Właściwości farmakodynamiczne leku Novo-Helisen Depot

Novo-Helisen Depot należy do grupy farmakoterapeutycznej wyciągów alergenowych, stosowanych w immunoterapii swoistej, czyli odczulaniu. Jest to preparat zawierający standaryzowane wyciągi alergenowe pochodzenia zwierzęcego (sierść, nabłonki, pierze), roztoczy kurzu domowego oraz grzybów pleśniowych. Produkt dostępny jest w postaci zawiesiny do wstrzykiwań, która po wstrząśnięciu wykazuje charakterystyczne zmętnienie oraz różnorodne zabarwienie, zależne od materiału wyjściowego i stężenia.¹

Klasyfikacja ATC

Preparat Novo-Helisen Depot został sklasyfikowany zgodnie z systemem Anatomiczno-Terapeutyczno-Chemicznym (ATC) i posiada kod V01AAXX, gdzie:²

• V – oznacza różne produkty lecznicze
• 01 – alergeny
• A – alergeny
• A – wyciągi alergenowe
• XX – różne mieszanki alergenowe

W zależności od rodzaju alergenu w preparacie, można wyróżnić następujące podkategorie:³

• 01 – alergeny piór
• 03 – alergeny roztoczy kurzu domowego
• 04 – alergeny grzybów pleśniowych
• 11 – alergeny zwierząt
• 20 – alergeny różne (w tym roztocza)

Standaryzacja produktu

Novo-Helisen Depot jest dostępny w trzech poziomach stężeń (1, 2 i 3), przy czym stężenie 2 stanowi rozcieńczenie stężenia 3 w stosunku 1:10, a stężenie 1 jest rozcieńczeniem stężenia 2 również w stosunku 1:10. Standaryzacja produktu prowadzona jest w dwóch rodzajach jednostek:⁴

• TU (jednostki terapeutyczne) – stosowane głównie w przypadku alergenów roztoczy
• PNU (jednostki azotu białkowego) – stosowane dla wszystkich grup alergenów

Mechanizm działania immunoterapii swoistej

Immunoterapia swoista (ITS) polega na systematycznym wstrzykiwaniu zwiększających się dawek wyciągów alergenowych w celu złagodzenia objawów alergicznych u pacjentów z IgE-zależnymi chorobami alergicznymi. Jest to obecnie jedyna metoda leczenia przyczynowego tego typu schorzeń, w przeciwieństwie do terapii objawowych.⁵

Procesy immunologiczne w immunoterapii swoistej

Po podskórnym wstrzyknięciu, wyciąg alergenowy jest wchłaniany głównie przez komórki skóry prezentujące antygen oraz przez limfocyty systemu odpornościowego. Dokładny mechanizm odczulania nie został jeszcze w pełni poznany, jednak badania naukowe dostarczają istotnych przesłanek dotyczących procesów immunologicznych zachodzących podczas immunoterapii.⁶

Wśród prawdopodobnych mechanizmów wymienia się:⁷

• Indukcję tolerancji immunologicznej – organizm uczy się tolerować alergen bez nadmiernej reakcji układu immunologicznego
• Funkcjonalne przeorientowanie regulatorowych limfocytów – zmiana aktywności tych komórek w kierunku hamowania odpowiedzi alergicznej
• Modyfikację aktywności limfocytów T pomocniczych (Th) specyficznych dla danego alergenu – zmiana wzorca odpowiedzi immunologicznej

Potencjalne mechanizmy reakcji niepożądanych

Należy pamiętać, że podane w immunoterapii swoistej alergeny lub ich fragmenty zachowują potencjał immunologiczny i mogą wchodzić w reakcje z przeciwciałami IgE. W konsekwencji może dojść do aktywacji komórek tucznych i bazofili (granulocytów zasadochłonnych), co prowadzi do wystąpienia alergicznych reakcji niepożądanych.⁸ Aktywowane komórki uwalniają mediatory reakcji alergicznej, takie jak histamina, leukotrieny i inne substancje, które odpowiadają za kliniczne objawy alergii.

Indywidualizacja składu preparatu

Ważną cechą preparatu Novo-Helisen Depot jest możliwość indywidualnego doboru alergenów w zależności od spektrum uczulenia pacjenta. Skład produktu jest dostosowywany do konkretnego przypadku klinicznego, a nazwy poszczególnych alergenów oraz ich udział procentowy są podawane na opakowaniu.⁹ Dzięki temu możliwe jest precyzyjne ukierunkowanie terapii na te alergeny, które faktycznie wywołują objawy u danego pacjenta.