Właściwości farmakodynamiczne
Szanta

Szanta zwyczajna (Marrubium vulgare L.) jest rośliną leczniczą z rodziny Lamiaceae, wykorzystywaną głównie ze względu na zawartość związków goryczowych, które odruchowo stymulują wydzielanie soku żołądkowego poprzez aktywację receptorów smakowych w jamie ustnej. Mechanizm ten prowadzi do poprawy procesów trawiennych oraz zwiększenia apetytu, co stanowi podstawę jej zastosowania w preparatach takich jak Apetiherb. Preparat ten zawiera wyciąg płynny o stężeniu 15 g/100 g syropu, w którym składniki aktywne występują w proporcjach 3/2/3/2 (ziele krwawnika, szanta, liść melisy, owoc kopru włoskiego), co zapewnia synergistyczne działanie farmakodynamiczne, łączące stymulację wydzielania soku żołądkowego, działanie przeciwzapalne, uspokajające oraz wiatropędne i spazmolityczne.

Właściwości farmakodynamiczne szanty (Marrubium vulgare L.)

Szanta zwyczajna (Marrubium vulgare L.) jest rośliną leczniczą należącą do rodziny jasnotowatych (Lamiaceae), która tradycyjnie stosowana jest w lecznictwie ze względu na swoje właściwości farmakologiczne. W preparatach leczniczych, takich jak Apetiherb, szanta stanowi jeden z głównych składników aktywnych, wywierających specyficzne działanie farmakodynamiczne.1

Związki czynne i ich aktywność biologiczna

Ziele szanty zawiera kompleks związków biologicznie czynnych, spośród których najistotniejszą rolę farmakologiczną odgrywają związki goryczowe. To one odpowiadają za charakterystyczne właściwości tej rośliny i jej zastosowanie w preparatach zwiększających apetyt, takich jak Apetiherb.2

Mechanizm działania szanty w układzie pokarmowym

Główny mechanizm działania szanty opiera się na odruchowym pobudzeniu wydzielania soku żołądkowego. Proces ten zachodzi następująco:

  • Związki goryczowe zawarte w szancie oddziałują na receptory smakowe w jamie ustnej
  • Stymulacja receptorów smakowych wyzwala odruchowe zwiększenie wydzielania soku żołądkowego
  • Zwiększona sekrecja soku żołądkowego prowadzi do poprawy procesów trawiennych
  • W konsekwencji następuje poprawa apetytu i ogólnego funkcjonowania układu pokarmowego

3

Działanie synergistyczne w preparatach złożonych

W preparacie Apetiherb szanta występuje w połączeniu z innymi surowcami roślinnymi (ziele krwawnika, liść melisy, owoc kopru włoskiego), co zapewnia kompleksowe działanie farmakodynamiczne. Poszczególne składniki uzupełniają się wzajemnie, tworząc efekt synergistyczny:

  • Szanta zwyczajna (Marrubium vulgare) – dostarcza związków goryczowych stymulujących wydzielanie soku żołądkowego
  • Krwawnik pospolity (Achillea millefolium) – zawiera związki goryczowe o podobnym działaniu jak szanta, wzmacniając efekt pobudzający wydzielanie soków trawiennych
  • Melisa lekarska (Melissa officinalis) – zawiera związki goryczowe oraz działa łagodząco na błonę śluzową przewodu pokarmowego
  • Koper włoski (Foeniculum vulgare) – wspomaga działanie pozostałych składników i wykazuje właściwości wiatropędne

4
5

Zastosowanie kliniczne preparatów zawierających szantę

W praktyce klinicznej szanta, jako składnik preparatów złożonych takich jak Apetiherb, znajduje zastosowanie głównie w stanach związanych z zaburzeniami łaknienia. Preparat jest tradycyjnie stosowany w przypadkach braku apetytu, gdzie wykazuje skuteczność dzięki opisanemu mechanizmowi pobudzania wydzielania soku żołądkowego.6

Proporcje składników i ich znaczenie farmakodynamiczne

W preparacie Apetiherb składniki aktywne występują w ściśle określonych proporcjach (3/2/3/2), co ma znaczenie dla efektu farmakodynamicznego. Wyciąg płynny w stężeniu 15 g/100 g syropu zapewnia odpowiednią dawkę substancji czynnych dla uzyskania pożądanego efektu terapeutycznego związanego ze stymulacją wydzielania soku żołądkowego.7

Składnik aktywny Proporcja w wyciągu Główne związki czynne Działanie farmakodynamiczne
Ziele krwawnika
(Achillea millefolium L.)
3 Związki goryczowe, olejek eteryczny Stymulacja wydzielania soku żołądkowego, działanie przeciwzapalne
Ziele szanty
(Marrubium vulgare L.)
2 Związki goryczowe (m.in. marrubina) Odruchowe zwiększenie wydzielania soku żołądkowego, poprawa apetytu
Liść melisy
(Melissa officinalis L.)
3 Związki goryczowe, olejek eteryczny Stymulacja wydzielania soku żołądkowego, działanie uspokajające
Owoc kopru włoskiego
(Foeniculum vulgare Mill.)
2 Olejek eteryczny Wspomaganie trawienia, działanie wiatropędne i spazmolityczne

Status regulacyjny

Należy podkreślić, że preparatom zawierającym szantę, w tym Apetiherb, nie został przydzielony kod klasyfikacji anatomiczno-terapeutyczno-chemicznej (ATC), co jest charakterystyczne dla wielu tradycyjnych preparatów ziołowych.8 Pomimo braku kodu ATC, preparat Apetiherb posiada status produktu leczniczego, co potwierdza jego skuteczność i bezpieczeństwo w zastosowaniu zgodnym z tradycyjnymi wskazaniami.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl