Działania niepożądane teriflunomidu

Teriflunomid jest lekiem stosowanym w terapii stwardnienia rozsianego o przebiegu rzutowym (RMS). Jak każdy lek, teriflunomid może powodować działania niepożądane, choć nie u każdego pacjenta one wystąpią. Znajomość profilu bezpieczeństwa leku ma kluczowe znaczenie dla właściwego prowadzenia terapii i monitorowania stanu pacjenta.¹

Ogólny profil bezpieczeństwa

Profil bezpieczeństwa teriflunomidu został ustalony w oparciu o dane z czterech badań kontrolowanych placebo oraz jednego badania porównawczego z aktywną kontrolą, obejmujących łącznie 2267 pacjentów przyjmujących teriflunomid (1155 w dawce 7 mg i 1112 w dawce 14 mg). Mediana czasu trwania leczenia wynosiła około 672 dni.²

Najczęściej raportowane działania niepożądane u pacjentów leczonych teriflunomidem w dawce 14 mg to:³

• Ból głowy (15,7%)
• Biegunka (13,6%)
• Zwiększenie aktywności AlAT (15%)
• Nudności (10,7%)
• Łysienie (13,5%)

Większość z tych działań niepożądanych miała nasilenie łagodne do umiarkowanego, zwykle ustępowała samodzielnie i rzadko prowadziła do przerwania leczenia.⁴

Szczegółowy opis wybranych działań niepożądanych

Łysienie

Łysienie jest jednym z najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych związanych z terapią teriflunomidem. W badaniach klinicznych łysienie odnotowano u 13,9% pacjentów leczonych teriflunomidem w dawce 14 mg, w porównaniu do 5,1% pacjentów otrzymujących placebo. Objawy opisywano najczęściej jako przerzedzenie włosów, zmniejszenie gęstości włosów lub utratę włosów (ze zmianą struktury włosów lub bez). Ważne jest zwrócenie uwagi, że nie zaobserwowano przypadków całkowitej utraty włosów.⁵

Łysienie występowało najczęściej w ciągu pierwszych 6 miesięcy terapii. Co istotne, u zdecydowanej większości pacjentów (87,1%, tj. u 121 ze 139 pacjentów) leczonych teriflunomidem w dawce 14 mg, u których wystąpiło łysienie, objawy ustąpiły pomimo kontynuacji leczenia. Z powodu łysienia leczenie przerwało 1,3% pacjentów w grupie otrzymującej teriflunomid w dawce 14 mg w porównaniu do 0,1% pacjentów w grupie placebo.⁶

Wpływ na wątrobę

W badaniach kontrolowanych placebo u dorosłych pacjentów zaobserwowano zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT) w porównaniu ze stanem wyjściowym. Jest to istotne działanie niepożądane, które wymaga regularnego monitorowania parametrów wątrobowych podczas terapii teriflunomidem.⁷

Wpływ na ciśnienie tętnicze

Teriflunomid może wpływać na wartości ciśnienia tętniczego krwi. W kontrolowanych placebo badaniach klinicznych z udziałem dorosłych pacjentów zaobserwowano:^{140 mm Hg u 19,9% pacjentów otrzymujących teriflunomid w dawce 14 mg/dobę w porównaniu z 15,5% pacjentów otrzymujących placebo; skurczowe ciśnienie tętnicze krwi wynosiło >160 mm Hg u 3,8% pacjentów otrzymujących teriflunomid w dawce 14 mg/dobę w porównaniu z 2,0% pacjentów otrzymujących placebo; rozkurczowe ciśnienie tętnicze krwi wynosiło >90 mm Hg u 21,4% pacjentów otrzymujących teriflunomid w dawce 14 mg/dobę w porównaniu z 13,6% pacjentów otrzymujących placebo.”>8}

• Skurczowe ciśnienie tętnicze >140 mm Hg – u 19,9% pacjentów otrzymujących teriflunomid w dawce 14 mg/dobę, w porównaniu z 15,5% w grupie placebo
• Skurczowe ciśnienie tętnicze >160 mm Hg – u 3,8% pacjentów na teriflunomidzie 14 mg/dobę, w porównaniu z 2,0% w grupie placebo
• Rozkurczowe ciśnienie tętnicze >90 mm Hg – u 21,4% pacjentów na teriflunomidzie 14 mg/dobę, w porównaniu z 13,6% w grupie placebo

Zakażenia

W kontrolowanych placebo badaniach klinicznych z udziałem dorosłych pacjentów nie zaobserwowano istotnego zwiększenia częstości występowania ciężkich zakażeń po zastosowaniu teriflunomidu w dawce 14 mg (2,7%) w porównaniu z placebo (2,2%). Ciężkie zakażenia oportunistyczne wystąpiły z taką samą częstością (0,2%) w obu grupach.⁹

Należy jednak zwrócić uwagę, że w okresie po wprowadzeniu teriflunomidu do obrotu zgłaszano ciężkie zakażenia, w tym posocznicę, które w niektórych przypadkach kończyły się zgonem pacjenta.¹⁰

Zaburzenia hematologiczne

W kontrolowanych placebo badaniach klinicznych z zastosowaniem teriflunomidu u dorosłych pacjentów obserwowano:<sup data-drug="Teriflunomid Adamed" data-section="Działania niepożądane" title="W kontrolowanych placebo badaniach z zastosowaniem teriflunomidu u dorosłych pacjentów obserwowano średni spadek liczby białych krwinek (WBC) (<15% w stosunku do wartości wyjściowych, głównie spadek liczby neutrofili i limfocytów), jednakże u niektórych pacjentów obserwowano większy spadek. Zmniejszenie średniej liczby limfocytów w stosunku do wartości wyjściowej wystąpiło w ciągu pierwszych 6 tygodni, a następnie ustabilizowało się w czasie leczenia, ale na niższym poziomie (spadek o mniej niż 15% w stosunku do wartości wyjściowej). Wpływ na liczbę czerwonych krwinek (RBC) (<2%) i płytek krwi (11

• Spadek liczby białych krwinek (WBC) – średnio poniżej 15% w stosunku do wartości wyjściowych, głównie poprzez zmniejszenie liczby neutrofili i limfocytów. U niektórych pacjentów obserwowano większy spadek.
• Zmniejszenie liczby limfocytów – występowało głównie w ciągu pierwszych 6 tygodni leczenia, a następnie stabilizowało się, choć na niższym poziomie (spadek o mniej niż 15% w stosunku do wartości wyjściowej).
• Wpływ na liczbę czerwonych krwinek (RBC) – mniejszy, poniżej 2%.
• Wpływ na liczbę płytek krwi – mniejszy, poniżej 10%.

Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane zgłaszane po zastosowaniu teriflunomidu podczas badań kontrolowanych placebo z udziałem dorosłych pacjentów. Działania niepożądane są uszeregowane według częstości występowania zgodnie z następującą konwencją: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000), częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).<sup data-drug="Teriflunomid Adamed" data-section="Działania niepożądane" title="Poniżej wymieniono działania niepożądane zgłaszane po zastosowaniu teriflunomidu podczas badań kontrolowanych placebo z udziałem dorosłych pacjentów, zgłoszone dla teriflunomidu 7 mg lub 14 mg, pochodzące z badań klinicznych z udziałem dorosłych pacjentów. Częstość występowania zdefiniowano zgodnie z następującą konwencją: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000); bardzo rzadko (12

Znaczenie kliniczne działań niepożądanych

Znajomość profilu działań niepożądanych teriflunomidu ma kluczowe znaczenie dla bezpiecznego stosowania leku u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym. Szczególną uwagę należy zwrócić na monitorowanie parametrów wątrobowych, ciśnienia tętniczego oraz morfologii krwi podczas terapii. Większość działań niepożądanych ma charakter łagodny do umiarkowanego i nie wymaga przerwania leczenia.¹³

Warto również pamiętać, że teriflunomid jest głównym metabolitem leflunomidu, dlatego profil bezpieczeństwa leflunomidu może być pomocny przy ocenie potencjalnych działań niepożądanych u pacjentów rozpoczynających terapię teriflunomidem.¹⁴