Działania niepożądane
Thiotepa Fresenius Kabi 15 mg

Profil bezpieczeństwa tiotepy został oceniony na podstawie danych klinicznych obejmujących 6588 dorosłych oraz 902 dzieci i młodzieży stosujących lek w leczeniu kondycjonującym przed przeszczepieniem komórek macierzystych układu krwiotwórczego. Najczęstsze działania niepożądane to mielosupresja (leukopenia, trombocytopenia, neutropenia z gorączką, niedokrwistość) występujące bardzo często (≥1/10), zakażenia, ostra i przewlekła choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi (GVHD), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka), krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego oraz zapalenie błon śluzowych. Szczególną uwagę zwraca ryzyko leukoencefalopatii, zwłaszcza u pacjentów po intensywnej chemioterapii i radioterapii, która może prowadzić do zgonu. Ponadto, często obserwuje się chorobę zarostową żył wątrobowych, a u dzieci i młodzieży także niewydolność wątroby oraz specyficzne zaburzenia endokrynologiczne i zahamowanie wzrostu.

Działania niepożądane leku Thiotepa Fresenius Kabi

Profil bezpieczeństwa tiotepy został szczegółowo przeanalizowany w oparciu o przegląd zdarzeń niepożądanych zgłoszonych w opublikowanych danych z badań klinicznych. Ocena obejmowała łącznie 6588 pacjentów dorosłych oraz 902 pacjentów z populacji dzieci i młodzieży, u których tiotepa stosowana była w leczeniu kondycjonującym przed przeszczepieniem komórek macierzystych układu krwiotwórczego.1

Ogólna charakterystyka profilu bezpieczeństwa

Ciężkie działania toksyczne dotyczące układu hematologicznego, wątroby i układu oddechowego są uznawane za spodziewane skutki leczenia kondycjonującego i procesu przeszczepu. Do nich należą również zakażenia i choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi (GVHD), które mimo że nie są bezpośrednio związane z leczeniem, stanowią główne przyczyny zachorowalności i śmiertelności, szczególnie w przypadku allogenicznych przeszczepień komórek macierzystych układu krwiotwórczego (HPCT).2

Najczęściej raportowane działania niepożądane podczas stosowania różnych schematów leczenia kondycjonującego zawierających tiotepę to:3

  • Zakażenia – zwiększona podatność na infekcje różnego pochodzenia
  • Cytopenia – niedobór elementów morfotycznych krwi
  • Ostra choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi (GVHD)
  • Przewlekła choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi (GVHD)
  • Zaburzenia żołądka i jelit – obejmujące nudności, wymioty, biegunkę
  • Krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego
  • Zapalenie błon śluzowych

Leukoencefalopatia

Szczególną uwagę należy zwrócić na przypadki leukoencefalopatii, które obserwowano po leczeniu tiotepą u pacjentów dorosłych, młodzieży i dzieci, którzy wcześniej byli wielokrotnie poddawani chemioterapii, w tym leczeniu metotreksatem i radioterapii. W niektórych przypadkach powikłanie to zakończyło się zgonem pacjenta.4

Szczegółowy wykaz działań niepożądanych

Działania niepożądane u dorosłych

Poniżej przedstawiono tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych obserwowanych u pacjentów dorosłych, które uznano za co najmniej prawdopodobnie związane z leczeniem kondycjonującym zawierającym tiotepę. Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według układów i narządów oraz częstości występowania, z podziałem na: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).5

Klasyfikacja układów i narządów Bardzo często (≥1/10) Często (≥1/100 do <1/10) Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Częstość nieznana
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zwiększona podatność na zakażenia Sepsa Zespół wstrząsu toksycznego
Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone (w tym torbiele i polipy) Wtórny nowotwór złośliwy związany z leczeniem
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Leukopenia
Trombocytopenia
Neutropenia z gorączką
Niedokrwistość
Pancytopenia
Granulocytopenia
Zaburzenia układu immunologicznego Ostra choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi
Przewlekła choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi
Nadwrażliwość
Zaburzenia endokrynologiczne Niedoczynność przysadki mózgowej
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Jadłowstręt
Zmniejszony apetyt
Hiperglikemia
Zaburzenia psychiczne Stan splątania Zaburzenia stanu psychicznego Niepokój
Majaczenie
Nerwowość
Omamy
Pobudzenie
Zaburzenia układu nerwowego Zawroty głowy
Ból głowy
Niewyraźne widzenie
Encefalopatia
Drgawki
Zaburzenia czucia
Tętniak wewnątrzczaszkowy
Zaburzenia pozapiramidowe
Zaburzenia funkcji poznawczych
Krwotok mózgowy
Leukoencefalopatia
Zaburzenia oka Zapalenie spojówek Zaćma
Zaburzenia ucha i błędnika Osłabienie słuchu Ototoksyczność
Szumy uszne
Zaburzenia serca Zaburzenia rytmu serca Tachykardia Niewydolność serca
Kardiomiopatia
Zapalenie mięśnia sercowego
Zaburzenia naczyniowe Obrzęk limfatyczny Nadciśnienie tętnicze Krwotok
Zator
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Idiopatyczne zapalenie płuc Krwawienie z nosa Obrzęk płuc
Kaszel
Zapalenie pęcherzyków płucnych
Niedotlenienie
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności
Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej
Zapalenie przełyku
Wymioty
Biegunka
Niestrawność
Ból brzucha
Zapalenie jelit
Zapalenie jelita grubego
Zaparcie
Perforacja przewodu pokarmowego
Niedrożność jelit
Owrzodzenie przewodu pokarmowego
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Choroba zarostowa żył wątrobowych Powiększenie wątroby
Żółtaczka
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypka
Świąd
Łysienie
Rumień
Zaburzenia pigmentacji
Erytrodermia łuszczycowa Ciężkie, toksyczne reakcje skórne, w tym przypadki zespołu Stevensa-Johnsona i toksycznej martwicy naskórka
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Ból pleców Ból mięśni
Ból stawów
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego Problemy z oddawaniem moczu
Oliguria
Niewydolność nerek
Zapalenie pęcherza moczowego
Krwiomocz
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Brak plemników w ejakulacie
Brak miesiączki
Krwawienie z macicy
Objawy menopauzalne
Niepłodność u kobiet
Niepłodność u mężczyzn
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Gorączka
Osłabienie
Dreszcze
Obrzęki uogólnione
Stan zapalny w miejscu wstrzyknięcia
Ból w miejscu wstrzyknięcia
Zapalenie błon śluzowych
Niewydolność wielonarządowa
Ból
Badania diagnostyczne Zwiększenie masy ciała Zwiększenie stężenia bilirubiny we krwi
Zwiększenie aktywności aminotransferaz
Zwiększenie aktywności amylazy we krwi
Zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi
Zwiększenie stężenia mocznika we krwi
Zwiększenie aktywności gamma-glutamylotransferazy
Zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej
Zwiększenie aktywności aminotransferazy asparaginianowej

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

Działania niepożądane obserwowane w populacji pediatrycznej różnią się nieco od tych występujących u dorosłych. Poniżej przedstawiono szczegółowe zestawienie działań niepożądanych zgłaszanych u dzieci i młodzieży, uznanych za co najmniej prawdopodobnie związane z leczeniem kondycjonującym zawierającym tiotepę.6

Klasyfikacja układów i narządów Bardzo często (≥1/10) Często (≥1/100 do <1/10) Częstość nieznana
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zwiększona podatność na zakażenia Sepsa Plamica małopłytkowa
Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone (w tym torbiele i polipy) Wtórny nowotwór złośliwy związany z leczeniem
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Trombocytopenia
Neutropenia z gorączką
Niedokrwistość
Pancytopenia
Granulocytopenia
Zaburzenia układu immunologicznego Ostra choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi Przewlekła choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi
Zaburzenia endokrynologiczne Niedoczynność przysadki mózgowej
Niedorozwój gonad
Niedoczynność tarczycy
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Jadłowstręt Hiperglikemia
Zaburzenia psychiczne Zaburzenia stanu psychicznego Zaburzenia psychiczne wywołane ogólnym stanem zdrowia
Zaburzenia układu nerwowego Ból głowy Encefalopatia
Drgawki
Krwotok mózgowy
Zaburzenia pamięci
Niedowład
Ataksja
Leukoencefalopatia
Zaburzenia ucha i błędnika Osłabienie słuchu
Zaburzenia serca Zatrzymanie akcji serca Niewydolność sercowo-naczyniowa
Niewydolność serca
Zaburzenia naczyniowe Krwotok Nadciśnienie tętnicze
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Zapalenie pęcherzyków płucnych Idiopatyczne zapalenie płuc
Krwotok płucny
Obrzęk płuc
Krwawienia z nosa
Niedotlenienie
Zatrzymanie oddychania
Tętnicze nadciśnienie płucne
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności
Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej
Wymioty
Biegunka
Ból brzucha
Zapalenie jelit Niedrożność jelit
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Choroba zarostowa żył wątrobowych Niewydolność wątroby
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypka
Rumień
Łuszczenie się skóry
Zaburzenia pigmentacji
Ciężkie, toksyczne reakcje skórne, w tym przypadki zespołu Stevensa-Johnsona i toksycznej martwicy naskórka
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Zahamowanie wzrostu
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Zaburzenia pęcherza moczowego Niewydolność nerek
Krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Gorączka
Zapalenie błon śluzowych
Ból Niewydolność wielonarządowa
Badania diagnostyczne Zwiększenie stężenia bilirubiny we krwi
Zwiększenie aktywności aminotransferaz
Zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi
Zwiększenie aktywności aminotransferazy asparaginianowej
Zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej Zwiększenie stężenia mocznika we krwi
Zaburzenia elektrolitowe we krwi
Wydłużenie czasu protrombinowego

Szczególne zagrożenia związane z działaniami niepożądanymi

Działania niepożądane hematologiczne

Wśród najpoważniejszych zagrożeń związanych ze stosowaniem tiotepy znajdują się zaburzenia hematologiczne. Mielosupresja, objawiająca się jako leukopenia, trombocytopenia, neutropenia z gorączką oraz niedokrwistość, stanowi spodziewany skutek leczenia kondycjonującego. Te niepożądane reakcje występują bardzo często (≥1/10) zarówno u dorosłych, jak i u dzieci.7

Choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi

Ostra i przewlekła choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi (GVHD) stanowią poważne komplikacje, które mogą prowadzić do znacznej chorobowości i śmiertelności u pacjentów po allogenicznym przeszczepieniu komórek macierzystych. Są one uznawane za bardzo częste działania niepożądane, szczególnie istotne w kontekście całościowej oceny bezpieczeństwa leku.8

Zaburzenia wątroby

Choroba zarostowa żył wątrobowych to bardzo częste powikłanie, które może prowadzić do poważnego upośledzenia funkcji wątroby. U dzieci i młodzieży może rozwinąć się niewydolność wątroby, której częstość występowania nie została dokładnie określona.9

Zaburzenia neurologiczne

Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem jest leukoencefalopatia, która może wystąpić zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Ryzyko jej wystąpienia jest większe u pacjentów, którzy wcześniej byli poddawani intensywnej chemioterapii, zwłaszcza z użyciem metotreksatu, oraz radioterapii. W niektórych przypadkach to powikłanie może prowadzić do zgonu.10

Toksyczne reakcje skórne

Ciężkie, toksyczne reakcje skórne, w tym przypadki zespołu Stevensa-Johnsona i toksycznej martwicy naskórka, stanowią rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu powikłania terapii tiotepą. Częstość ich występowania nie została dokładnie określona, ale ze względu na ciężki przebieg wymagają szczególnej uwagi klinicznej.11

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

Krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego stanowi poważne powikłanie, które występuje bardzo często u dorosłych, natomiast u dzieci i młodzieży częstość ta jest nieznana. Inne zaburzenia nerek, takie jak niewydolność nerek, mogą również wystąpić w trakcie leczenia tiotepą.12

Zaburzenia specyficzne dla populacji pediatrycznej

W populacji pediatrycznej szczególną uwagę należy zwrócić na specyficzne powikłania, takie jak zahamowanie wzrostu oraz zaburzenia endokrynologiczne (niedoczynność przysadki mózgowej, niedorozwój gonad, niedoczynność tarczycy), które mogą mieć długoterminowy wpływ na rozwój dziecka.13

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.14

Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:

Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
tel.: + 48 22 49-21-301
faks: +48 22 49-21-309
strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.15

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl