Leki w grupie
„leki stosowane w chorobach płuc”

Leki stosowane w chorobach płuc obejmują szeroki zakres preparatów przeznaczonych do leczenia różnych schorzeń układu oddechowego, takich jak astma oskrzelowa, przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP), zapalenie płuc, zwłóknienie płuc, mukowiscydoza czy choroby śródmiąższowe płuc. Działanie tych leków jest ukierunkowane na łagodzenie objawów, poprawę funkcji płuc, ograniczenie stanu zapalnego oraz zapobieganie zaostrzeniom chorób.

W leczeniu obturacyjnych chorób płuc, takich jak astma i POChP, stosuje się głównie: leki rozszerzające oskrzela (β2-mimetyki, cholinolityki, metyloksantyny), glikokortykosteroidy wziewne, leki przeciwleukotrienowe oraz kombinacje tych preparatów. β2-mimetyki krótkodziałające (SABA) jak salbutamol (Ventolin) czy fenoterol (Berotec) stosowane są doraźnie, natomiast długodziałające (LABA) jak salmeterol (Serevent), formoterol (Oxis, Foradil) czy indakaterol (Onbrez) używane są w terapii przewlekłej.

Wśród cholinolityków wyróżniamy preparaty krótkodziałające (SAMA) jak bromek ipratropium (Atrovent) oraz długodziałające (LAMA) jak tiotropium (Spiriva), glikopironium (Seebri), aklidynium (Bretaris) czy umeklidynium (Incruse). Istotną grupę stanowią także glikokortykosteroidy wziewne (wGKS) jak budezonid (Pulmicort), flutykazon (Flixotide), cyklezonid (Alvesco), beklometazon (Cortare) czy mometazon (Asmanex).

W leczeniu zakażeń układu oddechowego stosuje się antybiotyki, w tym makrolidy (azytromycyna, klarytromycyna), penicyliny (amoksycylina, amoksycylina z kwasem klawulanowym), cefalosporyny (cefuroksym, ceftriakson), fluorochinolony (lewofloksacyna, moksyfloksacyna) oraz tetracykliny (doksycyklina). W mukowiscydozie stosuje się leki mukolityczne jak N-acetylocysteina (ACC), karbocysteina (Mucosolvan) oraz dornaza alfa (Pulmozyme).

Największą zaletą nowoczesnych leków stosowanych w chorobach płuc jest możliwość podania wziewnego, co zapewnia wysokie stężenie leku w miejscu docelowym przy minimalnej ekspozycji ogólnoustrojowej. Leki wziewne pozwalają na szybkie rozpoczęcie działania oraz zmniejszenie ryzyka działań niepożądanych. Kombinacje leków (np. LABA+wGKS, LAMA+LABA, LAMA+LABA+wGKS) umożliwiają wielokierunkowe działanie terapeutyczne przy uproszczonym schemacie dawkowania.

Zagrożenia związane ze stosowaniem leków pulmonologicznych obejmują działania niepożądane specyficzne dla poszczególnych grup. GKS wziewne mogą powodować kandydozę jamy ustnej, dysfonie i miejscowe infekcje, a przy wysokich dawkach – efekty ogólnoustrojowe jak osteoporoza czy zaćma. β2-mimetyki mogą wywoływać drżenia mięśniowe, tachykardię, hipokaliemię oraz tolerancję receptorową. Antybiotykoterapia niesie ryzyko dysbiozy, reakcji alergicznych oraz selekcji szczepów opornych.

Leki stosowane w chorobach płuc można podzielić na kilka głównych podgrup: bronchodilatatory (rozszerzające oskrzela), leki przeciwzapalne, przeciwinfekcyjne, leki przeciwkaszlowe i wykrztuśne, immunomodulujące oraz leki biologiczne. W ostatnich latach szczególnie dynamicznie rozwija się grupa leków biologicznych stosowanych w ciężkiej astmie eozynofilowej (omalizumab, mepolizumab, benralizumab, dupilumab) oraz w leczeniu zwłóknienia płuc (nintedanib, pirfenidon).