju i zdrowia dziecka wynikające z karmienia piersią¹⁴
2. Kliniczne uzasadnienie podania klindamycyny matce¹⁵
3. Potencjalne działania niepożądane klindamycyny, które mogą wystąpić u dziecka karmionego piersią¹⁶
4. Możliwy szkodliwy wpływ choroby matki na dziecko karmione piersią¹⁷

Na podstawie powyższych informacji, lekarz wraz z pacjentką powinien rozważyć korzyści i zagrożenia związane z podawaniem klindamycyny w okresie karmienia piersią i podjąć decyzję dotyczącą kontynuacji lub zaprzestania karmienia piersią oraz kontynuacji lub modyfikacji terapii klindamycyną.

Zalecenia dla lekarzy prowadzących

Przepisując klindamycynę w postaci doustnej (DALACIN C 300 mg, kapsułki) kobietom w wieku rozrodczym, ciężarnym lub karmiącym piersią, lekarz powinien:

• Dokładnie ocenić wskazania do zastosowania leku
• Przedyskutować z pacjentką potencjalne ryzyko i korzyści wynikające z terapii
• W przypadku kobiet ciężarnych – stosować lek tylko wtedy, gdy jest to bezwzględnie konieczne
• W przypadku kobiet karmiących – poinformować o możliwych działaniach niepożądanych u dziecka i zalecić obserwację
• Rozważyć alternatywne metody terapii, jeśli są dostępne