Działania niepożądane
Holoxan 2 g

Holoxan, zawierający ifosfamid w dawce 2 g, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, szczególnie przy dawkach całkowitych 4-12 g/m² na cykl leczenia. Najczęstsze powikłania obejmują hematotoksyczność z supresją szpiku kostnego manifestującą się leukopenią, neutropenią, trombocytopenią i niedokrwistością (bardzo często). Charakterystyczne są również zaburzenia układu moczowego, w tym krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego (bardzo często) oraz nefropatie i uszkodzenia nerek. Często obserwuje się nudności i wymioty, hepatotoksyczność oraz łysienie. Rzadziej występują poważne powikłania neurologiczne (encefalopatia, napady drgawkowe), kardiologiczne (arytmie, niewydolność serca) oraz skórne (toksyczna nekroliza naskórka, zespół Stevensa-Johnsona). Ifosfamid wiąże się także z ryzykiem rozwoju nowotworów wtórnych, takich jak zespół mielodysplastyczny, ostra białaczka i nowotwory dróg moczowych (niezbyt często).

Działania niepożądane leku Holoxan 2 g

Produkt leczniczy Holoxan zawierający ifosfamid w dawce 2 g w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych. Poniższe informacje opierają się na doświadczeniach klinicznych związanych z podawaniem dawek podzielonych ifosfamidu stosowanego w monoterapii, gdzie dawka całkowita wynosiła od 4 do 12 g/m² na cykl leczenia.1

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

Do określenia częstości występowania działań niepożądanych stosuje się następujące kategorie:2

  • Bardzo często: ≥1/10 pacjentów
  • Często: ≥1/100 do <1/10 pacjentów
  • Niezbyt często: ≥1/1000 do <1/100 pacjentów
  • Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1000 pacjentów
  • Bardzo rzadko: <1/10 000 pacjentów
  • Częstość nieznana: działania niepożądane zgłoszone po wprowadzeniu produktu do obrotu

Zaburzenia hematologiczne i immunologiczne

Leczenie ifosfamidem wiąże się z wysokim ryzykiem wystąpienia hematotoksyczności, która stanowi jedno z najpoważniejszych działań niepożądanych. Najczęściej obserwuje się supresję szpiku kostnego prowadzącą do leukopeniii, neutropenii, trombocytopenii oraz niedokrwistości.3

W zakresie zaburzeń immunologicznych obserwowano reakcje nadwrażliwości o różnym nasileniu, od rzadkich przypadków reakcji anafilaktycznych po częstość nieznaną w przypadku obrzęku naczynioruchowego czy immunosupresji.4

Nowotwory wtórne

Ifosfamid, jako lek cytotoksyczny, wiąże się z ryzykiem rozwoju nowotworów wtórnych. Niezbyt często raportowano występowanie zespołu mielodysplastycznego, ostrej białaczki oraz nowotworów dróg moczowych. Z częstością nieznaną obserwowano także ostrą białaczkę limfatyczną, chłoniaki nieziarnicze, mięsaki, raka nerki oraz raka tarczycy.5

Zaburzenia układu moczowego

Jednymi z najbardziej charakterystycznych działań niepożądanych ifosfamidu są zaburzenia w obrębie układu moczowego. Krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego występuje bardzo często i manifestuje się najczęściej poprzez makro- lub mikrohematurię.6

Bardzo często obserwuje się również zaburzenia czynności nerek oraz strukturalne uszkodzenia nerek. Z częstością nieznaną raportowano występowanie zespołu Fanconiego, kanalikowo-śródmiąższowego zapalenia nerek, kłębuszkowej moczówki prostej oraz inne nefropatie.7

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

W trakcie leczenia ifosfamidem bardzo często występują nudności i wymioty. Niezbyt często obserwuje się biegunkę, rzadziej zapalenie jamy ustnej. Do poważniejszych powikłań o częstości nieznanej należą zapalenie okrężnicy, zapalenie jelita cienkiego i okrężnicy, niedrożność jelita oraz ostre zapalenie trzustki.8

Zaburzenia neurologiczne

Spektrum powikłań neurologicznych jest szerokie. Bardzo często występuje senność, niezbyt często zaburzenia pamięci, zawroty głowy czy zespół móżdżkowy. Z częstością nieznaną raportowano poważniejsze zaburzenia takie jak: neurotoksyczność, encefalopatia, leukoencefalopatia, zespół odwracalnej leukoencefalopatii tylnej, napady drgawkowe, stan padaczkowy czy polineuropatia.9

Zaburzenia sercowo-naczyniowe

Kardiotoksyczność ifosfamidu może manifestować się na wiele sposobów. Niezbyt często obserwuje się różne formy arytmii (zarówno komorowe jak i nadkomorowe). Z częstością nieznaną raportowano zatrzymanie krążenia, zawał mięśnia sercowego, wstrząs kardiogenny, niewydolność serca oraz kardiomiopatię.10

W obrębie układu naczyniowego rzadko występuje niedociśnienie tętnicze, a z częstością nieznaną zatorowość płucna, zakrzepica żył głębokich oraz zespół przesiąkania włośniczek.11

Zaburzenia układu oddechowego

Bardzo rzadko obserwuje się niewydolność oddechową, rzadko zapalenie płuc, obrzęk płuc oraz płyn w jamie opłucnej. Z częstością nieznaną występują: zespół ostrej niewydolności oddechowej, nadciśnienie płucne, śródmiąższowe choroby płuc (w tym zwłóknienie płuc), śródmiąższowe zapalenie płuc oraz skurcz oskrzeli.12

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Często występuje hepatotoksyczność, niezbyt często obserwuje się cholestazę oraz zaburzenia czynności wątroby. Z częstością nieznaną raportowano niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie wątroby, chorobę zarostową żył wątrobowych, zakrzepicę żyły wrotnej oraz cytolityczne zapalenie wątroby.13

Zaburzenia skórne

Bardzo często występuje łysienie. Rzadko obserwuje się zapalenie skóry oraz wysypkę grudkową. Z częstością nieznaną raportowano ciężkie reakcje skórne takie jak toksyczna nekroliza naskórka oraz zespół Stevensa-Johnsona.14

Zaburzenia układu rozrodczego

Ifosfamid może prowadzić do zaburzeń płodności. Z częstością nieznaną obserwuje się bezpłodność, niewydolność jajników, brak miesiączki, azoospermię oraz oligospermię. Niezbyt często raportowano przedwczesną menopauzę.15

Zaburzenia ogólne i reakcje w miejscu podania

Bardzo często występuje gorączka, często zapalenie żyły, gorączka neutropeniczna, zmęczenie i złe samopoczucie. Często obserwuje się również reakcje w miejscu wstrzyknięcia/wlewu, takie jak obrzęk, stan zapalny, ból, rumień, tkliwość, świąd.16

Tabela działań niepożądanych leku Holoxan 2 g

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Leukopenia, Neutropenia, Trombocytopenia, Niedokrwistość Bardzo często Najczęściej występujące zaburzenia hematologiczne, stanowiące główne ograniczenie dawki
Agranulocytoza Częstość nieznana Ciężkie powikłanie prowadzące do wysokiego ryzyka zakażeń
Aplazja szpiku kostnego z gorączką Bardzo rzadko Poważne powikłanie zagrażające życiu
Zaburzenia układu moczowego Krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego, Makrohematuria Bardzo często Charakterystyczne dla ifosfamidu uszkodzenie pęcherza moczowego, mogące prowadzić do silnego krwawienia
Hematuria, Mikrohematuria Często Objaw podrażnienia śluzówki pęcherza moczowego
Zaburzenia czynności nerek, Strukturalne uszkodzenie nerek Bardzo często Uszkodzenie kłębuszków i kanalików nerkowych, mogące prowadzić do niewydolności nerek
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności/Wymioty Bardzo często Mogą wystąpić wcześnie w trakcie leczenia i utrzymywać się przez kilka dni
Biegunka Niezbyt często Może prowadzić do zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Hepatotoksyczność Często Objawiająca się podwyższeniem aktywności enzymów wątrobowych
Cholestaza, Zaburzenia czynności wątroby Niezbyt często Manifestujące się podwyższeniem poziomu bilirubiny i fosfatazy alkalicznej
Niewydolność wątroby**, Piorunujące zapalenie wątroby** Częstość nieznana Ciężkie powikłania z potencjalnie śmiertelnym przebiegiem
Zaburzenia układu nerwowego Senność Bardzo często Zazwyczaj łagodne i przemijające powikłanie
Zaburzenia pamięci, Zawroty głowy, Zespół móżdżkowy Niezbyt często Objawy neurotoksyczności, zwykle przemijające
Encefalopatia, Napady drgawkowe**, Leukoencefalopatia Częstość nieznana Ciężkie powikłania OUN, mogące prowadzić do trwałych uszkodzeń
Zaburzenia serca Arytmie (komorowe i nadkomorowe) Niezbyt często Zaburzenia rytmu serca, które mogą wymagać interwencji
Niewydolność serca**, Kardiomiopatia**, Zapalenie mięśnia sercowego** Częstość nieznana Potencjalnie śmiertelne powikłania kardiologiczne
Zawał mięśnia sercowego, Zatrzymanie krążenia** Częstość nieznana Zagrażające życiu stany nagłe wymagające natychmiastowej interwencji
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Łysienie Bardzo często Zazwyczaj odwracalne po zakończeniu leczenia
Toksyczna nekroliza naskórka, Zespół Stevensa-Johnsona Częstość nieznana Ciężkie, zagrażające życiu reakcje skórne wymagające natychmiastowego odstawienia leku
Nowotwory wtórne Nowotwór dróg moczowych, Zespół mielodysplastyczny, Ostra białaczka Niezbyt często Związane z karcynogennym działaniem leku, mogą wystąpić po wielu latach od leczenia
Ostra białaczka limfatyczna**, Chłoniak, Mięsaki**, Rak nerki, Rak tarczycy Częstość nieznana Późne powikłania terapii ifosfamidem
Zaburzenia ogólne Gorączka Bardzo często Może być związana z infekcją lub reakcją na lek
Zmęczenie, Złe samopoczucie, Reakcje w miejscu wstrzyknięcia/wlewu Często Reakcje w miejscu wstrzyknięcia obejmują: obrzęk, stan zapalny, ból, rumień, tkliwość, świąd

** w tym przypadki śmiertelne17

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.18

Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl19

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.20

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl

Powiązane tematy:

niewydolność wątroby zespół Fanconiego kardiotoksyczność krwotoczne zapalenie pęcherza wstrząs kardiogenny trombocytopenia śródmiąższowe zapalenie płuc zapalenie kanalikowo-śródmiąższowe nerek moczówka prosta nadciśnienie płucne zakrzepica żyły wrotnej aplazja szpiku kostnego encefalopatia arytmia azoospermia niewydolność serca zespół odwracalnej leukoencefalopatii tylnej stan padaczkowy zwłóknienie płuc immunosupresja działania niepożądane zawał mięśnia sercowego piorunujące zapalenie wątroby niedociśnienie tętnicze lek cytotoksyczny gorączka bezpłodność ostra białaczka nudności i wymioty polineuropatia zespół Stevensa-Johnsona zespół przesiąkania włośniczek kardiomiopatia hepatotoksyczność skurcz oskrzeli cytolityczne zapalenie wątroby obrzęk płuc niedrożność jelita choroba śródmiąższowa płuc toksyczna nekroliza naskórka łysienie zapalenie płuc zapalenie żyły zapalenie okrężnicy obrzęk naczynioruchowy neurotoksyczność niewydolność jajników zakrzepica żył głębokich choroba zarostowa żył wątrobowych zapalenie jamy ustnej leukopenia hematotoksyczność ostre zapalenie trzustki oligospermia zespół ostrej niewydolności oddechowej chłoniak nieziarniczy zatorowość płucna gorączka neutropeniczna hematuria reakcja anafilaktyczna niedokrwistość leukoencefalopatia przedwczesna menopauza agranulocytoza reakcja nadwrażliwości neutropenia ostra białaczka limfatyczna supresja szpiku kostnego niewydolność oddechowa napad drgawkowy cholestaza zespół mielodysplastyczny ifosfamid