Leki w grupie
„leki do immunoterapii swoistej”

Leki do immunoterapii swoistej (odczulanie) to preparaty stosowane w leczeniu alergii, mające na celu stopniowe uodparnianie organizmu na alergeny. Mechanizm ich działania polega na podawaniu pacjentom stopniowo zwiększanych dawek alergenów, co prowadzi do rozwoju tolerancji immunologicznej poprzez modulację odpowiedzi immunologicznej, zmianę profilu cytokin z Th2 na Th1 oraz indukcję regulatorowych komórek T.

Immunoterapia swoista jest jedyną metodą leczenia przyczynowego alergii, która może zmienić naturalny przebieg choroby alergicznej, zapobiegać rozwojowi nowych uczuleń oraz zmniejszać ryzyko rozwoju astmy u pacjentów z alergicznym nieżytem nosa. Skuteczność tej metody leczenia została potwierdzona w przypadku alergii na pyłki roślin, roztocza kurzu domowego, jady owadów błonkoskrzydłych oraz pleśnie.

Leki do immunoterapii swoistej dzielą się na dwie główne grupy: preparaty do immunoterapii podskórnej (SCIT) oraz preparaty do immunoterapii podjęzykowej (SLIT). Do najpopularniejszych preparatów SCIT w Polsce należą: Allergovit, Alutard SQ, Pollinex, Phostal i Purethal. Wśród preparatów SLIT dostępne są m.in.: Staloral, Oralair, Grazax, Acarizax i Odmokit.

Największą zaletą immunoterapii swoistej jest jej długotrwały efekt terapeutyczny, utrzymujący się nawet po zakończeniu leczenia. Dodatkowo, w przeciwieństwie do leków objawowych, immunoterapia swoista wpływa na przyczynę choroby, a nie tylko na jej objawy. Może również zapobiegać rozwijaniu się uczuleń na nowe alergeny oraz zmniejszać ryzyko przejścia alergicznego nieżytu nosa w astmę oskrzelową.

Niebezpieczeństwa związane z immunoterapią swoistą obejmują ryzyko wystąpienia reakcji alergicznych, w tym reakcji anafilaktycznych, szczególnie przy immunoterapii podskórnej. Dlatego SCIT powinna być prowadzona przez doświadczonego lekarza alergologa, w gabinecie wyposażonym w zestaw przeciwwstrząsowy. Inne działania niepożądane mogą obejmować miejscowe reakcje w miejscu podania, zaostrzenie objawów alergicznych, bóle głowy czy zmęczenie. Immunoterapia swoista jest przeciwwskazana u pacjentów z niekontrolowaną astmą, chorobami autoimmunologicznymi w aktywnej fazie, nowotworami złośliwymi oraz w czasie ciąży.

W zależności od rodzaju alergenu, leki do immunoterapii swoistej można podzielić na: preparaty alergenów pyłków roślin (np. Grazax, Oralair – pyłki traw; Allergovit – pyłki drzew, traw, chwastów), preparaty alergenów roztoczy kurzu domowego (np. Acarizax, Staloral), preparaty alergenów jadów owadów błonkoskrzydłych (np. Alutard SQ – jad osy i pszczoły) oraz preparaty alergenów pleśni (np. Allergovit – Alternaria, Cladosporium).