Właściwości farmakokinetyczne kolistymetatu sodowego

W przypadku leku Colistimethatum natricum Noridem (1 000 000 j.m. i 2 000 000 j.m., proszek do sporządzania roztworu do nebulizacji) dostępne informacje dotyczące farmakokinetyki kolistymetatu sodu i kolistyny są ograniczone. Należy zaznaczyć, że właściwości farmakokinetyczne mogą różnić się znacząco u pacjentów w stanie krytycznym w porównaniu do pacjentów z mniej nasilonymi zaburzeniami fizjologicznymi czy zdrowych ochotników. Przedstawione dane opierają się na badaniach wykorzystujących metodę wysokosprawnej chromatografii cieczowej (HPLC) do określenia stężenia kolistymetatu sodowego w osoczu.¹

Wchłanianie

Stopień absorpcji kolistymetatu sodowego przez przewód pokarmowy u zdrowej osoby jest nieznaczny. Wchłanianie leku po podaniu metodą nebulizacji wykazuje znaczną zmienność i zależy od kilku czynników, w tym od wielkości cząsteczek w aerozolu, rodzaju używanego nebulizatora oraz zmian chorobowych w płucach pacjenta.²

Badania kliniczne przeprowadzone zarówno na zdrowych ochotnikach, jak i pacjentach z różnymi zakażeniami wykazały, że stężenie leku w surowicy może wahać się od nieoznaczalnego (zero) do potencjalnie terapeutycznego, wynoszącego 4 mg/L lub więcej. Z tego powodu podczas leczenia pacjentów metodą inhalacji należy zawsze uwzględniać możliwość wchłaniania ogólnoustrojowego.³

Dystrybucja

Objętość dystrybucji kolistyny u zdrowych osób jest mała i odpowiada w przybliżeniu objętości płynu pozakomórkowego (ECF – extracellular fluid). U pacjentów w stanie krytycznym objętość dystrybucji jest istotnie zwiększona. Wiązanie leku z białkami osocza jest umiarkowane i zmniejsza się przy większych stężeniach.⁴

Przenikanie leku do płynu mózgowo-rdzeniowego (PMR) jest minimalne u pacjentów bez zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, natomiast zwiększa się w przypadku wystąpienia tego zapalenia. Zarówno kolistymetat sodowy, jak i kolistyna wykazują farmakokinetykę liniową w zakresie dawek istotnych klinicznie.⁵

Biotransformacja

Szacuje się, że około 30% kolistymetatu sodowego jest przekształcane do kolistyny u zdrowych osób. Proces ten jest zależny od klirensu kreatyniny. W miarę pogarszania się czynności nerek, większa ilość kolistymetatu sodowego ulega przekształceniu do kolistyny. U pacjentów z obniżoną czynnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) stopień przekształcania może wynosić nawet 60-70%.⁶

Eliminacja

Wydalanie kolistymetatu sodowego po podaniu w nebulizacji nie było szczegółowo badane. Kolistymetat sodowy jest wydalany głównie przez nerki poprzez przesączanie kłębuszkowe. U zdrowych osób 60%-70% kolistymetatu sodowego jest wydalane w postaci niezmienionej z moczem w ciągu 24 godzin.⁷

Eliminacja czynnej kolistyny nie jest w pełni scharakteryzowana. Kolistyna ulega rozległemu kanalikowemu wchłanianiu zwrotnemu w nerkach i może być usuwana drogą pozanerkową lub podlegać metabolizmowi nerkowemu z możliwą kumulacją w nerkach. Klirens kolistyny zmniejsza się w zaburzeniach czynności nerek, prawdopodobnie z powodu zwiększonego przekształcania kolistymetatu sodowego do kolistyny.⁸

Okres półtrwania

Okres półtrwania kolistyny u zdrowych osób wynosi około 3 godzin, natomiast u osób z mukowiscydozą jest nieco dłuższy – około 4 godzin. Całkowity klirens leku u tych pacjentów wynosi około 3 l/godzinę. U pacjentów w stanie krytycznym obserwowano znaczne wydłużenie okresu półtrwania, wynoszące około 9-18 godzin.⁹

Parametry fizykochemiczne produktu

Lek Colistimethatum natricum Noridem dostępny jest w dwóch dawkach: 1 000 000 j.m. i 2 000 000 j.m., w postaci proszku do sporządzania roztworu do nebulizacji. Proszek ma barwę białą lub białawą. Wartość pH roztworu po rozpuszczeniu mieści się w zakresie 6,5-8,5 (dla dawki 1 000 000 j.m. w 3 ml roztworu oraz dla dawki 2 000 000 j.m. w 4 ml roztworu).¹⁰