Wskazania do stosowania
L-lizyna

L-lizyna, jako aminokwas egzogenny, jest kluczowym składnikiem preparatów stosowanych w żywieniu pozajelitowym, szczególnie w stanach klinicznych charakteryzujących się nasilonym katabolizmem białek i zwiększonym zapotrzebowaniem na aminokwasy, takich jak ciężkie urazy, stany okołooperacyjne, ostre i przewlekłe choroby oraz niewydolność wątroby. W preparatach takich jak Aminomel (10,02–12,53 g/1000 ml octanu L-lizyny), Aminosteril N-Hepa 8% (6,88 g/1000 ml L-lizyny), Ketosteril (75 mg/tabletkę L-lizyny octanu) czy Vaminolact (5,6 g/1000 ml L-lizyny jednowodnej) L-lizyna wspiera syntezę białek i metabolizm aminokwasów. Szczególne znaczenie ma jej zastosowanie w żywieniu pacjentów z niewydolnością wątroby oraz przewlekłą chorobą nerek (GFR < 25 ml/min) w połączeniu z dietą niskobiałkową (≤ 40 g/dobę u dorosłych). W pediatrii preparaty zawierające L-lizynę, takie jak Vaminolact, są stosowane w żywieniu pozajelitowym dzieci.

Wskazania do stosowania L-lizyny

L-lizyna jest jednym z niezbędnych aminokwasów, który znajduje zastosowanie w różnych stanach klinicznych wymagających wsparcia żywieniowego, szczególnie w terapii pozajelitowej. Jako aminokwas egzogenny, lizyna nie może być syntetyzowana przez organizm człowieka i musi być dostarczana z zewnątrz. W preparatach medycznych występuje najczęściej w postaci octanu L-lizyny, który jest przekształcany w organizmie do formy aktywnej.1 2

Zastosowanie w żywieniu pozajelitowym

L-lizyna stanowi istotny składnik preparatów stosowanych w żywieniu pozajelitowym. Jest ona jednym z kluczowych aminokwasów zawartych w roztworach takich jak Aminomel, Vamin czy Vaminolact, które zapewniają podaż składników niezbędnych do syntezy białka.3 4

Stany zwiększonego zapotrzebowania na aminokwasy

Wskazaniami do zastosowania L-lizyny jako składnika żywienia pozajelitowego są szczególnie stany kliniczne charakteryzujące się zwiększonym zapotrzebowaniem na aminokwasy oraz nasilonym katabolizmem białek:5 6

  • Pacjenci po ciężkich urazach i urazach mnogich7
  • Stany okołooperacyjne w przypadku dużych zabiegów chirurgicznych (przed, w czasie i po operacji)8
  • Pacjenci z ostrymi i przewlekłymi chorobami wymagającymi stosowania żywienia pozajelitowego9
  • Pacjenci z ograniczonym przyjmowaniem płynów i znacznie zwiększonym zapotrzebowaniem na aminokwasy10

Zastosowanie w niewydolności wątroby

L-lizyna jest składnikiem specjalistycznych preparatów aminokwasowych dedykowanych pacjentom z niewydolnością wątroby. W preparacie Aminosteril N-Hepa 8% stanowi jeden z kluczowych aminokwasów o zmodyfikowanym profilu dostosowanym do zaburzeń metabolicznych występujących w niewydolności wątroby.11 12

Wskazaniem do zastosowania L-lizyny w ramach preparatu Aminosteril N-Hepa 8% są ciężkie przypadki niewydolności wątroby, zarówno z encefalopatią wątrobową, jak i bez niej, gdy żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane.13

Zastosowanie w przewlekłej chorobie nerek

L-lizyna stanowi istotny składnik preparatu Ketosteril, który jest wskazany w zapobieganiu i leczeniu następstw nieprawidłowego lub niewystarczającego metabolizmu białek u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek.14

Preparat Ketosteril, zawierający L-lizynę w postaci octanu, stosowany jest w połączeniu z ograniczonym spożyciem białka w pożywieniu (40 g/dobę lub mniej u dorosłych), zwykle u pacjentów z filtracją kłębuszkową (GFR) mniejszą niż 25 ml/min.15

Zastosowanie w żywieniu pozajelitowym pediatrycznym

L-lizyna jest również składnikiem preparatów aminokwasowych przeznaczonych do stosowania w żywieniu pozajelitowym u pacjentów pediatrycznych. Vaminolact, zawierający w swoim składzie L-lizynę, jest wskazany do stosowania jako źródło aminokwasów w żywieniu pozajelitowym u dzieci.16 17

Zastosowanie w immunomodulacji w stwardnieniu rozsianym

L-lizyna jest jednym z czterech aminokwasów wchodzących w skład octanu glatirameru, substancji czynnej preparatu Copaxone. Preparat ten jest wskazany w leczeniu pacjentów z postaciami rzutowymi stwardnienia rozsianego.18 19

W tym przypadku L-lizyna jako składnik octanu glatirameru pełni rolę w immunomodulacji, a nie w bezpośrednim uzupełnianiu niedoborów aminokwasów. Produkt Copaxone nie jest wskazany u pacjentów z pierwotnie lub wtórnie postępującą postacią stwardnienia rozsianego.20

Dawkowanie L-lizyny w różnych preparatach

Zawartość L-lizyny w preparatach

Poszczególne preparaty zawierają różne ilości L-lizyny, co zostało przedstawione w poniższej tabeli:21 22 23 24 25 26

Preparat Zawartość L-lizyny lub jej octanu/1000 ml lub tabletkę Przeliczenie na L-lizynę
Aminomel 10 E L-lizyny octan 10,02 g/1000 ml 10,02 g/1000 ml
Aminomel 12,5 E L-lizyny octan 12,53 g/1000 ml 12,53 g/1000 ml
Aminosteril N-Hepa 8% L-lizyny octan 9,71 g/1000 ml 6,88 g/1000 ml
Ketosteril L-lizyny octan 105 mg/tabletkę 75 mg/tabletkę
Vamin 18 Electrolyte-Free L-lizyny octan 9,0 g/1000 ml
Vaminolact L-lizyna jednowodna 5,6 g/1000 ml

Dostosowanie dawkowania do stanu klinicznego

Dawkowanie L-lizyny, jako składnika preparatów aminokwasowych, powinno być dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta, w zależności od:27 28

  • Aktualnego stanu klinicznego
  • Masy ciała
  • Zapotrzebowania energetycznego
  • Funkcji nerek i wątroby
  • Równowagi wodno-elektrolitowej
  • Stopnia katabolizmu białek

W przypadku przewlekłej choroby nerek preparat Ketosteril, zawierający L-lizynę, stosowany jest zwykle u pacjentów z filtracją kłębuszkową (GFR) mniejszą niż 25 ml/min, w połączeniu z ograniczonym spożyciem białka w pożywieniu w ilości 40 g/dobę lub mniej (u dorosłych).29

Łączenie z innymi składnikami żywienia

W żywieniu pozajelitowym roztwory aminokwasów zawierające L-lizynę należy zazwyczaj łączyć z roztworami węglowodanów w celu pokrycia zapotrzebowania energetycznego.30 31

W przypadku preparatu Ketosteril stosowanego w przewlekłej chorobie nerek, L-lizyna jest podawana w połączeniu z ograniczonym spożyciem białka w pożywieniu.32

Podsumowanie wskazań do stosowania L-lizyny

L-lizyna, jako niezbędny aminokwas, znajduje zastosowanie w różnorodnych stanach klinicznych wymagających wsparcia metabolizmu białkowego. Główne wskazania do jej stosowania obejmują:33 34 35 36

  • Stany kataboliczne związane z ciężkimi urazami, urazami mnogimi
  • Stany okołooperacyjne wymagające wsparcia metabolizmu białkowego
  • Ostre i przewlekłe choroby wymagające stosowania żywienia pozajelitowego
  • Niewydolność wątroby z encefalopatią lub bez niej, gdy żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe
  • Przewlekła choroba nerek z GFR < 25 ml/min w połączeniu z dietą niskobiałkową
  • Żywienie pozajelitowe pacjentów pediatrycznych
  • Jako składnik octanu glatirameru w leczeniu rzutowych postaci stwardnienia rozsianego

W każdym z tych wskazań L-lizyna stanowi istotny element terapii, wspierając odpowiedni metabolizm białek i prawidłowe funkcjonowanie organizmu w stanach zwiększonego zapotrzebowania lub zaburzeń metabolicznych.37 38

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl