Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Tiotepa

Tiotepa, substancja czynna leku Thiotepa Fresenius Kabi, charakteryzuje się wysokim potencjałem mielosupresyjnym, prowadzącym do ciężkiej granulocytopenii, trombocytopenii i niedokrwistości. Zaleca się codzienne monitorowanie morfologii krwi, w tym liczby krwinek białych i płytek, podczas terapii oraz przez minimum 30 dni po przeszczepie. Wsparcie hematologiczne obejmuje przetoczenia płytek i erytrocytów oraz stosowanie czynników wzrostu, np. G-CSF. Ze względu na ryzyko neutropenii konieczne jest rozważenie profilaktyki lub leczenia przeciwzakaźnego (antybiotyki, leki przeciwgrzybicze i przeciwwirusowe). Tiotepa jest metabolizowana w wątrobie, dlatego u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, zwłaszcza ciężką niewydolnością, wskazane jest regularne monitorowanie aminotransferaz, fosfatazy zasadowej oraz bilirubiny. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów po radioterapii, przeszczepie komórek macierzystych, z chorobami serca i nerek, a także u osób z wcześniejszym napromienianiem OUN ze względu na ryzyko encefalopatii i choroby zarostowej żył wątrobowych.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania tiotepy

Tiotepa, jako substancja czynna leku Thiotepa Fresenius Kabi, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania ze względu na jej potencjał toksyczny oraz możliwość wywoływania poważnych działań niepożądanych. Poniżej przedstawiono najważniejsze aspekty bezpieczeństwa, które należy uwzględnić podczas leczenia pacjentów tym lekiem.1

Mielosupresja i monitorowanie morfologii krwi

Leczenie tiotepą w zalecanej dawce nieuchronnie prowadzi do głębokiej mielosupresji u wszystkich pacjentów. W konsekwencji może wystąpić ciężka granulocytopenia, trombocytopenia, niedokrwistość lub kombinacja tych zaburzeń hematologicznych. Z tego powodu niezbędne jest częste wykonywanie badań morfologii krwi z oceną liczby krwinek białych i płytek krwi podczas całego okresu leczenia, aż do pełnego wyzdrowienia pacjenta.2

Zaleca się codzienne oznaczanie liczby krwinek białych i płytek krwi podczas leczenia tiotepą oraz przez co najmniej 30 dni po przeszczepie. W celu wsparcia odnowy hematologicznej, w zależności od wskazań klinicznych, należy stosować:3

4

Profilaktyka i leczenie zakażeń

W okresie neutropenii, która jest nieuniknionym skutkiem stosowania tiotepy, należy rozważyć wdrożenie profilaktycznego lub empirycznego leczenia przeciwzakaźnego. Konieczne może być zastosowanie leków przeciwbakteryjnych, przeciwgrzybiczych i przeciwwirusowych zarówno w profilaktyce, jak i w terapii rozwijających się zakażeń.5

Zaburzenia czynności wątroby

Ze względu na fakt, że tiotepa jest metabolizowana głównie w wątrobie, należy zachować szczególną ostrożność podczas jej stosowania u pacjentów z istniejącymi wcześniej zaburzeniami czynności wątroby. Dotyczy to zwłaszcza pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby.6

Należy podkreślić, że nie przeprowadzono specyficznych badań dotyczących stosowania tiotepy u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Podczas leczenia takich pacjentów oraz po przeszczepie zaleca się regularne monitorowanie parametrów wątrobowych:7

  • Aktywność aminotransferaz
  • Aktywność fosfatazy zasadowej
  • Stężenie bilirubiny w surowicy

8

Ryzyko choroby zarostowej żył wątrobowych

Pacjenci, którzy przebyli wcześniej radioterapię przewyższającą trzy cykle chemioterapii lub równoważną terapię, a także pacjenci po przeszczepie komórek macierzystych, mogą być narażeni na zwiększone ryzyko rozwoju choroby zarostowej żył wątrobowych podczas leczenia tiotepą.9

Monitorowanie chorób serca i nerek

U pacjentów z rozpoznanymi chorobami serca konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności podczas stosowania tiotepy. Zaleca się regularne monitorowanie czynności serca w trakcie terapii tym lekiem.10

Podobnie, u pacjentów z chorobami nerek wymagane jest zachowanie ostrożności oraz okresowe monitorowanie czynności nerek podczas leczenia tiotepą.11

Toksyczność płucna

Tiotepa może wywoływać toksyczny wpływ na płuca, który może się nakładać na działania innych leków cytotoksycznych, takich jak busulfan, fludarabina czy cyklofosfamid. Należy zatem monitorować funkcje płucne u pacjentów otrzymujących tiotepę, szczególnie w przypadku równoczesnego lub sekwencyjnego stosowania innych leków cytotoksycznych.12

Wcześniejsze napromienianie ośrodkowego układu nerwowego

Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów, którzy przeszli wcześniejsze napromienianie mózgu lub czaszki i rdzenia kręgowego, ponieważ może to przyczyniać się do wystąpienia ciężkich reakcji toksycznych, takich jak encefalopatia.13

Ryzyko nowotworów wtórnych

Pacjenci powinni być świadomi, że tiotepa jest znanym czynnikiem rakotwórczym u ludzi, co wiąże się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju nowotworów wtórnych po jej zastosowaniu. Należy o tym poinformować pacjenta przed rozpoczęciem leczenia.14

Istotne interakcje lekowe

Nie zaleca się jednoczesnego stosowania tiotepy z następującymi preparatami:15

  • Żywe atenuowane szczepionki (z wyjątkiem szczepionek przeciwko żółtej febrze)
  • Fenytoina i fosfenytoina

16

Szczególnie istotne jest, aby nie stosować tiotepy równocześnie z cyklofosfamidem, jeśli oba leki są obecne w tym samym schemacie leczenia kondycjonującego. Tiotepę należy podać dopiero po zakończeniu infuzji cyklofosfamidu.17

Podczas jednoczesnego stosowania tiotepy z inhibitorami CYP2B6 lub CYP3A4 konieczne jest dokładne monitorowanie stanu klinicznego pacjenta ze względu na potencjalne interakcje metaboliczne.18

Wpływ na płodność i zalecenia dla pacjentów w wieku rozrodczym

Podobnie jak większość środków alkilujących, tiotepa może zaburzać płodność zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet. Z tego powodu:19

  • Mężczyźni powinni postarać się o kriokonserwację nasienia przed rozpoczęciem leczenia oraz nie powinni dopuścić do poczęcia potomstwa w okresie leczenia i przez 3 miesiące po jego zakończeniu
  • Kobietom w wieku rozrodczym nie zaleca się zachodzenia w ciążę w trakcie leczenia i przez 6 miesięcy po jego zakończeniu

20

Kobietom planującym posiadanie potomstwa po zakończeniu leczenia tiotepą zaleca się konsultację w poradni genetycznej ze względu na możliwe długotrwałe działania mutagenne leku.21

Zawartość sodu

Preparat Thiotepa Fresenius Kabi zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) na dawkę, co oznacza, że lek uznaje się za „wolny od sodu” i może być bezpiecznie stosowany u pacjentów na diecie kontrolującej zawartość sodu.22

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl