Działania niepożądane
Holoxan 2 g
Holoxan, zawierający ifosfamid w dawce 2 g, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, szczególnie przy dawkach całkowitych 4-12 g/m² na cykl leczenia. Najczęstsze powikłania obejmują hematotoksyczność z supresją szpiku kostnego manifestującą się leukopenią, neutropenią, trombocytopenią i niedokrwistością (bardzo często). Charakterystyczne są również zaburzenia układu moczowego, w tym krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego (bardzo często) oraz nefropatie i uszkodzenia nerek. Często obserwuje się nudności i wymioty, hepatotoksyczność oraz łysienie. Rzadziej występują poważne powikłania neurologiczne (encefalopatia, napady drgawkowe), kardiologiczne (arytmie, niewydolność serca) oraz skórne (toksyczna nekroliza naskórka, zespół Stevensa-Johnsona). Ifosfamid wiąże się także z ryzykiem rozwoju nowotworów wtórnych, takich jak zespół mielodysplastyczny, ostra białaczka i nowotwory dróg moczowych (niezbyt często).
- Działania niepożądane leku Holoxan 2 g
- Zaburzenia hematologiczne i immunologiczne
- Nowotwory wtórne
- Zaburzenia układu moczowego
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
- Zaburzenia neurologiczne
- Zaburzenia sercowo-naczyniowe
- Zaburzenia układu oddechowego
- Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
- Zaburzenia skórne
- Zaburzenia układu rozrodczego
- Zaburzenia ogólne i reakcje w miejscu podania
- Tabela działań niepożądanych leku Holoxan 2 g
- Zgłaszanie działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Holoxan 2 g
Produkt leczniczy Holoxan zawierający ifosfamid w dawce 2 g w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych. Poniższe informacje opierają się na doświadczeniach klinicznych związanych z podawaniem dawek podzielonych ifosfamidu stosowanego w monoterapii, gdzie dawka całkowita wynosiła od 4 do 12 g/m² na cykl leczenia.1
Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
Do określenia częstości występowania działań niepożądanych stosuje się następujące kategorie:2
- Bardzo często: ≥1/10 pacjentów
- Często: ≥1/100 do <1/10 pacjentów
- Niezbyt często: ≥1/1000 do <1/100 pacjentów
- Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1000 pacjentów
- Bardzo rzadko: <1/10 000 pacjentów
- Częstość nieznana: działania niepożądane zgłoszone po wprowadzeniu produktu do obrotu
Zaburzenia hematologiczne i immunologiczne
Leczenie ifosfamidem wiąże się z wysokim ryzykiem wystąpienia hematotoksyczności, która stanowi jedno z najpoważniejszych działań niepożądanych. Najczęściej obserwuje się supresję szpiku kostnego prowadzącą do leukopeniii, neutropenii, trombocytopenii oraz niedokrwistości.3
W zakresie zaburzeń immunologicznych obserwowano reakcje nadwrażliwości o różnym nasileniu, od rzadkich przypadków reakcji anafilaktycznych po częstość nieznaną w przypadku obrzęku naczynioruchowego czy immunosupresji.4
Nowotwory wtórne
Ifosfamid, jako lek cytotoksyczny, wiąże się z ryzykiem rozwoju nowotworów wtórnych. Niezbyt często raportowano występowanie zespołu mielodysplastycznego, ostrej białaczki oraz nowotworów dróg moczowych. Z częstością nieznaną obserwowano także ostrą białaczkę limfatyczną, chłoniaki nieziarnicze, mięsaki, raka nerki oraz raka tarczycy.5
Zaburzenia układu moczowego
Jednymi z najbardziej charakterystycznych działań niepożądanych ifosfamidu są zaburzenia w obrębie układu moczowego. Krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego występuje bardzo często i manifestuje się najczęściej poprzez makro- lub mikrohematurię.6
Bardzo często obserwuje się również zaburzenia czynności nerek oraz strukturalne uszkodzenia nerek. Z częstością nieznaną raportowano występowanie zespołu Fanconiego, kanalikowo-śródmiąższowego zapalenia nerek, kłębuszkowej moczówki prostej oraz inne nefropatie.7
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
W trakcie leczenia ifosfamidem bardzo często występują nudności i wymioty. Niezbyt często obserwuje się biegunkę, rzadziej zapalenie jamy ustnej. Do poważniejszych powikłań o częstości nieznanej należą zapalenie okrężnicy, zapalenie jelita cienkiego i okrężnicy, niedrożność jelita oraz ostre zapalenie trzustki.8
Zaburzenia neurologiczne
Spektrum powikłań neurologicznych jest szerokie. Bardzo często występuje senność, niezbyt często zaburzenia pamięci, zawroty głowy czy zespół móżdżkowy. Z częstością nieznaną raportowano poważniejsze zaburzenia takie jak: neurotoksyczność, encefalopatia, leukoencefalopatia, zespół odwracalnej leukoencefalopatii tylnej, napady drgawkowe, stan padaczkowy czy polineuropatia.9
Zaburzenia sercowo-naczyniowe
Kardiotoksyczność ifosfamidu może manifestować się na wiele sposobów. Niezbyt często obserwuje się różne formy arytmii (zarówno komorowe jak i nadkomorowe). Z częstością nieznaną raportowano zatrzymanie krążenia, zawał mięśnia sercowego, wstrząs kardiogenny, niewydolność serca oraz kardiomiopatię.10
W obrębie układu naczyniowego rzadko występuje niedociśnienie tętnicze, a z częstością nieznaną zatorowość płucna, zakrzepica żył głębokich oraz zespół przesiąkania włośniczek.11
Zaburzenia układu oddechowego
Bardzo rzadko obserwuje się niewydolność oddechową, rzadko zapalenie płuc, obrzęk płuc oraz płyn w jamie opłucnej. Z częstością nieznaną występują: zespół ostrej niewydolności oddechowej, nadciśnienie płucne, śródmiąższowe choroby płuc (w tym zwłóknienie płuc), śródmiąższowe zapalenie płuc oraz skurcz oskrzeli.12
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
Często występuje hepatotoksyczność, niezbyt często obserwuje się cholestazę oraz zaburzenia czynności wątroby. Z częstością nieznaną raportowano niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie wątroby, chorobę zarostową żył wątrobowych, zakrzepicę żyły wrotnej oraz cytolityczne zapalenie wątroby.13
Zaburzenia skórne
Bardzo często występuje łysienie. Rzadko obserwuje się zapalenie skóry oraz wysypkę grudkową. Z częstością nieznaną raportowano ciężkie reakcje skórne takie jak toksyczna nekroliza naskórka oraz zespół Stevensa-Johnsona.14
Zaburzenia układu rozrodczego
Ifosfamid może prowadzić do zaburzeń płodności. Z częstością nieznaną obserwuje się bezpłodność, niewydolność jajników, brak miesiączki, azoospermię oraz oligospermię. Niezbyt często raportowano przedwczesną menopauzę.15
Zaburzenia ogólne i reakcje w miejscu podania
Bardzo często występuje gorączka, często zapalenie żyły, gorączka neutropeniczna, zmęczenie i złe samopoczucie. Często obserwuje się również reakcje w miejscu wstrzyknięcia/wlewu, takie jak obrzęk, stan zapalny, ból, rumień, tkliwość, świąd.16
Tabela działań niepożądanych leku Holoxan 2 g
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Leukopenia, Neutropenia, Trombocytopenia, Niedokrwistość | Bardzo często | Najczęściej występujące zaburzenia hematologiczne, stanowiące główne ograniczenie dawki |
| Agranulocytoza | Częstość nieznana | Ciężkie powikłanie prowadzące do wysokiego ryzyka zakażeń | |
| Aplazja szpiku kostnego z gorączką | Bardzo rzadko | Poważne powikłanie zagrażające życiu | |
| Zaburzenia układu moczowego | Krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego, Makrohematuria | Bardzo często | Charakterystyczne dla ifosfamidu uszkodzenie pęcherza moczowego, mogące prowadzić do silnego krwawienia |
| Hematuria, Mikrohematuria | Często | Objaw podrażnienia śluzówki pęcherza moczowego | |
| Zaburzenia czynności nerek, Strukturalne uszkodzenie nerek | Bardzo często | Uszkodzenie kłębuszków i kanalików nerkowych, mogące prowadzić do niewydolności nerek | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności/Wymioty | Bardzo często | Mogą wystąpić wcześnie w trakcie leczenia i utrzymywać się przez kilka dni |
| Biegunka | Niezbyt często | Może prowadzić do zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Hepatotoksyczność | Często | Objawiająca się podwyższeniem aktywności enzymów wątrobowych |
| Cholestaza, Zaburzenia czynności wątroby | Niezbyt często | Manifestujące się podwyższeniem poziomu bilirubiny i fosfatazy alkalicznej | |
| Niewydolność wątroby**, Piorunujące zapalenie wątroby** | Częstość nieznana | Ciężkie powikłania z potencjalnie śmiertelnym przebiegiem | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Senność | Bardzo często | Zazwyczaj łagodne i przemijające powikłanie |
| Zaburzenia pamięci, Zawroty głowy, Zespół móżdżkowy | Niezbyt często | Objawy neurotoksyczności, zwykle przemijające | |
| Encefalopatia, Napady drgawkowe**, Leukoencefalopatia | Częstość nieznana | Ciężkie powikłania OUN, mogące prowadzić do trwałych uszkodzeń | |
| Zaburzenia serca | Arytmie (komorowe i nadkomorowe) | Niezbyt często | Zaburzenia rytmu serca, które mogą wymagać interwencji |
| Niewydolność serca**, Kardiomiopatia**, Zapalenie mięśnia sercowego** | Częstość nieznana | Potencjalnie śmiertelne powikłania kardiologiczne | |
| Zawał mięśnia sercowego, Zatrzymanie krążenia** | Częstość nieznana | Zagrażające życiu stany nagłe wymagające natychmiastowej interwencji | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Łysienie | Bardzo często | Zazwyczaj odwracalne po zakończeniu leczenia |
| Toksyczna nekroliza naskórka, Zespół Stevensa-Johnsona | Częstość nieznana | Ciężkie, zagrażające życiu reakcje skórne wymagające natychmiastowego odstawienia leku | |
| Nowotwory wtórne | Nowotwór dróg moczowych, Zespół mielodysplastyczny, Ostra białaczka | Niezbyt często | Związane z karcynogennym działaniem leku, mogą wystąpić po wielu latach od leczenia |
| Ostra białaczka limfatyczna**, Chłoniak, Mięsaki**, Rak nerki, Rak tarczycy | Częstość nieznana | Późne powikłania terapii ifosfamidem | |
| Zaburzenia ogólne | Gorączka | Bardzo często | Może być związana z infekcją lub reakcją na lek |
| Zmęczenie, Złe samopoczucie, Reakcje w miejscu wstrzyknięcia/wlewu | Często | Reakcje w miejscu wstrzyknięcia obejmują: obrzęk, stan zapalny, ból, rumień, tkliwość, świąd |
** w tym przypadki śmiertelne17
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.18
Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl19
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.20
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania