Działania niepożądane
Scaldex

Lek Scaldex w formie maści zawiera nalewkę z kwiatów nagietka, wyciąg z propolisu, bacytracynę oraz witaminę A i może wywoływać liczne działania niepożądane, głównie reakcje nadwrażliwości miejscowej, takie jak świąd, wysypka i obrzęk w okolicy rany oparzeniowej. W przypadku wystąpienia tych objawów zaleca się natychmiastowe przerwanie terapii i konsultację lekarską. Długotrwałe stosowanie bacytracyny może prowadzić do selekcji szczepów opornych bakterii lub grzybów, co zwiększa ryzyko nadkażeń. Systemowa absorpcja składników, zwłaszcza przy aplikacji na duże powierzchnie lub uszkodzoną skórę, może skutkować poważnymi powikłaniami neurologicznymi (utrata przytomności, blokada nerwowo-mięśniowa), kardiologicznymi (zatrzymanie krążenia), naczyniowymi (niedociśnienie), oddechowymi (bezdech) oraz nefrologicznymi (toksyczne działanie na nerki).

Działania niepożądane leku Scaldex

Lek Scaldex w postaci maści zawierający nalewkę z kwiatów nagietka (Calendula officinalis L.), wyciąg z propolisu, bacytracynę oraz witaminę A może powodować szereg działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są miejscowe reakcje nadwrażliwości, które mogą manifestować się jako świąd, wysypka w okolicy rany oparzeniowej oraz obrzęk rany i jej okolic. W przypadku wystąpienia takich objawów zaleca się przerwanie stosowania leku i konsultację lekarską.1

Klasyfikacja działań niepożądanych według układów i częstości występowania

Działania niepożądane zostały sklasyfikowane zgodnie z systemem układów i narządów oraz częstością występowania według następującej konwencji: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).2

Układ/narząd Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Nadkażenia opornymi szczepami bakterii lub grzybów Częstość nieznana Ryzyko rozwoju wtórnych infekcji wywołanych przez patogeny oporne na składniki leku
Zaburzenia układu immunologicznego Reakcja anafilaktyczna, reakcje nadwrażliwości Częstość nieznana Ciężkie reakcje alergiczne mogące zagrażać życiu pacjenta
Zaburzenia układu nerwowego Utrata przytomności, blokada nerwowo-mięśniowa Częstość nieznana Zaburzenia neurologiczne mogące wystąpić przy systemowej absorpcji składników
Zaburzenia serca Zatrzymanie krążenia Częstość nieznana Najpoważniejsze powikłanie kardiologiczne, stanowiące bezpośrednie zagrożenie życia
Zaburzenia naczyniowe Niedociśnienie Częstość nieznana Obniżenie ciśnienia tętniczego mogące prowadzić do zaburzeń perfuzji tkankowej
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Bezdech Częstość nieznana Zatrzymanie oddechu wymagające natychmiastowej interwencji
Zaburzenia żołądka i jelit Obrzęk ust Częstość nieznana Miejscowa reakcja obrzękowa mogąca świadczyć o reakcji alergicznej
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Ostre kontaktowe zapalenie skóry, pokrzywka kontaktowa, nadmierna potliwość, rumień, świąd, uogólniony świąd Częstość nieznana Miejscowe i uogólnione reakcje skórne wskazujące na nadwrażliwość na składniki preparatu
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Toksyczne działanie na nerki Częstość nieznana Zaburzenia funkcji nerek przy znacznej absorpcji systemowej składników leku
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Ucisk w klatce piersiowej, obrzęk twarzy, obrzęk w miejscu podania, wysypka w miejscu podania Częstość nieznana Miejscowe i ogólne objawy reakcji nadwrażliwości

Szczegółowa charakterystyka niebezpieczeństw związanych z działaniami niepożądanymi

Reakcje nadwrażliwości

Najczęściej raportowanym działaniem niepożądanym leku Scaldex są reakcje nadwrażliwości. Mogą one mieć charakter zarówno miejscowy, jak i ogólnoustrojowy. Reakcje miejscowe objawiają się jako świąd, wysypka wokół rany oparzeniowej oraz obrzęk tkanek w miejscu aplikacji i jego okolicy. Reakcje o charakterze ogólnoustrojowym mogą przyjmować postać poważniejszych powikłań, w tym reakcji anafilaktycznej, która jest stanem bezpośredniego zagrożenia życia.3

Nadkażenia opornymi szczepami

Stosowanie bacytracyny zawartej w preparacie Scaldex może prowadzić do selekcji szczepów opornych bakterii lub grzybów. Długotrwałe stosowanie antybiotyku miejscowo może skutkować rozwojem nadkażeń przez mikroorganizmy niewrażliwe na działanie bacytracyny. W takich przypadkach objawy infekcji mogą się nasilać pomimo kontynuacji leczenia.4

Potencjalne powikłania układowe

Pomimo że Scaldex jest preparatem do stosowania miejscowego, przy aplikacji na rozległe powierzchnie lub w przypadku uszkodzonej bariery skórnej może dochodzić do absorpcji systemowej składników aktywnych. W takich sytuacjach istnieje ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych dotyczących układu:

  • Nerwowego – mogą wystąpić zaburzenia neurologiczne, takie jak utrata przytomności czy blokada nerwowo-mięśniowa5
  • Sercowo-naczyniowego – potencjalne zagrożenia obejmują zatrzymanie krążenia i niedociśnienie tętnicze6
  • Oddechowego – może dojść do bezdechu, który stanowi stan zagrożenia życia7
  • Moczowego – możliwe jest wystąpienie toksycznego działania na nerki8

Reakcje skórne

Wśród działań niepożądanych dotyczących skóry i tkanki podskórnej wymienia się ostre kontaktowe zapalenie skóry, pokrzywkę kontaktową, nadmierną potliwość, rumień, świąd lokalny i uogólniony. Objawy te są najczęściej manifestacją reakcji alergicznej na składniki preparatu, w szczególności na lanolię, która jest substancją pomocniczą o znanym potencjale uczulającym.9

Monitorowanie bezpieczeństwa i zgłaszanie działań niepożądanych

Ze względu na szeroki profil potencjalnych działań niepożądanych leku Scaldex, istotne jest monitorowanie pacjentów pod kątem występowania objawów nietolerancji lub nadwrażliwości. W przypadku wystąpienia jakichkolwiek niepokojących objawów należy przerwać stosowanie leku i skonsultować się z lekarzem.10

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu, kluczowe jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka. Personel medyczny powinien zgłaszać wszystkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.11

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl