Właściwości farmakodynamiczne
Colistimethatum natricum Noridem 1000000 j.m.

Właściwości farmakodynamiczne kolistymetatu sodowego

Kolistymetat sodowy (Colistimethatum natricum) należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwbakteryjnych do stosowania ogólnego, podgrupy innych leków przeciwbakteryjnych, a dokładniej polimyksyn. Substancja ta została sklasyfikowana kodem ATC: J01XB01 i występuje w postaci proszku do sporządzania roztworu do nebulizacji.¹

Mechanizm działania

Kolistyna to cykliczny związek polipeptydowy o działaniu przeciwbakteryjnym, należący do grupy polimyksyn. Jej mechanizm działania opiera się na zdolności do uszkadzania błony komórkowej bakterii, co w konsekwencji prowadzi do śmierci komórki bakteryjnej. Istotną cechą polimyksyn, w tym kolistyny, jest ich wybiórcze działanie skierowane przeciwko bakteriom Gram-ujemnym, które charakteryzują się posiadaniem hydrofobowej błony zewnętrznej. Ta selektywność działania determinuje spektrum aktywności przeciwbakteryjnej kolistymetatu sodowego.²

Mechanizmy oporności bakteryjnej

Oporność bakterii na kolistynę wynika głównie z modyfikacji strukturalnych lipopolisacharydów (LPS) błony zewnętrznej. W szczególności, proces ten polega na zastępowaniu grup fosforanowych LPS cząsteczkami etanoloaminy lub aminoarabinozy. Takie modyfikacje można zaobserwować w przypadku bakterii naturalnie opornych na kolistynę, jak Proteus mirabilis czy Burkholderia cepacia, u których wszystkie lipidy fosforanowe ulegają zastąpieniu przez etanoloaminę lub aminoarabinozę.³

Warto podkreślić, że między kolistyną (polimyksyną E) a polimyksyną B występuje zjawisko oporności krzyżowej. Oznacza to, że bakterie oporne na jeden z tych antybiotyków będą również wykazywać oporność na drugi. Jednakże, ze względu na unikalny mechanizm działania polimyksyn, który różni się od mechanizmów działania innych grup leków przeciwbakteryjnych, oporność na kolistynę nie powinna prowadzić do wystąpienia oporności na antybiotyki należące do innych klas.⁴

Zależności farmakokinetyczno-farmakodynamiczne

Badania wykazały, że polimyksyny, w tym kolistyna, charakteryzują się działaniem bakteriobójczym zależnym od stężenia wobec wrażliwych szczepów bakteryjnych. W kontekście skuteczności klinicznej, szczególne znaczenie ma współczynnik faUC/MIC (stosunek pola pod krzywą stężenia wolnego leku w czasie do minimalnego stężenia hamującego), który uważa się za parametr najściślej związany z efektywnością terapeutyczną kolistymetatu sodowego.⁵

Wartości graniczne wrażliwości

Zgodnie z wytycznymi Europejskiego Komitetu ds. Oznaczania Lekowrażliwości (EUCAST), dla kolistyny przyjęto następujące wartości graniczne:^{4 mg/L)”>6}

Należy zaznaczyć, że powyższe wartości graniczne odnoszą się do dawkowania 4,5 miliona j.m. podawanego dwa razy na dobę. W niektórych przypadkach klinicznych może być konieczne zastosowanie dawki nasycającej wynoszącej 9 000 000 j.m.⁷

Metody oznaczania wrażliwości

Oznaczanie minimalnego stężenia hamującego (MIC) kolistyny powinno być przeprowadzane metodą mikrorozcieńczeń w bulionie. Dla zapewnienia wiarygodności wyników konieczne jest wykonanie kontroli jakości z wykorzystaniem zarówno szczepów wrażliwych (E. coli ATCC 25922 lub P. aeruginosa ATCC 27853), jak i szczepu opornego na kolistynę (E. coli NCTC 13846, posiadającego gen mcr-1).⁸

Kolistymetat sodowy jest dostępny w postaci proszku do sporządzania roztworu do nebulizacji, w dwóch dawkach: 1 000 000 j.m. oraz 2 000 000 j.m. Po rozpuszczeniu, preparat powinien mieć pH w zakresie 6,5-8,5, co zapewnia jego odpowiednią stabilność i aktywność przeciwbakteryjną.⁹