Działania niepożądane
Thiotepa Fresenius Kabi 100 mg
Tiotepa jest stosowana w leczeniu kondycjonującym przed przeszczepieniem komórek macierzystych układu krwiotwórczego (HPCT) i charakteryzuje się znacznym profilem toksyczności, obejmującym głównie układ hematologiczny, wątrobę oraz układ oddechowy. W badaniach klinicznych z udziałem 6588 dorosłych i 902 pacjentów pediatrycznych odnotowano częste działania niepożądane, takie jak leukopenia, trombocytopenia, neutropenia z gorączką, niedokrwistość, pancytopenia, ostra i przewlekła choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi (GVHD), zakażenia, zapalenie błon śluzowych, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego oraz poważne reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona. Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem jest leukoencefalopatia, zwłaszcza u pacjentów wcześniej leczonych metotreksatem i radioterapią, z ryzykiem zgonu. Długotrwałe stosowanie wiąże się także z ryzykiem wtórnych nowotworów złośliwych.
- Działania niepożądane leku Thiotepa Fresenius Kabi
- Działania niepożądane u pacjentów dorosłych
- Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
- Szczególne niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi
- Toksyczność hematologiczna
- Zaburzenia układu nerwowego
- Ciężkie powikłania skórne
- Niewydolność narządowa
- Ryzyko wtórnych nowotworów
- Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Thiotepa Fresenius Kabi
Tiotepa jest lekiem stosowanym w schematach leczenia kondycjonującego przed przeszczepieniem komórek macierzystych układu krwiotwórczego (HPCT). Profil bezpieczeństwa tiotepy został oceniony na podstawie danych z badań klinicznych obejmujących 6588 pacjentów dorosłych oraz 902 pacjentów pediatrycznych poddanych procedurze przeszczepienia komórek macierzystych układu krwiotwórczego.1
Profil bezpieczeństwa
W trakcie leczenia tiotepą należy spodziewać się ciężkich działań toksycznych dotyczących układu hematologicznego, wątroby i układu oddechowego, które są naturalną konsekwencją leczenia kondycjonującego oraz całego procesu przeszczepu. Szczególnie istotne są zakażenia oraz choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi (GVHD), które stanowią główne przyczyny zachorowalności i śmiertelności u pacjentów poddanych allogenicznym przeszczepieniom komórek krwiotwórczych (HPCT).2
Do najczęściej obserwowanych działań niepożądanych przy stosowaniu tiotepy w różnych schematach leczenia kondycjonującego należą: zakażenia, cytopenie, ostra i przewlekła GVHD, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego oraz zapalenie błon śluzowych.3
Leukoencefalopatia
Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem terapii tiotepą jest leukoencefalopatia. Raportowano przypadki tego schorzenia u pacjentów dorosłych oraz dzieci i młodzieży, którzy wcześniej byli wielokrotnie poddawani chemioterapii, włączając metotreksat oraz radioterapię. Niektóre z przypadków leukoencefalopatii zakończyły się zgonem pacjenta.4
Działania niepożądane u pacjentów dorosłych
Poniżej przedstawiono tabelaryczny wykaz działań niepożądanych obserwowanych u pacjentów dorosłych, które uznano za co najmniej prawdopodobnie związane z leczeniem kondycjonującym zawierającym tiotepę. Działania te występowały częściej niż w pojedynczych przypadkach i zostały pogrupowane według klasyfikacji układów i narządów oraz częstości występowania.5
Częstość występowania działań niepożądanych sklasyfikowano następująco:6
- Bardzo często (≥1/10)
- Często (≥1/100 do <1/10)
- Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100)
- Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000)
- Bardzo rzadko (<1/10 000)
- Częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych)
| Klasyfikacja układów i narządów | Bardzo często | Często | Niezbyt często | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zwiększona podatność na zakażenia | Sepsa | Zespół wstrząsu toksycznego | |
| Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone (w tym torbiele i polipy) | Wtórny nowotwór złośliwy związany z leczeniem | |||
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Leukopenia Trombocytopenia Neutropenia z gorączką Niedokrwistość |
Pancytopenia Granulocytopenia |
||
| Zaburzenia układu immunologicznego | Ostra choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi Przewlekła choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi |
Nadwrażliwość | ||
| Zaburzenia endokrynologiczne | Niedoczynność przysadki mózgowej | |||
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Jadłowstręt Zmniejszony apetyt |
Hiperglikemia | ||
| Zaburzenia psychiczne | Stan splątania Zaburzenia stanu psychicznego |
Niepokój | Majaczenie Nerwowość Omamy Pobudzenie |
|
| Zaburzenia układu nerwowego | Zawroty głowy Ból głowy |
Niewyraźne widzenie Encefalopatia Drgawki Zaburzenia czucia |
Tętniak wewnątrzczaszkowy Zaburzenia pozapiramidowe Zaburzenia funkcji poznawczych Krwotok mózgowy |
Leukoencefalopatia |
| Zaburzenia oka | Zapalenie spojówek | Zaćma | ||
| Zaburzenia ucha i błędnika | Osłabienie słuchu | Ototoksyczność Szumy uszne |
||
| Zaburzenia serca | Zaburzenia rytmu serca | Tachykardia | Niewydolność serca Kardiomiopatia Zapalenie mięśnia sercowego |
|
| Zaburzenia naczyniowe | Nadciśnienie tętnicze | Krwotok Zator |
Obrzęk limfatyczny | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Idiopatyczne zapalenie płuc | Krwawienie z nosa | Obrzęk płuc Kaszel Zapalenie pęcherzyków płucnych Niedotlenienie |
|
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej Zapalenie przełyku Wymioty Biegunka |
Niestrawność Ból brzucha Zapalenie jelit Zapalenie jelita grubego |
Zaparcie | Perforacja przewodu pokarmowego Niedrożność jelit Owrzodzenie przewodu pokarmowego |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Choroba zarostowa żył wątrobowych | Powiększenie wątroby Żółtaczka |
||
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka Świąd Łysienie |
Rumień Zaburzenia pigmentacji |
Erytrodermia łuszczycowa | Ciężkie, toksyczne reakcje skórne, w tym przypadki zespołu Stevensa-Johnsona i toksycznej martwicy naskórka |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Ból pleców Ból mięśni Ból stawów |
|||
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego | Problemy z oddawaniem moczu Oliguria Niewydolność nerek |
Zapalenie pęcherza moczowego Krwiomocz |
|
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Brak plemników w ejakulacie Brak miesiączki Krwawienie z macicy |
Objawy menopauzalne Niepłodność u kobiet Niepłodność u mężczyzn |
||
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Gorączka Osłabienie Dreszcze |
Obrzęki uogólnione Stan zapalny w miejscu wstrzyknięcia Ból w miejscu wstrzyknięcia |
Zapalenie błon śluzowych Niewydolność wielonarządowa Ból |
|
| Badania diagnostyczne | Zwiększenie masy ciała Zwiększenie stężenia bilirubiny we krwi Zwiększenie aktywności aminotransferaz Zwiększenie aktywności amylazy we krwi |
Zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi Zwiększenie stężenia mocznika we krwi Zwiększenie aktywności gamma-glutamylotransferazy Zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej Zwiększenie aktywności aminotransferazy asparaginianowej |
Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
U dzieci i młodzieży również obserwowano szereg działań niepożądanych związanych z leczeniem kondycjonującym zawierającym tiotepę. Poniżej przedstawiono tabelaryczny wykaz tych działań, klasyfikowanych według układów i narządów oraz częstości występowania.7
| Klasyfikacja układów i narządów | Bardzo często | Często | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zwiększona podatność na zakażenia | Sepsa | Plamica małopłytkowa |
| Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone (w tym torbiele i polipy) | Wtórny nowotwór złośliwy związany z leczeniem | ||
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Trombocytopenia Neutropenia z gorączką Niedokrwistość |
Pancytopenia Granulocytopenia |
|
| Zaburzenia układu immunologicznego | Ostra choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi | Przewlekła choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi | |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Niedoczynność przysadki mózgowej Niedorozwój gonad Niedoczynność tarczycy |
||
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Jadłowstręt | Hiperglikemia | |
| Zaburzenia psychiczne | Zaburzenia stanu psychicznego | Zaburzenia psychiczne wywołane ogólnym stanem zdrowia | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Encefalopatia Drgawki Krwotok mózgowy Zaburzenia pamięci |
Niedowład Ataksja Leukoencefalopatia |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Osłabienie słuchu | ||
| Zaburzenia serca | Zatrzymanie akcji serca | Niewydolność sercowo-naczyniowa Niewydolność serca |
|
| Zaburzenia naczyniowe | Krwotok Nadciśnienie tętnicze |
||
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Zapalenie pęcherzyków płucnych Idiopatyczne zapalenie płuc Krwotok płucny |
Obrzęk płuc Krwawienia z nosa Niedotlenienie Zatrzymanie oddychania Tętnicze nadciśnienie płucne |
|
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej Wymioty Biegunka Ból brzucha |
Zapalenie jelit Niedrożność jelit |
|
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Choroba zarostowa żył wątrobowych | Niewydolność wątroby | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka Rumień Łuszczenie się skóry |
Zaburzenia pigmentacji | Ciężkie, toksyczne reakcje skórne, w tym przypadki zespołu Stevensa-Johnsona i toksycznej martwicy naskórka |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Zahamowanie wzrostu | ||
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Zaburzenia pęcherza moczowego | Niewydolność nerek Krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego |
|
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Gorączka | Zapalenie błon śluzowych Ból |
Niewydolność wielonarządowa |
| Badania diagnostyczne | Zwiększenie stężenia bilirubiny we krwi Zwiększenie aktywności aminotransferaz Zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi Zwiększenie aktywności aminotransferazy asparaginianowej Zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej |
Zwiększenie stężenia mocznika we krwi Zaburzenia elektrolitowe we krwi Wydłużenie czasu protrombinowego |
Szczególne niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi
Toksyczność hematologiczna
Stosowanie tiotepy wiąże się z wysokim ryzykiem wystąpienia mielosupresji, co przejawia się jako leukopenia, trombocytopenia, neutropenia z gorączką oraz niedokrwistość. Zaburzenia te mogą prowadzić do poważnych powikłań infekcyjnych, krwawień i innych komplikacji, które mogą zagrażać życiu pacjenta.8
Zaburzenia układu nerwowego
Leukoencefalopatia stanowi jedno z najpoważniejszych powikłań neurologicznych terapii tiotepą, szczególnie u pacjentów poddanych wcześniej intensywnemu leczeniu obejmującemu metotreksat i radioterapię. Inne zaburzenia neurologiczne obejmują encefalopatię, drgawki, zaburzenia poznawcze oraz krwotok mózgowy.9
Ciężkie powikłania skórne
U pacjentów leczonych tiotepą mogą wystąpić ciężkie, toksyczne reakcje skórne, w tym przypadki zespołu Stevensa-Johnsona i toksycznej martwicy naskórka, które stanowią stany zagrożenia życia wymagające natychmiastowej interwencji medycznej.10
Niewydolność narządowa
Leczenie tiotepą może prowadzić do niewydolności wielonarządowej, w tym niewydolności wątroby, nerek, serca oraz układu oddechowego. U pacjentów pediatrycznych szczególnym zagrożeniem jest zahamowanie wzrostu oraz niedorozwój gonad.11
Ryzyko wtórnych nowotworów
Długotrwałym powikłaniem terapii tiotepą jest zwiększone ryzyko rozwoju wtórnych nowotworów złośliwych związanych z leczeniem. Pacjenci powinni być świadomi tego ryzyka i pozostawać pod stałą kontrolą onkologiczną.12
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:13
Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
tel.: + 48 22 49-21-301
faks: +48 22 49-21-309
strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.14
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania