Właściwości farmakokinetyczne leku Scaldex

Scaldex to produkt leczniczy w postaci maści o składzie zawierającym nalewkę z kwiatów nagietka (Calendula officinalis L. flos), wyciąg z propolisu, bacytracynę oraz witaminę A syntetyczną. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę właściwości farmakokinetycznych poszczególnych składników aktywnych preparatu.¹

Bacytracyna – właściwości farmakokinetyczne

Bacytracyna charakteryzuje się znikomym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, co skutkuje brakiem znaczącej dystrybucji do organów i tkanek. Badania na zwierzętach (szczury, kurczaki, świnki) wykazały, że 95% dawki doustnej jest wydalane z kałem, a jedynie 3% lub mniej z moczem.²

Po podaniu domięśniowym bacytracyna ulega resorpcji i osiąga maksymalne stężenie w osoczu po 2 godzinach. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki w drodze filtracji kłębuszkowej. W procesie metabolizmu bacytracyna zostaje przekształcona do aminokwasów i małych peptydów, z dezamidobacytracyną jako głównym nieaktywnym metabolitem.³

W kale zidentyfikowano główne metabolity bacytracyny, do których należą: bacytracyna A, B1, B2, F, dezamidobacytracyna oraz peptydy. Natomiast w moczu i żółci występują wyłącznie produkty rozkładu hydrolitycznego w postaci di- i tripeptydów.⁴

Parametry farmakokinetyczne bacytracyny wyliczane są zgodnie z kinetyką reakcji pierwszego rzędu. Stała eliminacji (k_el) bacytracyny wynosi 0,5331 h^-1, natomiast biologiczny okres półtrwania (t_1/2) to 1,3 godziny. Wartości te zostały obliczone na podstawie danych literaturowych z wykorzystaniem równań:

• k_el = (ln C_p1 – ln C_p2)/(t₂ – t₁)
• t_1/2 = 0,693/k_el

gdzie: ln C_p1, ln C_p2 – dwa stężenia leku na jednowykładniczej części krzywej, t₁, t₂ – czas odpowiadający ln C_p1, ln C_p2⁵

Nalewka z nagietka – właściwości farmakokinetyczne

W odniesieniu do nalewki z kwiatów nagietka lekarskiego nie są dostępne dane literaturowe dotyczące absorpcji, dystrybucji, metabolizmu i wydalania. Brak szczegółowych informacji na temat właściwości farmakokinetycznych tego składnika.⁶

Wyciąg z propolisu – właściwości farmakokinetyczne

Podobnie jak w przypadku nalewki z nagietka, dla wyciągu z propolisu nie są dostępne dane literaturowe odnoszące się do jego właściwości farmakokinetycznych.⁷

Witamina A – właściwości farmakokinetyczne

Witamina A występuje zazwyczaj jako mieszanina retinolu i jego estrów z kwasami tłuszczowymi. W przewodzie pokarmowym estry te ulegają hydrolizie pod wpływem enzymów trzustkowych. Uwolniony retinol jest łatwo wchłaniany i w 90% magazynowany w wątrobie.⁸

Proces wchłaniania witaminy A może być upośledzony w różnych stanach patologicznych, takich jak:

• zaburzona czynność wątroby
• zaburzona czynność trzustki
• upośledzenie wchłaniania tłuszczów
• niska podaż białka
• choroby pasożytnicze przewodu pokarmowego
• choroby zapalne przewodu pokarmowego⁹

Retinol uwalniany z wątroby wiąże się ze specyficzną α-globuliną w krwi. Zasoby wątrobowe retinolu mogą pokryć zapotrzebowanie organizmu przez kilka miesięcy. W procesie metabolizmu, poza wątrobą, retinol ulega sprzężeniu z kwasem glukuronowym, a następnie utlenieniu do retinalu i kwasu retinojowego, które są wydalane z moczem i kałem.¹⁰

Z punktu widzenia transportu transplacentarnego, retinol słabo przenika przez barierę łożyskową, natomiast jest obecny w mleku matki.¹¹

Wiązanie z białkami oraz badania farmakologiczne

Przeprowadzono szereg badań farmakologicznych, cytomorfologicznych i histoenzymatycznych preparatu Scaldex oraz oceniono jego wpływ na proces gojenia ran oparzeniowych. Badania wykonano na białych szczurach szczepu Wistar oraz białych świnkach morskich, którym podawano preparat w postaci aplikacji naskórnych.¹²

Wyniki badań dowodzą, że preparat Scaldex oraz jego podłoże:

• nie wykazują działania pierwotnie drażniącego
• nie wykazują działania toksykodermalnego
• nie wywołują odczynu immunologicznego o charakterze nadwrażliwości typu kontaktowego (późnego) u świnek morskich¹³
• nie wywołują niekorzystnych odchyleń morfologicznych oraz enzymatycznych w skórze w miejscu oparzenia¹⁴

Rana oparzeniowa leczona preparatem Scaldex charakteryzuje się korzystnym nasileniem aktywności enzymów metabolicznych, szczególnie NADHD (dehydrogenazy dinukleotydu nikotynoamidoadeninowego) i OCC (oksydazy cytochromowej C) oraz znaczącym przyspieszeniem procesów gojenia i regeneracji.¹⁵

Efekty lecznicze są najbardziej widoczne w 21 dniu terapii i obejmują:

1. Całkowitą regenerację naskórka (jedynie w niewielkich obszarach centralnych naskórek występuje w formie niedojrzałej)
2. Przekształcanie fibroblastów w fibrocyty skóry właściwej
3. Formowanie młodej skóry właściwej w głębszych warstwach
4. Widoczną ciągłość warstwy mięśniowej podskórnej¹⁶

Preparat Scaldex indukuje wysoką zawartość RNA w komórkach naskórka na brzegach rany oraz w proliferującym naskórku regenerującym, co świadczy o nasileniu biosyntezy nukleotydów i białek, które są niezbędne w procesach reparacyjnych.¹⁷

Zarówno po 7, jak i po 21 dniach aplikacji naskórnej na ranę oparzeniową, Scaldex stymuluje proces angiogenezy (tworzenia nowych naczyń włosowatych), które powstają równolegle z ziarniną. Proces ten sprzyja przyspieszonemu i prawidłowemu gojeniu się rany.¹⁸