Leki w grupie
„trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne”
Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (TLPD) to jedna z najstarszych grup leków stosowanych w leczeniu depresji. Ich działanie polega głównie na hamowaniu wychwytu zwrotnego monoamin (serotoniny i noradrenaliny) w ośrodkowym układzie nerwowym, co prowadzi do zwiększenia stężenia tych neuroprzekaźników w synapsach. Efektem jest poprawa nastroju, redukcja lęku oraz zwiększenie napędu psychoruchowego. TLPD swoją nazwę zawdzięczają charakterystycznej strukturze chemicznej zawierającej trzy pierścienie.
Do najważniejszych substancji czynnych z grupy TLPD należą: amitryptylina (Amitriptylinum), imipramina (Imipramin), doksepina (Doxepin), klomipramina (Anafranil, Clomipramine), opipramol (Pramolan), nortryptylina oraz dezypramina. Na polskim rynku dostępne są m.in.: Amitriptylinum, Anafranil, Doxepin, Pramolan.
Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne można podzielić na dwie podgrupy ze względu na dominujący profil działania: leki o silniejszym działaniu serotoninergicznym (np. klomipramina) oraz leki o silniejszym działaniu noradrenergicznym (np. dezypramina, nortryptylina). Opipramol wyróżnia się na tle innych TLPD, gdyż działa głównie poprzez receptory sigma, wykazując właściwości przeciwlękowe.
Największą zaletą TLPD jest ich skuteczność w leczeniu ciężkich postaci depresji, zwłaszcza z komponentą melancholiczną i psychotyczną. Wykazują również działanie przeciwbólowe, co czyni je przydatnymi w terapii bólu neuropatycznego i niektórych zespołów bólowych. Ponadto cechują się niskim kosztem terapii w porównaniu z nowszymi lekami przeciwdepresyjnymi.
Niestety, TLPD charakteryzują się licznymi działaniami niepożądanymi wynikającymi z blokowania receptorów cholinergicznych, histaminowych i adrenergicznych. Do najpoważniejszych niebezpieczeństw należą: działanie kardiotoksyczne (wydłużenie odstępu QT, zaburzenia przewodnictwa), silne działanie antycholinergiczne (suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu, zaburzenia widzenia), sedacja, przyrost masy ciała oraz obniżenie progu drgawkowego. TLPD są szczególnie niebezpieczne w przypadku przedawkowania, które może prowadzić do zgonu z powodu zaburzeń rytmu serca. Z tego względu obecnie są stosowane głównie jako leki drugiego lub trzeciego rzutu, po niepowodzeniu terapii nowszymi lekami przeciwdepresyjnymi.
Lista leków w tej grupie
-
Amitriptylinum VP – Tabletki powlekane – 10 mg
Lek zawiera 10 mg amitryptyliny chlorowodorku w jednej tabletce powlekanej. Stosowany jest głównie w leczeniu dużych zaburzeń depresyjnych oraz bólu neuropatycznego u dorosłych. Może być również używany profilaktycznie w przypadku przewlekłych napięciowych bólów głowy i migreny. Ponadto znajduje zastosowanie w leczeniu moczenia nocnego u dzieci powyżej 6 roku życia, po wykluczeniu przyczyn organicznych i braku efektu innych terapii.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Anafranil – Tabletki powlekane – 10 mg
Lek zawiera chlorowodorek klomipraminy jako substancję czynną oraz laktozę jednowodną i sacharozę jako substancje pomocnicze. Stosowany jest głównie w leczeniu różnych postaci depresji, zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych, fobii oraz napadów lękowych. U dzieci powyżej 5 roku życia może być stosowany w leczeniu moczenia nocnego, po wykluczeniu przyczyn organicznych. Przeznaczony jest zarówno dla dorosłych, jak i dla młodzieży, w zależności od wskazań chorobowych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Sympramol – Tabletki drażowane – 50 mg
Produkt leczniczy zawiera 50 mg dichlorowodorku opipramolu w każdej tabletce drażowanej, wzbogacony o substancje pomocnicze takie jak laktoza, sacharoza oraz benzoesan sodu. Preparat dostępny jest w formie okrągłych, czerwonawych tabletek drażowanych. Stosowany jest głównie w leczeniu zaburzeń lękowych uogólnionych oraz ich somatycznych objawów. Może być używany jako wsparcie w terapii objawów lękowych o różnym podłożu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Anafranil SR 75 – Tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu – 75 mg
Produkt zawiera chlorowodorek klomipraminy w dawce 75 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu. Stosowany jest u dorosłych w leczeniu różnych postaci depresji, zespołów natręctw, fobii i napadów lęku. Ponadto znajduje zastosowanie w terapii moczenia nocnego u dzieci powyżej piątego roku życia, po wykluczeniu przyczyn organicznych. Substancje pomocnicze, takie jak makrogologlicerolu hydroksystearynian, wspomagają proces uwalniania leku.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Amitriptylinum VP – Tabletki powlekane – 25 mg
Produkt zawiera amitryptylinę chlorowodorku, substancję czynną w dawce 25 mg w tabletce powlekanej. Stosowany jest w leczeniu dużych zaburzeń depresyjnych u dorosłych oraz bólu neuropatycznego. Ponadto pomaga w profilaktyce przewlekłych napięciowych bólów głowy i migreny u dorosłych. Może być także stosowany u dzieci powyżej 6 lat w leczeniu moczenia nocnego po wykluczeniu innych przyczyn i braku skuteczności innych terapii.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Anafranil – Tabletki powlekane – 25 mg
Lek zawiera chlorowodorek klomipraminy w dawkach 10 mg lub 25 mg oraz substancje pomocnicze, takie jak laktoza jednowodna i sacharoza. Stosowany jest głównie w leczeniu różnych postaci depresji, zespołów lękowych, fobii oraz zespołów natręctw u dorosłych. Może być także używany u dzieci powyżej piątego roku życia w terapii moczenia nocnego, o ile wykluczono przyczyny organiczne. Jego forma farmaceutyczna to powlekane tabletki o jasnożółtym kolorze i różnych kształtach.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna