Działania niepożądane
Thiotepa Fresenius Kabi 15 mg
Profil bezpieczeństwa tiotepy został oceniony na podstawie danych klinicznych obejmujących 6588 dorosłych oraz 902 dzieci i młodzieży stosujących lek w leczeniu kondycjonującym przed przeszczepieniem komórek macierzystych układu krwiotwórczego. Najczęstsze działania niepożądane to mielosupresja (leukopenia, trombocytopenia, neutropenia z gorączką, niedokrwistość) występujące bardzo często (≥1/10), zakażenia, ostra i przewlekła choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi (GVHD), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka), krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego oraz zapalenie błon śluzowych. Szczególną uwagę zwraca ryzyko leukoencefalopatii, zwłaszcza u pacjentów po intensywnej chemioterapii i radioterapii, która może prowadzić do zgonu. Ponadto, często obserwuje się chorobę zarostową żył wątrobowych, a u dzieci i młodzieży także niewydolność wątroby oraz specyficzne zaburzenia endokrynologiczne i zahamowanie wzrostu.
- Działania niepożądane leku Thiotepa Fresenius Kabi
- Szczegółowy wykaz działań niepożądanych
- Szczególne zagrożenia związane z działaniami niepożądanymi
- Działania niepożądane hematologiczne
- Choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi
- Zaburzenia wątroby
- Zaburzenia neurologiczne
- Toksyczne reakcje skórne
- Zaburzenia nerek i dróg moczowych
- Zaburzenia specyficzne dla populacji pediatrycznej
- Zgłaszanie działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Thiotepa Fresenius Kabi
Profil bezpieczeństwa tiotepy został szczegółowo przeanalizowany w oparciu o przegląd zdarzeń niepożądanych zgłoszonych w opublikowanych danych z badań klinicznych. Ocena obejmowała łącznie 6588 pacjentów dorosłych oraz 902 pacjentów z populacji dzieci i młodzieży, u których tiotepa stosowana była w leczeniu kondycjonującym przed przeszczepieniem komórek macierzystych układu krwiotwórczego.1
Ogólna charakterystyka profilu bezpieczeństwa
Ciężkie działania toksyczne dotyczące układu hematologicznego, wątroby i układu oddechowego są uznawane za spodziewane skutki leczenia kondycjonującego i procesu przeszczepu. Do nich należą również zakażenia i choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi (GVHD), które mimo że nie są bezpośrednio związane z leczeniem, stanowią główne przyczyny zachorowalności i śmiertelności, szczególnie w przypadku allogenicznych przeszczepień komórek macierzystych układu krwiotwórczego (HPCT).2
Najczęściej raportowane działania niepożądane podczas stosowania różnych schematów leczenia kondycjonującego zawierających tiotepę to:3
- Zakażenia – zwiększona podatność na infekcje różnego pochodzenia
- Cytopenia – niedobór elementów morfotycznych krwi
- Ostra choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi (GVHD)
- Przewlekła choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi (GVHD)
- Zaburzenia żołądka i jelit – obejmujące nudności, wymioty, biegunkę
- Krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego
- Zapalenie błon śluzowych
Leukoencefalopatia
Szczególną uwagę należy zwrócić na przypadki leukoencefalopatii, które obserwowano po leczeniu tiotepą u pacjentów dorosłych, młodzieży i dzieci, którzy wcześniej byli wielokrotnie poddawani chemioterapii, w tym leczeniu metotreksatem i radioterapii. W niektórych przypadkach powikłanie to zakończyło się zgonem pacjenta.4
Szczegółowy wykaz działań niepożądanych
Działania niepożądane u dorosłych
Poniżej przedstawiono tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych obserwowanych u pacjentów dorosłych, które uznano za co najmniej prawdopodobnie związane z leczeniem kondycjonującym zawierającym tiotepę. Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według układów i narządów oraz częstości występowania, z podziałem na: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).5
| Klasyfikacja układów i narządów | Bardzo często (≥1/10) | Często (≥1/100 do <1/10) | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zwiększona podatność na zakażenia | Sepsa | Zespół wstrząsu toksycznego | |
| Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone (w tym torbiele i polipy) | Wtórny nowotwór złośliwy związany z leczeniem | |||
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Leukopenia Trombocytopenia Neutropenia z gorączką Niedokrwistość |
Pancytopenia Granulocytopenia |
||
| Zaburzenia układu immunologicznego | Ostra choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi Przewlekła choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi |
Nadwrażliwość | ||
| Zaburzenia endokrynologiczne | Niedoczynność przysadki mózgowej | |||
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Jadłowstręt Zmniejszony apetyt |
Hiperglikemia | ||
| Zaburzenia psychiczne | Stan splątania | Zaburzenia stanu psychicznego | Niepokój Majaczenie Nerwowość Omamy Pobudzenie |
|
| Zaburzenia układu nerwowego | Zawroty głowy Ból głowy Niewyraźne widzenie |
Encefalopatia Drgawki Zaburzenia czucia |
Tętniak wewnątrzczaszkowy Zaburzenia pozapiramidowe Zaburzenia funkcji poznawczych Krwotok mózgowy |
Leukoencefalopatia |
| Zaburzenia oka | Zapalenie spojówek | Zaćma | ||
| Zaburzenia ucha i błędnika | Osłabienie słuchu | Ototoksyczność Szumy uszne |
||
| Zaburzenia serca | Zaburzenia rytmu serca | Tachykardia | Niewydolność serca Kardiomiopatia Zapalenie mięśnia sercowego |
|
| Zaburzenia naczyniowe | Obrzęk limfatyczny | Nadciśnienie tętnicze | Krwotok Zator |
|
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Idiopatyczne zapalenie płuc | Krwawienie z nosa | Obrzęk płuc Kaszel Zapalenie pęcherzyków płucnych |
Niedotlenienie |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej Zapalenie przełyku Wymioty Biegunka |
Niestrawność Ból brzucha Zapalenie jelit Zapalenie jelita grubego Zaparcie |
Perforacja przewodu pokarmowego Niedrożność jelit |
Owrzodzenie przewodu pokarmowego |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Choroba zarostowa żył wątrobowych | Powiększenie wątroby Żółtaczka |
||
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka Świąd Łysienie |
Rumień Zaburzenia pigmentacji |
Erytrodermia łuszczycowa | Ciężkie, toksyczne reakcje skórne, w tym przypadki zespołu Stevensa-Johnsona i toksycznej martwicy naskórka |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Ból pleców | Ból mięśni Ból stawów |
||
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego | Problemy z oddawaniem moczu Oliguria Niewydolność nerek Zapalenie pęcherza moczowego Krwiomocz |
||
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Brak plemników w ejakulacie Brak miesiączki Krwawienie z macicy |
Objawy menopauzalne Niepłodność u kobiet Niepłodność u mężczyzn |
||
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Gorączka Osłabienie Dreszcze |
Obrzęki uogólnione Stan zapalny w miejscu wstrzyknięcia Ból w miejscu wstrzyknięcia Zapalenie błon śluzowych |
Niewydolność wielonarządowa Ból |
|
| Badania diagnostyczne | Zwiększenie masy ciała | Zwiększenie stężenia bilirubiny we krwi Zwiększenie aktywności aminotransferaz Zwiększenie aktywności amylazy we krwi |
Zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi Zwiększenie stężenia mocznika we krwi Zwiększenie aktywności gamma-glutamylotransferazy Zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej Zwiększenie aktywności aminotransferazy asparaginianowej |
Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
Działania niepożądane obserwowane w populacji pediatrycznej różnią się nieco od tych występujących u dorosłych. Poniżej przedstawiono szczegółowe zestawienie działań niepożądanych zgłaszanych u dzieci i młodzieży, uznanych za co najmniej prawdopodobnie związane z leczeniem kondycjonującym zawierającym tiotepę.6
| Klasyfikacja układów i narządów | Bardzo często (≥1/10) | Często (≥1/100 do <1/10) | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zwiększona podatność na zakażenia | Sepsa | Plamica małopłytkowa |
| Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone (w tym torbiele i polipy) | Wtórny nowotwór złośliwy związany z leczeniem | ||
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Trombocytopenia Neutropenia z gorączką Niedokrwistość |
Pancytopenia Granulocytopenia |
|
| Zaburzenia układu immunologicznego | Ostra choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi | Przewlekła choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi | |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Niedoczynność przysadki mózgowej Niedorozwój gonad Niedoczynność tarczycy |
||
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Jadłowstręt | Hiperglikemia | |
| Zaburzenia psychiczne | Zaburzenia stanu psychicznego | Zaburzenia psychiczne wywołane ogólnym stanem zdrowia | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Encefalopatia Drgawki Krwotok mózgowy Zaburzenia pamięci |
Niedowład Ataksja Leukoencefalopatia |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Osłabienie słuchu | ||
| Zaburzenia serca | Zatrzymanie akcji serca | Niewydolność sercowo-naczyniowa Niewydolność serca |
|
| Zaburzenia naczyniowe | Krwotok | Nadciśnienie tętnicze | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Zapalenie pęcherzyków płucnych | Idiopatyczne zapalenie płuc Krwotok płucny Obrzęk płuc Krwawienia z nosa Niedotlenienie |
Zatrzymanie oddychania Tętnicze nadciśnienie płucne |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej Wymioty Biegunka Ból brzucha |
Zapalenie jelit | Niedrożność jelit |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Choroba zarostowa żył wątrobowych | Niewydolność wątroby | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka Rumień Łuszczenie się skóry Zaburzenia pigmentacji |
Ciężkie, toksyczne reakcje skórne, w tym przypadki zespołu Stevensa-Johnsona i toksycznej martwicy naskórka | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Zahamowanie wzrostu | ||
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Zaburzenia pęcherza moczowego | Niewydolność nerek Krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego |
|
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Gorączka Zapalenie błon śluzowych |
Ból | Niewydolność wielonarządowa |
| Badania diagnostyczne | Zwiększenie stężenia bilirubiny we krwi Zwiększenie aktywności aminotransferaz Zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi Zwiększenie aktywności aminotransferazy asparaginianowej |
Zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej | Zwiększenie stężenia mocznika we krwi Zaburzenia elektrolitowe we krwi Wydłużenie czasu protrombinowego |
Szczególne zagrożenia związane z działaniami niepożądanymi
Działania niepożądane hematologiczne
Wśród najpoważniejszych zagrożeń związanych ze stosowaniem tiotepy znajdują się zaburzenia hematologiczne. Mielosupresja, objawiająca się jako leukopenia, trombocytopenia, neutropenia z gorączką oraz niedokrwistość, stanowi spodziewany skutek leczenia kondycjonującego. Te niepożądane reakcje występują bardzo często (≥1/10) zarówno u dorosłych, jak i u dzieci.7
Choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi
Ostra i przewlekła choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi (GVHD) stanowią poważne komplikacje, które mogą prowadzić do znacznej chorobowości i śmiertelności u pacjentów po allogenicznym przeszczepieniu komórek macierzystych. Są one uznawane za bardzo częste działania niepożądane, szczególnie istotne w kontekście całościowej oceny bezpieczeństwa leku.8
Zaburzenia wątroby
Choroba zarostowa żył wątrobowych to bardzo częste powikłanie, które może prowadzić do poważnego upośledzenia funkcji wątroby. U dzieci i młodzieży może rozwinąć się niewydolność wątroby, której częstość występowania nie została dokładnie określona.9
Zaburzenia neurologiczne
Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem jest leukoencefalopatia, która może wystąpić zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Ryzyko jej wystąpienia jest większe u pacjentów, którzy wcześniej byli poddawani intensywnej chemioterapii, zwłaszcza z użyciem metotreksatu, oraz radioterapii. W niektórych przypadkach to powikłanie może prowadzić do zgonu.10
Toksyczne reakcje skórne
Ciężkie, toksyczne reakcje skórne, w tym przypadki zespołu Stevensa-Johnsona i toksycznej martwicy naskórka, stanowią rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu powikłania terapii tiotepą. Częstość ich występowania nie została dokładnie określona, ale ze względu na ciężki przebieg wymagają szczególnej uwagi klinicznej.11
Zaburzenia nerek i dróg moczowych
Krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego stanowi poważne powikłanie, które występuje bardzo często u dorosłych, natomiast u dzieci i młodzieży częstość ta jest nieznana. Inne zaburzenia nerek, takie jak niewydolność nerek, mogą również wystąpić w trakcie leczenia tiotepą.12
Zaburzenia specyficzne dla populacji pediatrycznej
W populacji pediatrycznej szczególną uwagę należy zwrócić na specyficzne powikłania, takie jak zahamowanie wzrostu oraz zaburzenia endokrynologiczne (niedoczynność przysadki mózgowej, niedorozwój gonad, niedoczynność tarczycy), które mogą mieć długoterminowy wpływ na rozwój dziecka.13
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.14
Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:
Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
tel.: + 48 22 49-21-301
faks: +48 22 49-21-309
strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.15
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania