Interakcje leku
Pirfenidon Zentiva 801 mg

Pirfenidon Zentiva jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP1A2 (70–80%), z udziałem innych izoenzymów CYP (2C9, 2C19, 2D6, 2E1). Silne inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina, powodują czterokrotny wzrost ekspozycji na pirfenidon i stanowią przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. W przypadku konieczności kojarzenia z silnymi selektywnymi inhibitorami CYP1A2 (np. enoksacyna) zaleca się redukcję dawki pirfenidonu do 801 mg/dobę (267 mg 3× dziennie) oraz ścisłe monitorowanie pacjenta. Umiarkowany inhibitor CYP1A2, cyprofloksacyna w dawce 750 mg 2× dziennie, zwiększa ekspozycję o 81%, co wymaga zmniejszenia dawki pirfenidonu do 1602 mg/dobę (534 mg 3× dziennie). Należy unikać jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów wielu izoenzymów CYP, np. amiodaronu z flukonazolem, ze względu na ryzyko znacznego wzrostu stężenia pirfenidonu.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Pirfenidon Zentiva jest metabolizowany głównie przez układ enzymatyczny cytochromu P450. Około 70–80% pirfenidonu metabolizowane jest przez izoenzym CYP1A2, a pozostała część przez inne izoenzymy, takie jak CYP2C9, 2C19, 2D6 i 2E1, które uczestniczą w tym procesie w mniejszym stopniu. Ze względu na ten profil metaboliczny, lek może wchodzić w interakcje z substancjami wpływającymi na aktywność tych enzymów, szczególnie CYP1A2.1

Inhibitory CYP1A2

Produkty żywnościowe oraz leki hamujące aktywność CYP1A2 mogą znacząco wpływać na farmakokinetykę pirfenidonu. Podczas terapii pirfenidonem należy unikać spożywania soku grejpfrutowego, który jest znanym inhibitorem CYP1A2.2

Fluwoksamina to silny inhibitor CYP1A2, który hamuje również inne izoenzymy CYP (CYP2C9, 2C19 i 2D6). Badania fazy 1 wykazały, że jednoczesne stosowanie pirfenidonu i fluwoksaminy powoduje czterokrotny wzrost ekspozycji na pirfenidon u osób niepalących. Z tego powodu Pirfenidon Zentiva jest przeciwwskazany u pacjentów przyjmujących fluwoksaminę. Przed rozpoczęciem leczenia pirfenidonem należy zakończyć terapię fluwoksaminą i unikać jej stosowania w trakcie leczenia pirfenidonem.3

Należy również unikać stosowania innych leków, które są inhibitorami zarówno CYP1A2, jak i jednego lub kilku innych izoenzymów CYP uczestniczących w metabolizmie pirfenidonu (np. CYP2C9, 2C19, 2D6).4

Ekstrapolacja wyników badań in vitro wskazuje, że silne i selektywne inhibitory CYP1A2 (np. enoksacyna) mogą zwiększać ekspozycję na pirfenidon od dwóch do czterech razy. Jeśli nie można uniknąć jednoczesnego stosowania Pirfenidon Zentiva i silnego, selektywnego inhibitora CYP1A2, dawkę pirfenidonu należy zredukować do 801 mg na dobę (267 mg trzy razy na dobę). Pacjenci powinni być ściśle monitorowani pod kątem możliwych działań niepożądanych związanych z pirfenidonem, a w razie konieczności należy przerwać leczenie.5

Cyprofloksacyna, będąca umiarkowanym inhibitorem CYP1A2, może istotnie wpływać na farmakokinetykę pirfenidonu. Jednoczesne stosowanie pirfenidonu i cyprofloksacyny w dawce 750 mg powoduje zwiększenie ekspozycji na pirfenidon o 81%. Jeśli konieczne jest stosowanie cyprofloksacyny w dawce 750 mg dwa razy na dobę, dawkę pirfenidonu należy zmniejszyć do 1602 mg na dobę (534 mg trzy razy na dobę). Należy zachować ostrożność również przy stosowaniu cyprofloksacyny w niższych dawkach – 250 mg lub 500 mg, podawanych raz lub dwa razy na dobę.6

Pirfenidon Zentiva należy stosować ostrożnie u pacjentów leczonych innymi umiarkowanymi inhibitorami CYP1A2, takimi jak amiodaron czy propafenon.7

Szczególną ostrożność zaleca się również przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP1A2 z silnymi inhibitorami innych izoenzymów CYP uczestniczących w metabolizmie pirfenidonu, takich jak:

  • CYP2C9 (np. amiodaron, flukonazol)
  • CYP2C19 (np. chloramfenikol)
  • CYP2D6 (np. fluoksetyna, paroksetyna)

8

Palenie tytoniu i induktory CYP1A2

Palenie tytoniu jest istotnym induktorem CYP1A2 i może znacząco wpływać na farmakokinetykę pirfenidonu. Badania fazy 1 wykazały, że ekspozycja na pirfenidon u palaczy stanowiła zaledwie 50% ekspozycji obserwowanej u osób niepalących. Dzieje się tak, ponieważ palenie tytoniu stymuluje wytwarzanie enzymów wątrobowych, zwiększając klirens leku i zmniejszając jego stężenie w organizmie. Ze względu na tę zależność, należy unikać palenia tytoniu oraz stosowania silnych induktorów CYP1A2 w trakcie leczenia produktem Pirfenidon Zentiva. Pacjentów należy zachęcać do zaprzestania palenia i unikania silnych induktorów CYP1A2 przed rozpoczęciem oraz w trakcie terapii pirfenidonem.9

Jednoczesne stosowanie umiarkowanych induktorów CYP1A2, takich jak omeprazol, może teoretycznie prowadzić do zmniejszenia stężenia pirfenidonu w osoczu.10

Należy unikać jednoczesnego stosowania produktów leczniczych działających jako silne induktory zarówno CYP1A2, jak i innych izoenzymów CYP biorących udział w metabolizmie pirfenidonu (np. ryfampicyna), ponieważ może to prowadzić do znacznego obniżenia stężenia pirfenidonu w osoczu.11

Interakcje z alkoholem

Chociaż w dostępnych danych klinicznych brak jest bezpośrednich informacji o interakcjach pirfenidonu z alkoholem, należy zachować ostrożność podczas łączenia tych substancji. Zarówno pirfenidon, jak i alkohol, są metabolizowane w wątrobie, co może prowadzić do nasilenia hepatotoksyczności. Ponadto, alkohol może wpływać na enzymy cytochromu P450, w tym CYP1A2, potencjalnie modyfikując metabolizm pirfenidonu.

Spożywanie alkoholu podczas terapii pirfenidonem może również nasilać występowanie niektórych działań niepożądanych, takich jak zawroty głowy, zmęczenie czy zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Biorąc pod uwagę potencjalne ryzyko wątrobowe oraz możliwość nasilenia działań niepożądanych, podczas leczenia produktem Pirfenidon Zentiva zaleca się ograniczenie spożycia alkoholu lub całkowitą abstynencję.

Tabela interakcji pirfenidonu z innymi substancjami

Substancja wchodząca w interakcję Mechanizm interakcji Efekt interakcji Zalecenia kliniczne Poziom ważności interakcji
Fluwoksamina Silny inhibitor CYP1A2 i innych izoenzymów CYP (2C9, 2C19, 2D6) Czterokrotny wzrost ekspozycji na pirfenidon Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie Bardzo wysoki
Cyprofloksacyna 750 mg Umiarkowany inhibitor CYP1A2 Wzrost ekspozycji na pirfenidon o 81% Redukcja dawki pirfenidonu do 1602 mg/dobę (534 mg 3× dziennie) w przypadku cyprofloksacyny 750 mg 2× dziennie Wysoki
Enoksacyna i inne silne selektywne inhibitory CYP1A2 Silne i selektywne hamowanie CYP1A2 Dwu- do czterokrotnego wzrostu ekspozycji na pirfenidon Jeśli konieczne, redukcja dawki pirfenidonu do 801 mg/dobę (267 mg 3× dziennie) i ścisłe monitorowanie Wysoki
Amiodaron, propafenon Umiarkowane inhibitory CYP1A2 Potencjalny wzrost ekspozycji na pirfenidon Ostrożne stosowanie, monitorowanie działań niepożądanych Średni
Inhibitory CYP1A2 + silne inhibitory CYP2C9, 2C19, 2D6 (np. amiodaron+flukonazol) Hamowanie wielu szlaków metabolicznych pirfenidonu Potencjalnie znaczny wzrost ekspozycji na pirfenidon Szczególna ostrożność, rozważenie alternatywnego leczenia Wysoki
Sok grejpfrutowy Inhibitor CYP1A2 Zwiększenie stężenia pirfenidonu w osoczu Unikać w czasie leczenia Średni
Palenie tytoniu Induktor CYP1A2 50% redukcja ekspozycji na pirfenidon Zaprzestanie palenia przed i w trakcie leczenia Wysoki
Omeprazol i inne umiarkowane induktory CYP1A2 Indukcja CYP1A2 Potencjalne zmniejszenie stężenia pirfenidonu w osoczu Ostrożne stosowanie Niski do średniego
Ryfampicyna i inne silne induktory CYP Silna indukcja wielu enzymów CYP Znaczne obniżenie stężenia pirfenidonu w osoczu Unikać jednoczesnego stosowania Wysoki
Alkohol Konkurencja o metabolizm wątrobowy, potencjalny wpływ na CYP1A2 Możliwe nasilenie hepatotoksyczności i działań niepożądanych Ograniczenie spożycia lub abstynencja Średni
  1. 22.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl