Działania niepożądane
Thiotepa Fresenius Kabi 100 mg

Tiotepa jest stosowana w leczeniu kondycjonującym przed przeszczepieniem komórek macierzystych układu krwiotwórczego (HPCT) i charakteryzuje się znacznym profilem toksyczności, obejmującym głównie układ hematologiczny, wątrobę oraz układ oddechowy. W badaniach klinicznych z udziałem 6588 dorosłych i 902 pacjentów pediatrycznych odnotowano częste działania niepożądane, takie jak leukopenia, trombocytopenia, neutropenia z gorączką, niedokrwistość, pancytopenia, ostra i przewlekła choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi (GVHD), zakażenia, zapalenie błon śluzowych, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego oraz poważne reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona. Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem jest leukoencefalopatia, zwłaszcza u pacjentów wcześniej leczonych metotreksatem i radioterapią, z ryzykiem zgonu. Długotrwałe stosowanie wiąże się także z ryzykiem wtórnych nowotworów złośliwych.

Działania niepożądane leku Thiotepa Fresenius Kabi

Tiotepa jest lekiem stosowanym w schematach leczenia kondycjonującego przed przeszczepieniem komórek macierzystych układu krwiotwórczego (HPCT). Profil bezpieczeństwa tiotepy został oceniony na podstawie danych z badań klinicznych obejmujących 6588 pacjentów dorosłych oraz 902 pacjentów pediatrycznych poddanych procedurze przeszczepienia komórek macierzystych układu krwiotwórczego.1

Profil bezpieczeństwa

W trakcie leczenia tiotepą należy spodziewać się ciężkich działań toksycznych dotyczących układu hematologicznego, wątroby i układu oddechowego, które są naturalną konsekwencją leczenia kondycjonującego oraz całego procesu przeszczepu. Szczególnie istotne są zakażenia oraz choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi (GVHD), które stanowią główne przyczyny zachorowalności i śmiertelności u pacjentów poddanych allogenicznym przeszczepieniom komórek krwiotwórczych (HPCT).2

Do najczęściej obserwowanych działań niepożądanych przy stosowaniu tiotepy w różnych schematach leczenia kondycjonującego należą: zakażenia, cytopenie, ostra i przewlekła GVHD, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego oraz zapalenie błon śluzowych.3

Leukoencefalopatia

Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem terapii tiotepą jest leukoencefalopatia. Raportowano przypadki tego schorzenia u pacjentów dorosłych oraz dzieci i młodzieży, którzy wcześniej byli wielokrotnie poddawani chemioterapii, włączając metotreksat oraz radioterapię. Niektóre z przypadków leukoencefalopatii zakończyły się zgonem pacjenta.4

Działania niepożądane u pacjentów dorosłych

Poniżej przedstawiono tabelaryczny wykaz działań niepożądanych obserwowanych u pacjentów dorosłych, które uznano za co najmniej prawdopodobnie związane z leczeniem kondycjonującym zawierającym tiotepę. Działania te występowały częściej niż w pojedynczych przypadkach i zostały pogrupowane według klasyfikacji układów i narządów oraz częstości występowania.5

Częstość występowania działań niepożądanych sklasyfikowano następująco:6

  • Bardzo często (≥1/10)
  • Często (≥1/100 do <1/10)
  • Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100)
  • Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000)
  • Bardzo rzadko (<1/10 000)
  • Częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych)
Klasyfikacja układów i narządów Bardzo często Często Niezbyt często Częstość nieznana
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zwiększona podatność na zakażenia Sepsa Zespół wstrząsu toksycznego
Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone (w tym torbiele i polipy) Wtórny nowotwór złośliwy związany z leczeniem
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Leukopenia
Trombocytopenia
Neutropenia z gorączką
Niedokrwistość
Pancytopenia
Granulocytopenia
Zaburzenia układu immunologicznego Ostra choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi
Przewlekła choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi
Nadwrażliwość
Zaburzenia endokrynologiczne Niedoczynność przysadki mózgowej
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Jadłowstręt
Zmniejszony apetyt
Hiperglikemia
Zaburzenia psychiczne Stan splątania
Zaburzenia stanu psychicznego
Niepokój Majaczenie
Nerwowość
Omamy
Pobudzenie
Zaburzenia układu nerwowego Zawroty głowy
Ból głowy
Niewyraźne widzenie
Encefalopatia
Drgawki
Zaburzenia czucia
Tętniak wewnątrzczaszkowy
Zaburzenia pozapiramidowe
Zaburzenia funkcji poznawczych
Krwotok mózgowy
Leukoencefalopatia
Zaburzenia oka Zapalenie spojówek Zaćma
Zaburzenia ucha i błędnika Osłabienie słuchu Ototoksyczność
Szumy uszne
Zaburzenia serca Zaburzenia rytmu serca Tachykardia Niewydolność serca
Kardiomiopatia
Zapalenie mięśnia sercowego
Zaburzenia naczyniowe Nadciśnienie tętnicze Krwotok
Zator
Obrzęk limfatyczny
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Idiopatyczne zapalenie płuc Krwawienie z nosa Obrzęk płuc
Kaszel
Zapalenie pęcherzyków płucnych
Niedotlenienie
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności
Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej
Zapalenie przełyku
Wymioty
Biegunka
Niestrawność
Ból brzucha
Zapalenie jelit
Zapalenie jelita grubego
Zaparcie Perforacja przewodu pokarmowego
Niedrożność jelit
Owrzodzenie przewodu pokarmowego
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Choroba zarostowa żył wątrobowych Powiększenie wątroby
Żółtaczka
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypka
Świąd
Łysienie
Rumień
Zaburzenia pigmentacji
Erytrodermia łuszczycowa Ciężkie, toksyczne reakcje skórne, w tym przypadki zespołu Stevensa-Johnsona i toksycznej martwicy naskórka
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Ból pleców
Ból mięśni
Ból stawów
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego Problemy z oddawaniem moczu
Oliguria
Niewydolność nerek
Zapalenie pęcherza moczowego
Krwiomocz
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Brak plemników w ejakulacie
Brak miesiączki
Krwawienie z macicy
Objawy menopauzalne
Niepłodność u kobiet
Niepłodność u mężczyzn
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Gorączka
Osłabienie
Dreszcze
Obrzęki uogólnione
Stan zapalny w miejscu wstrzyknięcia
Ból w miejscu wstrzyknięcia
Zapalenie błon śluzowych
Niewydolność wielonarządowa
Ból
Badania diagnostyczne Zwiększenie masy ciała
Zwiększenie stężenia bilirubiny we krwi
Zwiększenie aktywności aminotransferaz
Zwiększenie aktywności amylazy we krwi
Zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi
Zwiększenie stężenia mocznika we krwi
Zwiększenie aktywności gamma-glutamylotransferazy
Zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej
Zwiększenie aktywności aminotransferazy asparaginianowej

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

U dzieci i młodzieży również obserwowano szereg działań niepożądanych związanych z leczeniem kondycjonującym zawierającym tiotepę. Poniżej przedstawiono tabelaryczny wykaz tych działań, klasyfikowanych według układów i narządów oraz częstości występowania.7

Klasyfikacja układów i narządów Bardzo często Często Częstość nieznana
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zwiększona podatność na zakażenia Sepsa Plamica małopłytkowa
Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone (w tym torbiele i polipy) Wtórny nowotwór złośliwy związany z leczeniem
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Trombocytopenia
Neutropenia z gorączką
Niedokrwistość
Pancytopenia
Granulocytopenia
Zaburzenia układu immunologicznego Ostra choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi Przewlekła choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi
Zaburzenia endokrynologiczne Niedoczynność przysadki mózgowej
Niedorozwój gonad
Niedoczynność tarczycy
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Jadłowstręt Hiperglikemia
Zaburzenia psychiczne Zaburzenia stanu psychicznego Zaburzenia psychiczne wywołane ogólnym stanem zdrowia
Zaburzenia układu nerwowego Ból głowy Encefalopatia
Drgawki
Krwotok mózgowy
Zaburzenia pamięci
Niedowład
Ataksja
Leukoencefalopatia
Zaburzenia ucha i błędnika Osłabienie słuchu
Zaburzenia serca Zatrzymanie akcji serca Niewydolność sercowo-naczyniowa
Niewydolność serca
Zaburzenia naczyniowe Krwotok
Nadciśnienie tętnicze
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Zapalenie pęcherzyków płucnych
Idiopatyczne zapalenie płuc
Krwotok płucny
Obrzęk płuc
Krwawienia z nosa
Niedotlenienie
Zatrzymanie oddychania
Tętnicze nadciśnienie płucne
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności
Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej
Wymioty
Biegunka
Ból brzucha
Zapalenie jelit
Niedrożność jelit
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Choroba zarostowa żył wątrobowych Niewydolność wątroby
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypka
Rumień
Łuszczenie się skóry
Zaburzenia pigmentacji Ciężkie, toksyczne reakcje skórne, w tym przypadki zespołu Stevensa-Johnsona i toksycznej martwicy naskórka
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Zahamowanie wzrostu
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Zaburzenia pęcherza moczowego Niewydolność nerek
Krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Gorączka Zapalenie błon śluzowych
Ból
Niewydolność wielonarządowa
Badania diagnostyczne Zwiększenie stężenia bilirubiny we krwi
Zwiększenie aktywności aminotransferaz
Zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi
Zwiększenie aktywności aminotransferazy asparaginianowej
Zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej
Zwiększenie stężenia mocznika we krwi
Zaburzenia elektrolitowe we krwi
Wydłużenie czasu protrombinowego

Szczególne niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi

Toksyczność hematologiczna

Stosowanie tiotepy wiąże się z wysokim ryzykiem wystąpienia mielosupresji, co przejawia się jako leukopenia, trombocytopenia, neutropenia z gorączką oraz niedokrwistość. Zaburzenia te mogą prowadzić do poważnych powikłań infekcyjnych, krwawień i innych komplikacji, które mogą zagrażać życiu pacjenta.8

Zaburzenia układu nerwowego

Leukoencefalopatia stanowi jedno z najpoważniejszych powikłań neurologicznych terapii tiotepą, szczególnie u pacjentów poddanych wcześniej intensywnemu leczeniu obejmującemu metotreksat i radioterapię. Inne zaburzenia neurologiczne obejmują encefalopatię, drgawki, zaburzenia poznawcze oraz krwotok mózgowy.9

Ciężkie powikłania skórne

U pacjentów leczonych tiotepą mogą wystąpić ciężkie, toksyczne reakcje skórne, w tym przypadki zespołu Stevensa-Johnsona i toksycznej martwicy naskórka, które stanowią stany zagrożenia życia wymagające natychmiastowej interwencji medycznej.10

Niewydolność narządowa

Leczenie tiotepą może prowadzić do niewydolności wielonarządowej, w tym niewydolności wątroby, nerek, serca oraz układu oddechowego. U pacjentów pediatrycznych szczególnym zagrożeniem jest zahamowanie wzrostu oraz niedorozwój gonad.11

Ryzyko wtórnych nowotworów

Długotrwałym powikłaniem terapii tiotepą jest zwiększone ryzyko rozwoju wtórnych nowotworów złośliwych związanych z leczeniem. Pacjenci powinni być świadomi tego ryzyka i pozostawać pod stałą kontrolą onkologiczną.12

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:13

Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
tel.: + 48 22 49-21-301
faks: +48 22 49-21-309
strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.14

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl