Działania niepożądane leku Ampril HD (5 mg + 25 mg)

Produkt leczniczy Ampril HD zawierający substancje czynne ramipryl (5 mg) i hydrochlorotiazyd (25 mg) charakteryzuje się złożonym profilem bezpieczeństwa wynikającym z działania obu składników. Znajomość potencjalnych działań niepożądanych jest niezbędna do właściwego monitorowania pacjentów i wczesnego reagowania na ewentualne powikłania.¹

Ogólna charakterystyka bezpieczeństwa

Profil bezpieczeństwa leku Ampril HD jest determinowany przez połączenie ramiprylu z hydrochlorotiazydem. Najczęstsze działania niepożądane związane są z hipotensją i/lub hipowolemią wynikającą ze zwiększonej diurezy. Ramipryl typowo powoduje uporczywy suchy kaszel, natomiast hydrochlorotiazyd może prowadzić do zaburzeń metabolizmu glukozy, lipidów oraz kwasu moczowego. Warto zauważyć, że obie substancje czynne wykazują przeciwstawne działanie na stężenie potasu w osoczu – ramipryl zwiększa, a hydrochlorotiazyd zmniejsza jego poziom.²

Do najpoważniejszych działań niepożądanych należą: obrzęk naczynioruchowy, reakcje anafilaktyczne, zaburzenia czynności nerek lub wątroby, zapalenie trzustki, ciężkie reakcje skórne oraz neutropenia/agranulocytoza.³

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikuje się według następujących kategorii:⁴

• Bardzo często: ≥1/10 (występuje u więcej niż 1 na 10 pacjentów)
• Często: ≥1/100 do <1/10 (występuje u 1 do 10 na 100 pacjentów)
• Niezbyt często: ≥1/1000 do <1/100 (występuje u 1 do 10 na 1000 pacjentów)
• Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1000 (występuje u 1 do 10 na 10 000 pacjentów)
• Bardzo rzadko: <1/10 000 (występuje u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów)
• Nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Szczegółowy wykaz działań niepożądanych według układów i narządów

Poniżej przedstawiono działania niepożądane według układów i narządów, wraz z częstością ich występowania:⁵

Nowotwory oraz zaburzenia krwi i układu chłonnego

Istotnym potencjalnym ryzykiem związanym ze stosowaniem hydrochlorotiazydu jest zwiększone ryzyko rozwoju nieczerniakowych nowotworów złośliwych skóry (rak podstawnokomórkowy i kolczystokomórkowy), szczególnie przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek kumulacyjnych.⁶

W zakresie zaburzeń hematologicznych mogą wystąpić:⁷

• Niezbyt często: zmniejszenie liczby leukocytów, erytrocytów i stężenia hemoglobiny
• Bardzo rzadko: niedokrwistość hemolityczna, małopłytkowość, neutropenia (w tym agranulocytoza), pancytopenia, eozynofilia
• Nieznana: zagęszczenie krwi spowodowane hipowolemią

Zaburzenia układu immunologicznego i endokrynologicznego

W zakresie układu immunologicznego możliwe są:⁸

• Bardzo rzadko: reakcje anafilaktyczne lub rzekomoanafilaktyczne na ramipryl lub reakcja anafilaktyczna na hydrochlorotiazyd
• Nieznana: wzrost miana przeciwciał przeciwjądrowych

Wśród zaburzeń endokrynologicznych odnotowano:⁹

• Nieznana: zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH)

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Liczne zaburzenia metaboliczne mogą wystąpić podczas terapii lekiem Ampril HD:¹⁰

• Często:
  • Niewystarczająca kontrola cukrzycy
  • Obniżenie tolerancji glukozy
  • Zwiększenie stężenia glukozy we krwi
  • Zwiększenie stężenia kwasu moczowego we krwi
  • Pogorszenie dny moczanowej
  • Zwiększenie stężenia cholesterolu i/lub triglicerydów (związane z hydrochlorotiazydem)
• Niezbyt często:
  • Jadłowstręt, osłabiony apetyt
  • Hipokaliemia, nasilone pragnienie (związane z hydrochlorotiazydem)
  • Zwiększenie stężenia potasu we krwi (związane z ramiprylem)
• Nieznana:
  • Hiponatremia
  • Cukromocz
  • Alkaloza metaboliczna
  • Hipochloremia
  • Hipomagnezemia
  • Hiperkalcemia
  • Odwodnienie (związane z hydrochlorotiazydem)

Zaburzenia psychiczne i układu nerwowego

W obszarze zaburzeń psychicznych mogą wystąpić:¹¹

• Niezbyt często: obniżenie nastroju, apatia, niepokój, nerwowość, zaburzenia snu (w tym senność)
• Bardzo rzadko: splątanie, niepokój ruchowy, zaburzenia uwagi

Zaburzenia układu nerwowego obejmują:¹²

• Często: ból głowy, zawroty głowy
• Niezbyt często: zawroty głowy pochodzenia obwodowego, parestezje, drżenie, zaburzenia równowagi, uczucie pieczenia, zaburzenia smaku, brak smaku
• Bardzo rzadko: niedokrwienie mózgu (w tym udar niedokrwienny oraz przemijający napad niedokrwienny), zaburzenia zdolności psychomotorycznych, omamy węchowe

Zaburzenia narządów zmysłów

Zaburzenia narządu wzroku:¹³

• Niezbyt często: zaburzenia wzroku (w tym niewyraźne widzenie), zapalenie spojówek
• Nieznana:
  • Widzenie na żółto
  • Zmniejszenie łzawienia (związane z hydrochlorotiazydem)
  • Ostra jaskra z zamkniętym kątem przesączania
  • Ostra krótkowzroczność (związana z hydrochlorotiazydem)
  • Nadmierne nagromadzenie płynu między naczyniówką a twardówką (związane z hydrochlorotiazydem)

Zaburzenia narządu słuchu i równowagi:¹⁴

• Niezbyt często: szumy uszne
• Bardzo rzadko: zaburzenia słuchu

Zaburzenia sercowo-naczyniowe

Zaburzenia serca:¹⁵

• Niezbyt często: niedokrwienie mięśnia sercowego (w tym dławica piersiowa), tachykardia, arytmia, kołatanie serca, obrzęki obwodowe
• Bardzo rzadko: zawał mięśnia sercowego

Zaburzenia naczyniowe:¹⁶

• Często: niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, omdlenia, nagłe zaczerwienienie skóry (zwłaszcza twarzy)
• Niezbyt często: zakrzepica w przypadku znacznego odwodnienia, zwężenie naczyń, hipoperfuzja, objaw Raynauda, zapalenie naczyń

Zaburzenia układu oddechowego

Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia:¹⁷

• Często: nieproduktywny, drażniący kaszel, zapalenie oskrzeli
• Niezbyt często: zapalenie zatok, duszność, przekrwienie błony śluzowej nosa
• Nieznana:
  • Zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS)
  • Skurcz oskrzeli, w tym zaostrzenie astmy
  • Alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych
  • Niekardiogenny obrzęk płuc (związany z hydrochlorotiazydem)

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Zaburzenia żołądka i jelit:¹⁸

• Często:
  • Zapalenie żołądka i jelit
  • Zaburzenia trawienia
  • Dolegliwości żołądkowe
  • Niestrawność
  • Zapalenie żołądka
  • Nudności
  • Zaparcia
  • Zapalenie dziąseł (związane z hydrochlorotiazydem)
• Niezbyt często:
  • Wymioty
  • Aftowe zapalenie jamy ustnej
  • Zapalenie języka
  • Biegunka
  • Ból w górnym odcinku przewodu pokarmowego
  • Suchość błon śluzowych w jamie ustnej
• Bardzo rzadko:
  • Zapalenie trzustki (opisywano wyjątkowo rzadkie przypadki śmiertelne po zastosowaniu inhibitorów ACE)
  • Zwiększona aktywność enzymów trzustkowych
  • Obrzęk naczynioruchowy jelita cienkiego
  • Zapalenie ślinianki (związane z hydrochlorotiazydem)

Zaburzenia nerek i wątroby

Zaburzenia nerek i dróg moczowych:¹⁹

• Niezbyt często:
  • Zaburzenie czynności nerek (w tym ostra niewydolność nerek)
  • Zwiększone wydalanie moczu
  • Zwiększone stężenie mocznika we krwi
  • Zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi
  • Pogorszenie istniejącego białkomoczu
• Nieznana: śródmiąższowe zapalenie nerek (związane z hydrochlorotiazydem)

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych:²⁰

• Niezbyt często:
  • Cholestatyczne lub cytolityczne zapalenie wątroby (bardzo rzadko zakończone zgonem)
  • Wzrost aktywności enzymów wątrobowych i/lub skoniugowanej bilirubiny
• Nieznana: kamicze zapalenie pęcherzyka żółciowego (związane z hydrochlorotiazydem)

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Skórne działania niepożądane:²¹

• Niezbyt często:
  • Obrzęk naczynioruchowy (bardzo rzadko niedrożność dróg oddechowych z powodu obrzęku naczynioruchowego może być zakończona zgonem)
  • Łuszczycowe zapalenie skóry
  • Nadmierne pocenie się
  • Wysypka (w szczególności grudkowo-plamkowa)
  • Świąd
  • Łysienie
• Bardzo rzadko:
  • Martwica toksyczno-rozpływna naskórka
  • Zespół Stevensa-Johnsona
  • Rumień wielopostaciowy
  • Pęcherzyca
  • Zaostrzenie łuszczycy
  • Złuszczające zapalenie skóry
  • Reakcje nadwrażliwości na światło
  • Oddzielanie się płytki paznokcia od łożyska
  • Wysypka pęcherzykowa, liszajowata lub wysypka na błonach śluzowych
  • Pokrzywka
• Nieznana: toczeń rumieniowaty układowy (związany z hydrochlorotiazydem)

Zaburzenia układu mięśniowo-szkieletowego

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej:²²

• Niezbyt często: bóle mięśni, ból stawów, kurcze mięśni
• Nieznana:
  • Osłabienie siły mięśniowej
  • Sztywność mięśniowo-szkieletowa
  • Tężyczka (związana z hydrochlorotiazydem)

Zaburzenia układu rozrodczego

Zaburzenia układu rozrodczego i piersi:²³

• Niezbyt często: przemijająca impotencja
• Bardzo rzadko: obniżone libido, ginekomastia

Zaburzenia ogólne

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania:²⁴

• Często: zmęczenie, astenia
• Niezbyt często: ból w klatce piersiowej, gorączka

Tabela działań niepożądanych leku Ampril HD (5 mg + 25 mg)

Szczególne ostrzeżenia dotyczące bezpieczeństwa

W kontekście bezpieczeństwa produktu Ampril HD należy zwrócić szczególną uwagę na następujące kwestie:²⁵

1. Nieczerniakowe nowotwory złośliwe skóry (NMSC): Dane z badań epidemiologicznych wskazują na związek między łączną dawką hydrochlorotiazydu a występowaniem NMSC. Zaleca się regularne badanie skóry pacjentów długotrwale stosujących hydrochlorotiazyd.
2. Obrzęk naczynioruchowy: Może powodować zagrażającą życiu niedrożność dróg oddechowych. Przy pierwszych objawach obrzęku naczynioruchowego należy natychmiast przerwać leczenie i wdrożyć odpowiednie postępowanie.
3. Zaburzenia elektrolitowe: Wymagany jest regularny monitoring stężenia elektrolitów, szczególnie potasu, sodu i magnezu, ze względu na przeciwstawne działanie ramiprylu i hydrochlorotiazydu na poziom potasu.
4. Zaburzenia metaboliczne: Lek może wpływać na metabolizm glukozy, lipidów i kwasu moczowego, co wymaga odpowiedniego monitorowania u pacjentów z cukrzycą, dyslipidemią lub dną moczanową.

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:²⁶

• Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
• Tel.: + 48 22 49 21 301
• Faks: + 48 22 49 21 309
• Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.²⁷