Wpływ tiotepy na płodność, ciążę i laktację: kluczowe informacje dla lekarzy

Tiotepa, jako lek alkilujący stosowany w terapii przeciwnowotworowej, wymaga szczególnej uwagi w kontekście jego potencjalnego wpływu na funkcje rozrodcze, przebieg ciąży oraz możliwość karmienia piersią. Lekarz prowadzący terapię tiotepą (Thiotepa Fresenius Kabi) powinien dokładnie omówić wszystkie aspekty bezpieczeństwa z pacjentami w wieku rozrodczym. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które należy przekazać pacjentom, ze szczególnym uwzględnieniem kobiet w ciąży lub karmiących piersią.¹

Antykoncepcja u kobiet i mężczyzn leczonych tiotepą

Lekarze powinni poinformować pacjentów o następujących kwestiach związanych z antykoncepcją:²

• Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną metodę antykoncepcji podczas terapii tiotepą oraz przez co najmniej 6 miesięcy po zakończeniu leczenia
• Przed rozpoczęciem leczenia tiotepą u kobiety w wieku rozrodczym obowiązkowe jest wykonanie testu ciążowego w celu wykluczenia ciąży³
• Mężczyźni leczeni tiotepą nie powinni dopuścić do poczęcia dziecka podczas terapii oraz przez minimum 3 miesiące po jej zakończeniu⁴

Stosowanie tiotepy w okresie ciąży

Tiotepa jest przeciwwskazana do stosowania w okresie ciąży. Lekarz musi przekazać pacjentce następujące informacje:⁵

• Nie ma dostępnych danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania tiotepy u kobiet w ciąży⁶
• Badania przedkliniczne wskazują, że tiotepa, podobnie jak większość leków alkilujących, może powodować:⁷
  • obumieranie zarodka i płodu
  • powstawanie wad rozwojowych
• W przypadku konieczności zastosowania leczenia przeciwnowotworowego u kobiety ciężarnej, należy rozważyć inne opcje terapeutyczne, które nie będą stanowić zagrożenia dla rozwijającego się płodu

Stosowanie tiotepy w okresie karmienia piersią

Karmienie piersią jest przeciwwskazane podczas leczenia tiotepą. Lekarz powinien przekazać pacjentce następujące informacje:⁸

• Nie ma dostępnych jednoznacznych danych potwierdzających przenikanie tiotepy do mleka ludzkiego⁹
• Ze względu na właściwości farmakologiczne leku istnieje potencjalne ryzyko toksyczności dla noworodków i niemowląt karmionych piersią¹⁰
• Kobieta leczona tiotepą powinna przerwać karmienie piersią na czas terapii
• W przypadku konieczności zastosowania tiotepy u kobiety karmiącej piersią, należy rozważyć przerwanie karmienia na rzecz kontynuacji leczenia przeciwnowotworowego

Wpływ tiotepy na płodność

Lekarz powinien poinformować pacjentów o potencjalnym wpływie tiotepy na płodność:¹¹

• Tiotepa, podobnie jak większość środków alkilujących, może zaburzać płodność zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet
• Zaburzenia płodności mogą być trwałe i nieodwracalne, dlatego przed rozpoczęciem terapii należy omówić z pacjentem dostępne metody zachowania płodności
• Mężczyznom zaleca się kriokonserwację nasienia przed rozpoczęciem leczenia tiotepą¹²
• Kobietom w wieku rozrodczym należy zaproponować konsultację w specjalistycznym ośrodku leczenia niepłodności przed rozpoczęciem terapii tiotepą w celu omówienia możliwości zachowania płodności

Dodatkowe informacje dla lekarza przepisującego tiotepę

Thiotepa Fresenius Kabi dostępny jest w postaci proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji w dwóch dawkach:¹³

• 15 mg – po rekonstytucji w 1,5 mL wody do wstrzykiwań, każdy mililitr roztworu zawiera 10 mg tiotepy (10 mg/mL)¹⁴
• 100 mg – po rekonstytucji w 10 mL wody do wstrzykiwań, każdy mililitr roztworu zawiera 10 mg tiotepy (10 mg/mL)¹⁵

Przy przepisywaniu i podawaniu leku należy pamiętać o jego postaci farmaceutycznej (biały proszek lub krążek), która po rekonstytucji tworzy koncentrat roztworu do infuzji.¹⁶