Działania niepożądane
Sunitynib Adamed 25 mg
Sunitynib, stosowany w leczeniu raka nerkowokomórkowego (RCC), nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST) oraz nowotworów neuroendokrynnych trzustki (pNET), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych. Do najczęstszych należą zaburzenia hematologiczne, takie jak neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość i leukopenia, występujące bardzo często (≥1/10). Często obserwuje się również nadciśnienie tętnicze (≥1/10) oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w tym zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, ból brzucha, wymioty, biegunkę, nudności i zaparcia. Charakterystyczne dla sunitynibu są także zmiany skórne, takie jak przebarwienia skóry, zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej, wysypka i suchość skóry (≥1/10). Niedoczynność tarczycy występuje bardzo często (≥1/10), podczas gdy nadczynność i zapalenie tarczycy są rzadsze. Nasilenie objawów może ulegać zmniejszeniu w trakcie kontynuacji terapii.
Działania niepożądane sunitynibu
Sunitynib, dostępny w postaci kapsułek twardych zawierających sunitynibu jabłczan, jest lekiem stosowanym w leczeniu nowotworów, takich jak rak nerkowokomórkowy (RCC), nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego (GIST) oraz nowotwory neuroendokrynne trzustki (pNET). Jak każdy lek, sunitynib może powodować działania niepożądane, które wymagają szczególnej uwagi personelu medycznego 1.
Podsumowanie profilu bezpieczeństwa
Podczas terapii sunitynibem odnotowano szereg działań niepożądanych o różnym stopniu nasilenia. Najcięższe z nich, które mogą prowadzić do zgonu, obejmują: niewydolność nerek, niewydolność serca, zator tętnicy płucnej, perforację przewodu pokarmowego oraz różnego rodzaju krwotoki (z układu oddechowego, przewodu pokarmowego, guza, układu moczowego oraz krwotoki mózgowe) 2.
Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych o dowolnym stopniu nasilenia należą: zmniejszenie apetytu, zaburzenia smaku, nadciśnienie tętnicze, uczucie zmęczenia oraz zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (takie jak biegunka, nudności, zapalenie jamy ustnej, niestrawność i wymioty), a także przebarwienia skórne i erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa 3.
Istotne jest, że nasilenie tych objawów może się zmniejszać wraz z kontynuacją leczenia. Podczas terapii może rozwinąć się również niedoczynność tarczycy 4.
Do najczęściej występujących działań niepożądanych należą zaburzenia hematologiczne, takie jak neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość 5.
Potencjalnie śmiertelne zdarzenia niepożądane
Poza wymienionymi powyżej ciężkimi działaniami niepożądanymi, odnotowano również inne zdarzenia, które w niektórych przypadkach doprowadziły do zgonu. Obejmują one: niewydolność wielonarządową, rozsiane krzepnięcie wewnątrznaczyniowe, krwotok do jamy otrzewnowej, niewydolność nadnerczy, odmę opłucnową, wstrząs oraz nagły zgon 6.
Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych
Przedstawione poniżej działania niepożądane zostały zgłoszone przez pacjentów z nowotworami podścieliskowymi przewodu pokarmowego (GIST), rakiem nerkowokomórkowym z przerzutami (MRCC) i nowotworami neuroendokrynnymi trzustki (pNET) w danych zbiorczych obejmujących 7115 pacjentów. Uwzględnione zostały również działania niepożądane stwierdzone w badaniach klinicznych po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu 7.
Klasyfikacja częstości występowania
W poniższej tabeli działania niepożądane zostały sklasyfikowane według częstości występowania zgodnie z następującą konwencją 8:
- Bardzo często: występują u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
- Często: występują u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów (od ≥1/100 do <1/10)
- Niezbyt często: występują u co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów (od ≥1/1000 do <1/100)
- Rzadko: występują u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1000 pacjentów (od ≥1/10 000 do <1/1000)
- Bardzo rzadko: występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
- Częstość nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Tabela działań niepożądanych
| Klasyfikacja układów i narządów | Bardzo często (≥1/10) | Często (≥1/100 do <1/10) | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | – | Zakażenia wirusowe Zakażenia układu oddechowego Ropień Zakażenia grzybicze Zakażenia dróg moczowych Zakażenia skóry Posocznica |
Martwicze zapalenie powięzi Zakażenia bakteryjne |
– | – |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Neutropenia Małopłytkowość Niedokrwistość Leukopenia |
Limfopenia | Pancytopenia | Mikroangiopatia zakrzepowa | – |
| Zaburzenia układu immunologicznego | – | – | Nadwrażliwość | Obrzęk naczynioruchowy | – |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Niedoczynność tarczycy | – | Nadczynność tarczycy | Zapalenie tarczycy | – |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Zmniejszenie łaknienia | Odwodnienie Hipoglikemia |
– | Zespół ostrego rozpadu guza | – |
| Zaburzenia psychiczne | Bezsenność | Depresja | – | – | – |
| Zaburzenia układu nerwowego | Zawroty głowy Bóle głowy Zaburzenia smaku |
Neuropatia obwodowa Parestezje Niedoczulica Przeczulica |
Krwotok mózgowy Udar mózgu Przemijający napad niedokrwienny |
Zespół odwracalnej tylnej encefalopatii | – |
| Zaburzenia oka | – | Obrzęk tkanek oczodołu Obrzęk powiek Zwiększone łzawienie |
– | – | – |
| Zaburzenia serca | – | Niedokrwienie mięśnia sercowego Zmniejszenie frakcji wyrzutowej |
Zastoinowa niewydolność serca Zawał mięśnia sercowego Niewydolność serca Kardiomiopatia |
Niewydolność lewokomorowa Zaburzenia rytmu typu torsade de pointes |
– |
| Zaburzenia naczyniowe | Nadciśnienie tętnicze | Zakrzepica żył głębokich Uderzenia gorąca Nagłe zaczerwienienie twarzy |
– | – | Tętniak i rozwarstwienie tętnicy |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Duszność Krwotok z nosa Kaszel |
Zator tętnicy płucnej Wysięk opłucnowy Krwioplucie Duszność wysiłkowa Ból jamy ustnej i gardła Niedrożność nosa Suchość błon śluzowych nosa |
Krwotok płucny Niewydolność oddechowa |
– | – |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej Ból brzucha Wymioty Biegunka Niestrawność Nudności Zaparcia |
Choroba refluksowa przełyku Dysfagia Krwotok z przewodu pokarmowego Zapalenie przełyku Wzdęcie brzucha Dyskomfort w nadbrzuszu Krwotok z odbytu Krwawienie z dziąseł Owrzodzenie jamy ustnej Ból odbytu Zapalenie warg Guzy krwawnicze Ból języka Ból w jamie ustnej Suchość w jamie ustnej Wzdęcia Dyskomfort w jamie ustnej Odbijanie się ze zwracaniem treści |
Perforacja przewodu pokarmowego Zapalenie trzustki Przetoka odbytu Zapalenie jelita grubego |
– | – |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | – | – | Niewydolność wątroby Zapalenie pęcherzyka żółciowego Zaburzenia czynności wątroby |
Zapalenie wątroby | – |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Przebarwienia skóry Zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej Wysypka Zmiany koloru włosów Suchość skóry |
Złuszczanie skóry Reakcje skórne Egzema Pęcherze Rumień Łysienie Trądzik Świąd Hiperpigmentacja skóry Zmiany skórne Rogowacenie skóry Zapalenie skóry Zaburzenia dotyczące płytki paznokciowej |
– | Rumień wielopostaciowy Zespół Stevensa-Johnsona Piodermia zgorzelinowa Martwica toksycznorozpływna naskórka |
– |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Ból w kończynach Bóle stawowe Ból pleców |
Bóle mięśniowo-szkieletowe Kurcze mięśni Bóle mięśniowe Osłabienie mięśni |
Martwica kości szczęki i (lub) żuchwy Przetoka |
Rabdomioliza Miopatia |
– |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | – | Niewydolność nerek Ostra niewydolność nerek Zmiana barwy moczu Białkomocz |
Krwotok z dróg moczowych | Zespół nerczycowy | – |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Zapalenie błon śluzowych Zmęczenie Obrzęk Gorączka |
Ból w klatce piersiowej Ból Zespół rzekomogrypowy Dreszcze |
Nieprawidłowy proces gojenia się ran | – | – |
| Badania diagnostyczne | – | Zmniejszenie masy ciała Zmniejszenie liczby białych krwinek Zwiększenie aktywności |
Zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej we krwi Zwiększone stężenie |
– | – |
Działania niepożądane wymagające szczególnej obserwacji
Zaburzenia hematologiczne
Do najczęstszych działań niepożądanych hematologicznych należą: neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość i leukopenia. Są to zaburzenia występujące bardzo często (≥1/10) u pacjentów przyjmujących sunitynib 9. Rzadziej może wystąpić limfopenia (często), pancytopenia (niezbyt często) czy mikroangiopatia zakrzepowa (rzadko).
Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego
Nadciśnienie tętnicze jest bardzo częstym działaniem niepożądanym (≥1/10) 10. Ponadto mogą wystąpić: niedokrwienie mięśnia sercowego, zmniejszenie frakcji wyrzutowej (często), a w rzadszych przypadkach zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, kardiomiopatia (niezbyt często) czy niewydolność lewokomorowa i zaburzenia rytmu typu torsade de pointes (rzadko).
Zaburzenia żołądka i jelit
Sunitynib bardzo często (≥1/10) powoduje zaburzenia żołądkowo-jelitowe takie jak: zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, ból brzucha, wymioty, biegunka, niestrawność, nudności i zaparcia 11. Do poważniejszych powikłań, występujących niezbyt często, należą: perforacja przewodu pokarmowego, zapalenie trzustki, przetoka odbytu i zapalenie jelita grubego.
Zaburzenia skórne
Charakterystycznymi działaniami niepożądanymi dotyczącymi skóry, występującymi bardzo często (≥1/10), są: przebarwienia skóry, zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej (zespół ręka-stopa), wysypka, zmiany koloru włosów i suchość skóry 12. Do rzadkich, ale poważnych reakcji skórnych należą: rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, piodermia zgorzelinowa i martwica toksyczno-rozpływna naskórka.
Zaburzenia nerek
Często (≥1/100 do <1/10) obserwuje się niewydolność nerek, ostrą niewydolność nerek, zmianę barwy moczu i białkomocz 13. Rzadziej może wystąpić krwotok z dróg moczowych (niezbyt często) lub zespół nerczycowy (rzadko).
Zaburzenia endokrynologiczne
Niedoczynność tarczycy jest bardzo częstym działaniem niepożądanym (≥1/10) 14, natomiast nadczynność tarczycy występuje niezbyt często, a zapalenie tarczycy rzadko.
Zaburzenia ogólne
Bardzo często (≥1/10) występują: zapalenie błon śluzowych, zmęczenie, obrzęk i gorączka 15. Częstymi objawami są również: ból w klatce piersiowej, ból, zespół rzekomogrypowy i dreszcze.
Należy pamiętać, że powyższe zestawienie nie wyczerpuje wszystkich możliwych działań niepożądanych sunitynibu. W przypadku wystąpienia jakichkolwiek niepokojących objawów, należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem prowadzącym terapię.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania