Przedawkowanie Amitriptylinum VP

Przedawkowanie amitryptyliny chlorowodorku, substancji czynnej zawartej w leku Amitriptylinum VP 25 mg, stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Skutki przedawkowania mogą być szczególnie nasilone, jeśli równocześnie spożyto alkohol lub inne leki psychotropowe. Istotna jest również indywidualna wrażliwość organizmu – obserwuje się znaczną zmienność osobniczą w zakresie odpowiedzi na przedawkowanie. Spożycie 750 mg amitryptyliny lub więcej przez osobę dorosłą może prowadzić do poważnej toksyczności.¹

Objawy przedawkowania

Objawy przedawkowania amitryptyliny obejmują szereg zaburzeń ze strony różnych układów organizmu. Postępująca toksyczność może prowadzić do śmierci, szczególnie w przypadku niepodjęcia odpowiedniego leczenia. W tej klasie leków odnotowano zgony zarówno z powodu zamierzonego, jak i przypadkowego przedawkowania.²

Należy podkreślić, że poszerzenie zespołu QRS w zapisie EKG zazwyczaj dobrze koreluje ze stopniem toksyczności po ostrym przedawkowaniu amitryptyliny.³ Ponadto, w zgłoszeniach po wprowadzeniu leku do obrotu oraz w piśmiennictwie opisywano przypadki ujawnienia się zespołu Brugadów i charakterystycznych dla tego zespołu zmian w zapisie EKG (BEP, ang. Brugada ECG patterns).⁴

Szczególne zagrożenia dla populacji dziecięcej

Przedawkowanie amitryptyliny u dzieci stanowi wyjątkowo poważne zagrożenie. Populacja pediatryczna wykazuje szczególną podatność na wystąpienie ciężkich powikłań, takich jak: śpiączka, kardiotoksyczność, depresja oddechowa, napady drgawek, hiponatremia, letarg, częstoskurcz zatokowy, senność, nudności, wymioty i hiperglikemia.⁵

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie przedawkowania amitryptyliny ma charakter objawowy i wspomagający. Pacjent wymaga hospitalizacji, często na oddziale intensywnej opieki medycznej.⁶ Postępowanie obejmuje następujące działania:

• Zabezpieczenie podstawowych funkcji życiowych – ocena i leczenie dróg oddechowych, oddychania i krążenia zgodnie z potrzebą, zapewnienie dostępu dożylnego⁷
• Monitorowanie pacjenta – dokładne monitorowanie, nawet w pozornie niepowikłanych przypadkach⁸
• Diagnostyka – badanie w kierunku cech klinicznych, kontrola mocznika i elektrolitów (zwłaszcza pod kątem niskiego stężenia potasu), monitorowanie diurezy, kontrola gazometrii krwi tętniczej (obserwacja w kierunku kwasicy), wykonanie elektrokardiogramu (obserwacja w kierunku QRS>0,16 sekund)^{0,16 sekund.”>9}
• Dekontaminacja przewodu pokarmowego:
  • Płukanie żołądka można rozważać tylko w ciągu jednej godziny od potencjalnie śmiertelnego przedawkowania¹⁰
  • Podanie 50 g węgla aktywnego, jeśli minęło mniej niż jedna godzina od spożycia¹¹
• Utrzymanie drożności dróg oddechowych – intubacja w razie potrzeby, zastosowanie respiratora dla zapobieżenia ewentualnemu zatrzymaniu czynności oddechowej¹²
• Monitorowanie kardiologiczne – ciągłe monitorowanie EKG przez 3-5 dni¹³

Indywidualne podejście terapeutyczne jest wymagane w przypadku wystąpienia następujących stanów:¹⁴

• Szerokie odstępy QRS, niewydolność serca i komorowe zaburzenia rytmu serca
• Niewydolność krążenia
• Niedociśnienie
• Hipertermia
• Konwulsje
• Kwasica metaboliczna

Niepokój i drgawki można leczyć podaniem diazepamu.¹⁵ Pacjenci z objawami toksyczności powinni być monitorowani przez minimum 12 godzin.¹⁶ W przypadku przedłużającej się utraty przytomności należy monitorować pacjenta pod kątem rabdomiolizy.¹⁷

Uwagi dotyczące leczenia farmakologicznego

Warto podkreślić, że w przypadku łącznego przedawkowania kilku produktów, nie należy podawać flumazenilu w celu odwrócenia toksyczności benzodiazepin.¹⁸

Aspekty psychologiczne przedawkowania

Należy mieć na uwadze, że przedawkowanie amitryptyliny jest często zamierzone. Pacjenci mogą podejmować kolejne próby samobójcze podczas rekonwalescencji, co wymaga wdrożenia odpowiedniego nadzoru i interwencji psychiatrycznej.¹⁹