Działania niepożądane
Sunitinib Synthon 12,5 mg
Sunitynib jabłczan, dostępny w kapsułkach o dawkach 12,5 mg, 25 mg i 50 mg, jest stosowany w leczeniu nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST), przerzutowego raka nerkowokomórkowego (MRCC) oraz nowotworów neuroendokrynnych trzustki (pNET). Profil bezpieczeństwa opiera się na danych od 7115 pacjentów, u których odnotowano poważne działania niepożądane, w tym niewydolność nerek, serca, zator tętnicy płucnej, perforację przewodu pokarmowego oraz krwotoki z różnych układów. Często występują także zaburzenia hematologiczne, takie jak neutropenia (stopień 3 u 10-16%, stopień 4 u 1,6-2,4%), małopłytkowość (stopień 3 u 3,7-8,2%, stopień 4 u 0,4-1,2%) i niedokrwistość. Krwawienia, w tym krwotoki z guza, obserwowano u 18-39% pacjentów w zależności od typu nowotworu i fazy leczenia, z ciężkimi krwotokami (stopień ≥3) u 4,5% pacjentów z MRCC. Ponadto, terapia może indukować niedoczynność tarczycy, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego oraz reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy.
Działania niepożądane leku Sunitinib Synthon
Sunitinib Synthon to produkt leczniczy w postaci kapsułek twardych dostępny w dawkach 12,5 mg, 25 mg oraz 50 mg, zawierający jako substancję czynną sunitynibu jabłczan. Profil bezpieczeństwa sunitynibu został szczegółowo przeanalizowany na podstawie danych zbiorczych obejmujących 7115 pacjentów z nowotworami podścieliskowymi przewodu pokarmowego (GIST), rakiem nerkowokomórkowym z przerzutami (MRCC) oraz nowotworami neuroendokrynnymi trzustki (pNET).1
Najcięższe działania niepożądane
Podczas terapii sunitynibem zidentyfikowano szereg najcięższych działań niepożądanych, które w niektórych przypadkach prowadziły do zgonu pacjentów. Należą do nich:2
- Niewydolność nerek
- Niewydolność serca
- Zator tętnicy płucnej
- Perforacja przewodu pokarmowego
- Krwotoki z różnych układów (oddechowy, pokarmowy, moczowy, nowotworu oraz krwotok mózgowy)
Wśród innych zgłaszanych przypadków zgonów, których związek z leczeniem sunitynibem uznano za możliwy, odnotowano: niewydolność wielonarządową, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, krwotok do jamy otrzewnowej, niewydolność nadnerczy, odmę opłucnową, wstrząs oraz nagły zgon.3
Najczęstsze działania niepożądane
Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych o dowolnym stopniu nasilenia u pacjentów leczonych sunitynibem należą:4
- Zmniejszenie apetytu
- Zaburzenia smaku
- Nadciśnienie tętnicze
- Uczucie zmęczenia
- Zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, zapalenie jamy ustnej, niestrawność i wymioty)
- Przebarwienia skórne
- Erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa (zespół ręka-stopa)
Warto zauważyć, że nasilenie tych objawów może się zmniejszać wraz z kontynuacją leczenia. Ponadto, w trakcie terapii istnieje ryzyko rozwinięcia niedoczynności tarczycy.5
Częstym problemem są także zaburzenia hematologiczne, wśród których dominują:6
- Neutropenia
- Małopłytkowość
- Niedokrwistość
Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych
Poniższa tabela prezentuje działania niepożądane zgłaszane u pacjentów leczonych sunitynibem z uwzględnieniem częstości występowania i klasyfikacji układowej. Częstość występowania zdefiniowano następująco: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000), częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).7
| Klasyfikacja układów i narządów | Bardzo często (≥1/10) | Często (≥1/100 do <1/10) | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zakażenia wirusowe | Zakażenia układu oddechowego* Ropień* Zakażenia grzybicze Zakażenia dróg moczowych Zakażenia skóry Posocznica* |
Martwicze zapalenie powięzi* Zakażenia bakteryjne |
||
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Neutropenia Małopłytkowość Niedokrwistość Leukopenia |
Limfopenia | Pancytopenia | Mikroangiopatia zakrzepowa* | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Nadwrażliwość | Obrzęk naczynioruchowy | |||
| Zaburzenia endokrynologiczne | Niedoczynność tarczycy | Nadczynność tarczycy | Zapalenie tarczycy | ||
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Zmniejszenie łaknienia | Odwodnienie Hipoglikemia |
Zespół ostrego rozpadu guza* | ||
| Zaburzenia psychiczne | Bezsenność | Depresja | |||
| Zaburzenia układu nerwowego | Zawroty głowy Bóle głowy Zaburzenia smaku |
Neuropatia obwodowa Parestezje Niedoczulica Przeczulica |
Krwotok mózgowy* Udar mózgu* Przemijający napad niedokrwienny |
Zespół odwracalnej tylnej encefalopatii* | |
| Zaburzenia oka | Obrzęk tkanek oczodołu Obrzęk powiek Zwiększone łzawienie |
||||
| Zaburzenia serca | Niedokrwienie mięśnia sercowego* Zmniejszenie frakcji wyrzutowej |
Zastoinowa niewydolność serca Zawał mięśnia sercowego* Niewydolność serca* Kardiomiopatia* Wysięk osierdziowy Wydłużenie odstępu QT w EKG |
Niewydolność lewokomorowa* Zaburzenia rytmu typu torsade de pointes |
||
| Zaburzenia naczyniowe | Nadciśnienie tętnicze | Zakrzepica żył głębokich Uderzenia gorąca Nagłe zaczerwienienie twarzy |
Krwotok z guza* | Tętniak i rozwarstwienie tętnicy* | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Duszność Krwotok z nosa Kaszel |
Zator tętnicy płucnej* Wysięk opłucnowy* Krwioplucie Duszność wysiłkowa Ból jamy ustnej i gardła Niedrożność nosa Suchość błony śluzowej nosa |
Krwotok płucny* Niewydolność oddechowa* |
||
| Zaburzenia żołądka i jelit | Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej Ból brzucha Wymioty Biegunka Niestrawność Nudności Zaparcia |
Choroba refluksowa przełyku Dysfagia Krwotok z przewodu pokarmowego* Zapalenie przełyku Wzdęcie brzucha Dyskomfort w nadbrzuszu Krwotok z odbytu Krwawienie z dziąseł Owrzodzenie jamy ustnej Ból odbytu Zapalenie warg Guzki krwawnicze Ból języka Ból w jamie ustnej Suchość w jamie ustnej Wzdęcia Dyskomfort w jamie ustnej Odbijanie się |
Perforacja przewodu pokarmowego* Zapalenie trzustki Przetoka odbytu Zapalenie jelita grubego |
||
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Niewydolność wątroby* Zapalenie pęcherzyka żółciowego* Zaburzenia czynności wątroby |
Zapalenie wątroby | |||
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Przebarwienia skóry Zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej Wysypka Zmiany koloru włosów Suchość skóry |
Złuszczanie skóry Reakcje skórne Egzema Pęcherze Rumień Łysienie Trądzik Świąd Hiperpigmentacja skóry Zmiany skórne Rogowacenie skóry Zapalenie skóry Zaburzenia dotyczące płytki paznokciowej |
Rumień wielopostaciowy* Zespół Stevensa-Johnsona* Piodermia zgorzelinowa Martwica toksyczno-rozpływna naskórka* |
||
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Ból w kończynach Bóle stawowe Ból pleców |
Bóle mięśniowo-szkieletowe Kurcze mięśni Bóle mięśniowe Osłabienie mięśni |
Martwica kości szczęki i (lub) żuchwy Przetoka* |
Rabdomioliza* Miopatia |
|
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Zmiana barwy moczu Białkomocz Niewydolność nerek* Ostra niewydolność nerek* |
Krwotok z dróg moczowych | Zespół nerczycowy | ||
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Zapalenie błon śluzowych Zmęczenie Obrzęk Gorączka |
Ból w klatce piersiowej Ból Zespół rzekomogrypowy Dreszcze |
Nieprawidłowy proces gojenia się ran | ||
| Badania diagnostyczne | Zmniejszenie masy ciała Zmniejszenie liczby białych krwinek Zwiększenie aktywności lipazy Zmniejszenie liczby płytek krwi Zmniejszenie stężenia hemoglobiny Zwiększona aktywność amylazy Zwiększona aktywność aminotransferazy asparaginianowej Zwiększona aktywność aminotransferazy alaninowej Zwiększone stężenie kreatyniny we krwi Zwiększone ciśnienie tętnicze Zwiększone stężenie kwasu moczowego we krwi |
Zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej we krwi Zwiększone stężenie TSH we krwi |
* W tym przypadki zgonów8
Szczegółowy opis wybranych działań niepożądanych
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze
Podczas terapii sunitynibem odnotowano przypadki ciężkich zakażeń z neutropenią lub bez neutropenii, w tym przypadki prowadzące do zgonu. Szczególnie istotne jest występowanie martwiczego zapalenia powięzi, w tym w okolicy krocza, które może prowadzić do śmierci pacjenta.9
Zaburzenia krwi i układu chłonnego
Podczas leczenia sunitynibem obserwowano istotne zaburzenia hematologiczne o różnym stopniu nasilenia:10
- Zmniejszenie bezwzględnej liczby neutrofili 3. stopnia ciężkości:
- u 10% pacjentów z GIST
- u 16% pacjentów z MRCC
- u 13% pacjentów z pNET
- Zmniejszenie bezwzględnej liczby neutrofili 4. stopnia ciężkości:
- u 1,7% pacjentów z GIST
- u 1,6% pacjentów z MRCC
- u 2,4% pacjentów z pNET
- Zmniejszenie liczby płytek krwi 3. stopnia ciężkości:
- u 3,7% pacjentów z GIST
- u 8,2% pacjentów z MRCC
- u 3,7% pacjentów z pNET
- Zmniejszenie liczby płytek krwi 4. stopnia ciężkości:
- u 0,4% pacjentów z GIST
- u 1,1% pacjentów z MRCC
- u 1,2% pacjentów z pNET
Krwawienia
Krwawienia stanowią istotne powikłanie leczenia sunitynibem, których częstość różni się w zależności od leczonego nowotworu:11
- W badaniu III fazy dotyczącym GIST:
- u 18% pacjentów otrzymujących sunitynib
- u 17% pacjentów otrzymujących placebo
- W grupie pacjentów wcześniej nieleczonych z powodu MRCC:
- u 39% pacjentów otrzymujących sunitynib
- u 11% pacjentów otrzymujących interferon alfa (IFN-α)
- Krwawienia stopnia 3. lub wyższego u pacjentów z MRCC:
- u 4,5% pacjentów otrzymujących sunitynib
- u 1,7% pacjentów otrzymujących IFN-α
- W grupie pacjentów z MRCC opornym na leczenie cytokinami:
- u 26% pacjentów otrzymujących sunitynib
- W badaniu III fazy dotyczącym leczenia pNET:
- u 21,7% pacjentów otrzymujących sunitynib (z wyjątkiem krwawienia z nosa)
- u 9,85% pacjentów otrzymujących placebo
Dodatkowo, w badaniach klinicznych krwotoki z guza nowotworowego występowały u około 2% pacjentów z GIST.12
Zaburzenia układu immunologicznego
Podczas stosowania sunitynibu zgłaszano przypadki reakcji nadwrażliwości, w tym przypadki obrzęku naczynioruchowego.13
Konieczność monitorowania pacjentów
Z uwagi na szeroki zakres i potencjalną ciężkość działań niepożądanych związanych z leczeniem sunitynibem, pacjenci powinni być dokładnie monitorowani podczas terapii. Szczególnie istotne jest obserwowanie parametrów hematologicznych, funkcji wątroby, nerek, układu sercowo-naczyniowego oraz ciśnienia tętniczego. Należy również zwrócić uwagę na potencjalne zakażenia i reakcje skórne.
W przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych może być konieczna modyfikacja dawki, czasowe przerwanie leczenia lub całkowite odstawienie leku w zależności od indywidualnej sytuacji klinicznej pacjenta i nasilenia objawów.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania