Wskazania do stosowania
L-lizyna
L-lizyna, jako aminokwas egzogenny, jest kluczowym składnikiem preparatów stosowanych w żywieniu pozajelitowym, szczególnie w stanach klinicznych charakteryzujących się nasilonym katabolizmem białek i zwiększonym zapotrzebowaniem na aminokwasy, takich jak ciężkie urazy, stany okołooperacyjne, ostre i przewlekłe choroby oraz niewydolność wątroby. W preparatach takich jak Aminomel (10,02–12,53 g/1000 ml octanu L-lizyny), Aminosteril N-Hepa 8% (6,88 g/1000 ml L-lizyny), Ketosteril (75 mg/tabletkę L-lizyny octanu) czy Vaminolact (5,6 g/1000 ml L-lizyny jednowodnej) L-lizyna wspiera syntezę białek i metabolizm aminokwasów. Szczególne znaczenie ma jej zastosowanie w żywieniu pacjentów z niewydolnością wątroby oraz przewlekłą chorobą nerek (GFR < 25 ml/min) w połączeniu z dietą niskobiałkową (≤ 40 g/dobę u dorosłych). W pediatrii preparaty zawierające L-lizynę, takie jak Vaminolact, są stosowane w żywieniu pozajelitowym dzieci.
- Wskazania do stosowania L-lizyny
- Zastosowanie w żywieniu pozajelitowym
- Stany zwiększonego zapotrzebowania na aminokwasy
- Zastosowanie w niewydolności wątroby
- Zastosowanie w przewlekłej chorobie nerek
- Zastosowanie w żywieniu pozajelitowym pediatrycznym
- Zastosowanie w immunomodulacji w stwardnieniu rozsianym
- Dawkowanie L-lizyny w różnych preparatach
- Zawartość L-lizyny w preparatach
- Dostosowanie dawkowania do stanu klinicznego
- Łączenie z innymi składnikami żywienia
- Podsumowanie wskazań do stosowania L-lizyny
Wskazania do stosowania L-lizyny
L-lizyna jest jednym z niezbędnych aminokwasów, który znajduje zastosowanie w różnych stanach klinicznych wymagających wsparcia żywieniowego, szczególnie w terapii pozajelitowej. Jako aminokwas egzogenny, lizyna nie może być syntetyzowana przez organizm człowieka i musi być dostarczana z zewnątrz. W preparatach medycznych występuje najczęściej w postaci octanu L-lizyny, który jest przekształcany w organizmie do formy aktywnej.1 2
Zastosowanie w żywieniu pozajelitowym
L-lizyna stanowi istotny składnik preparatów stosowanych w żywieniu pozajelitowym. Jest ona jednym z kluczowych aminokwasów zawartych w roztworach takich jak Aminomel, Vamin czy Vaminolact, które zapewniają podaż składników niezbędnych do syntezy białka.3 4
Stany zwiększonego zapotrzebowania na aminokwasy
Wskazaniami do zastosowania L-lizyny jako składnika żywienia pozajelitowego są szczególnie stany kliniczne charakteryzujące się zwiększonym zapotrzebowaniem na aminokwasy oraz nasilonym katabolizmem białek:5 6
- Pacjenci po ciężkich urazach i urazach mnogich7
- Stany okołooperacyjne w przypadku dużych zabiegów chirurgicznych (przed, w czasie i po operacji)8
- Pacjenci z ostrymi i przewlekłymi chorobami wymagającymi stosowania żywienia pozajelitowego9
- Pacjenci z ograniczonym przyjmowaniem płynów i znacznie zwiększonym zapotrzebowaniem na aminokwasy10
Zastosowanie w niewydolności wątroby
L-lizyna jest składnikiem specjalistycznych preparatów aminokwasowych dedykowanych pacjentom z niewydolnością wątroby. W preparacie Aminosteril N-Hepa 8% stanowi jeden z kluczowych aminokwasów o zmodyfikowanym profilu dostosowanym do zaburzeń metabolicznych występujących w niewydolności wątroby.11 12
Wskazaniem do zastosowania L-lizyny w ramach preparatu Aminosteril N-Hepa 8% są ciężkie przypadki niewydolności wątroby, zarówno z encefalopatią wątrobową, jak i bez niej, gdy żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane.13
Zastosowanie w przewlekłej chorobie nerek
L-lizyna stanowi istotny składnik preparatu Ketosteril, który jest wskazany w zapobieganiu i leczeniu następstw nieprawidłowego lub niewystarczającego metabolizmu białek u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek.14
Preparat Ketosteril, zawierający L-lizynę w postaci octanu, stosowany jest w połączeniu z ograniczonym spożyciem białka w pożywieniu (40 g/dobę lub mniej u dorosłych), zwykle u pacjentów z filtracją kłębuszkową (GFR) mniejszą niż 25 ml/min.15
Zastosowanie w żywieniu pozajelitowym pediatrycznym
L-lizyna jest również składnikiem preparatów aminokwasowych przeznaczonych do stosowania w żywieniu pozajelitowym u pacjentów pediatrycznych. Vaminolact, zawierający w swoim składzie L-lizynę, jest wskazany do stosowania jako źródło aminokwasów w żywieniu pozajelitowym u dzieci.16 17
Zastosowanie w immunomodulacji w stwardnieniu rozsianym
L-lizyna jest jednym z czterech aminokwasów wchodzących w skład octanu glatirameru, substancji czynnej preparatu Copaxone. Preparat ten jest wskazany w leczeniu pacjentów z postaciami rzutowymi stwardnienia rozsianego.18 19
W tym przypadku L-lizyna jako składnik octanu glatirameru pełni rolę w immunomodulacji, a nie w bezpośrednim uzupełnianiu niedoborów aminokwasów. Produkt Copaxone nie jest wskazany u pacjentów z pierwotnie lub wtórnie postępującą postacią stwardnienia rozsianego.20
Dawkowanie L-lizyny w różnych preparatach
Zawartość L-lizyny w preparatach
Poszczególne preparaty zawierają różne ilości L-lizyny, co zostało przedstawione w poniższej tabeli:21 22 23 24 25 26
| Preparat | Zawartość L-lizyny lub jej octanu/1000 ml lub tabletkę | Przeliczenie na L-lizynę |
|---|---|---|
| Aminomel 10 E | L-lizyny octan 10,02 g/1000 ml | 10,02 g/1000 ml |
| Aminomel 12,5 E | L-lizyny octan 12,53 g/1000 ml | 12,53 g/1000 ml |
| Aminosteril N-Hepa 8% | L-lizyny octan 9,71 g/1000 ml | 6,88 g/1000 ml |
| Ketosteril | L-lizyny octan 105 mg/tabletkę | 75 mg/tabletkę |
| Vamin 18 Electrolyte-Free | L-lizyny octan | 9,0 g/1000 ml |
| Vaminolact | L-lizyna jednowodna | 5,6 g/1000 ml |
Dostosowanie dawkowania do stanu klinicznego
Dawkowanie L-lizyny, jako składnika preparatów aminokwasowych, powinno być dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta, w zależności od:27 28
- Aktualnego stanu klinicznego
- Masy ciała
- Zapotrzebowania energetycznego
- Funkcji nerek i wątroby
- Równowagi wodno-elektrolitowej
- Stopnia katabolizmu białek
W przypadku przewlekłej choroby nerek preparat Ketosteril, zawierający L-lizynę, stosowany jest zwykle u pacjentów z filtracją kłębuszkową (GFR) mniejszą niż 25 ml/min, w połączeniu z ograniczonym spożyciem białka w pożywieniu w ilości 40 g/dobę lub mniej (u dorosłych).29
Łączenie z innymi składnikami żywienia
W żywieniu pozajelitowym roztwory aminokwasów zawierające L-lizynę należy zazwyczaj łączyć z roztworami węglowodanów w celu pokrycia zapotrzebowania energetycznego.30 31
W przypadku preparatu Ketosteril stosowanego w przewlekłej chorobie nerek, L-lizyna jest podawana w połączeniu z ograniczonym spożyciem białka w pożywieniu.32
Podsumowanie wskazań do stosowania L-lizyny
L-lizyna, jako niezbędny aminokwas, znajduje zastosowanie w różnorodnych stanach klinicznych wymagających wsparcia metabolizmu białkowego. Główne wskazania do jej stosowania obejmują:33 34 35 36
- Stany kataboliczne związane z ciężkimi urazami, urazami mnogimi
- Stany okołooperacyjne wymagające wsparcia metabolizmu białkowego
- Ostre i przewlekłe choroby wymagające stosowania żywienia pozajelitowego
- Niewydolność wątroby z encefalopatią lub bez niej, gdy żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe
- Przewlekła choroba nerek z GFR < 25 ml/min w połączeniu z dietą niskobiałkową
- Żywienie pozajelitowe pacjentów pediatrycznych
- Jako składnik octanu glatirameru w leczeniu rzutowych postaci stwardnienia rozsianego
W każdym z tych wskazań L-lizyna stanowi istotny element terapii, wspierając odpowiedni metabolizm białek i prawidłowe funkcjonowanie organizmu w stanach zwiększonego zapotrzebowania lub zaburzeń metabolicznych.37 38
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania