Pirfenidon Zentiva
Tabletki powlekane, 801 mg
Produkt leczniczy zawiera pirfenidon w dawkach 267 mg lub 801 mg, w postaci tabletek powlekanych. Każda tabletka zawiera również laktozę jako substancję pomocniczą. Lek stosuje się w leczeniu idiopatycznego włóknienia płuc u dorosłych. Jego działanie polega na łagodzeniu objawów tej przewlekłej choroby płuc.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
-
Dawkowanie i sposób podawania
Decyzja o włączeniu terapii produktem Pirfenidon Zentiva powinna być podejmowana przez specjalistę z doświadczeniem w leczeniu idiopatycznego włóknienia płuc (IPF). Leczenie wymaga stopniowego zwiększania dawki przez 14 dni, rozpoczynając od 267 mg trzy razy na dobę (801 mg/dobę) w pierwszym tygodniu, następnie 534 mg trzy razy na dobę (1602 mg/dobę) w drugim tygodniu, aż do dawki podtrzymującej 801 mg trzy razy na dobę (2403 mg/dobę). Przekraczanie dawki 2403 mg/dobę nie jest zalecane. W przypadku przerwy w terapii powyżej 14 dni konieczne jest ponowne wdrożenie schematu adaptacyjnego. Lek należy przyjmować z posiłkiem, co zmniejsza ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego.
W przypadku działań niepożądanych, takich jak nietolerancja ze strony przewodu pokarmowego, zaleca się zmniejszenie dawki do 267-534 mg podawanych 2-3 razy na dobę lub czasowe przerwanie leczenia na 1-2 tygodnie. Reakcje nadwrażliwości na światło lub wysypki o łagodnym do umiarkowanego nasileniu wymagają stosowania filtrów przeciwsłonecznych, ewentualnego zmniejszenia dawki do 801 mg/dobę lub przerwania leczenia na 15 dni z późniejszym stopniowym wznowieniem. Ciężkie reakcje wymagają przerwania terapii i konsultacji specjalistycznej. U pacjentów z łagodnymi do umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (Child-Pugh A i B) oraz nerek (Clkr 30-50 ml/min) stosowanie leku jest możliwe z ostrożnością, natomiast jest przeciwwskazane przy ciężkich zaburzeniach tych narządów. Nie zaleca się stosowania pirfenidonu u dzieci i młodzieży z IPF.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Dawkowanie i sposób podawania – Pirfenidon Zentiva 801 mg
aminotransferazy, ciężka reakcja nadwrażliwości, ciężkie zaburzenie wątroby, dawka podtrzymująca, dializoterapia, działanie niepożądane, filtr przeciwsłoneczny, idiopatyczne włóknienie płuc, klasyfikacja Childa-Pugha, nadwrażliwość na światło, nietolerancja pokarmowa, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, pirfenidon, przewód pokarmowy, stężenie bilirubiny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby -
Działania niepożądane
Pirfenidon, stosowany w dawce 2403 mg/dobę w leczeniu idiopatycznego włóknienia płuc (IPF), wykazuje specyficzny profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach klinicznych obejmujących 1650 pacjentów, z obserwacją sięgającą nawet 10 lat. Najczęstsze działania niepożądane o częstości bardzo częstej (≥1/10) dotyczą układu pokarmowego (niestrawność 16,1%, nudności 32,4%, biegunka 18,8%), układu oddechowego (duszność, kaszel), skóry (wysypka), układu nerwowego (ból głowy, zawroty głowy), a także zmniejszenia masy ciała i apetytu (20,7%). Często obserwuje się również reakcje nadwrażliwości na światło (9,3%) oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, gamma-GT), co wymaga monitorowania funkcji wątroby ze względu na ryzyko polekowego uszkodzenia wątroby, włącznie z przypadkami śmiertelnymi.
Rzadkie, ale poważne działania niepożądane obejmują agranulocytozę, obrzęk naczynioruchowy, anafilaksję, a także ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka oraz zespół DRESS, które wymagają natychmiastowego przerwania terapii i intensywnego leczenia. Zaawansowanie IPF nie wpływa istotnie na profil bezpieczeństwa pirfenidonu. W trakcie leczenia konieczne jest unikanie ekspozycji na światło słoneczne oraz stosowanie środków ochronnych. Wszystkie podejrzewane działania niepożądane powinny być zgłaszane do odpowiednich organów nadzoru farmakologicznego w celu ciągłego monitorowania stosunku korzyści do ryzyka terapii.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Działania niepożądane – Pirfenidon Zentiva 801 mg
agranulocytoza, anafilaksja, bezsenność, biegunka, bilirubina całkowita, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, choroba refluksowa przełyku, duszność, działanie niepożądane, fotosensytywność, gamma-glutamylotransferaza, hepatotoksyczność, hiponatremia, idiopatyczne włóknienie płuc, letarg, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, pirfenidon, polekowe uszkodzenie wątroby, reakcja nadwrażliwości na światło, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wymioty, zaburzenie smaku, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie układu moczowego, zapalenie żołądka, zaparcie, zawrót głowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zwiększenie aktywności AlAT, zwiększenie aktywności AspAT -
Interakcje leku
Pirfenidon Zentiva jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP1A2 (70–80%), z udziałem innych izoenzymów CYP (2C9, 2C19, 2D6, 2E1). Silne inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina, powodują czterokrotny wzrost ekspozycji na pirfenidon i stanowią przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. W przypadku konieczności kojarzenia z silnymi selektywnymi inhibitorami CYP1A2 (np. enoksacyna) zaleca się redukcję dawki pirfenidonu do 801 mg/dobę (267 mg 3× dziennie) oraz ścisłe monitorowanie pacjenta. Umiarkowany inhibitor CYP1A2, cyprofloksacyna w dawce 750 mg 2× dziennie, zwiększa ekspozycję o 81%, co wymaga zmniejszenia dawki pirfenidonu do 1602 mg/dobę (534 mg 3× dziennie). Należy unikać jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów wielu izoenzymów CYP, np. amiodaronu z flukonazolem, ze względu na ryzyko znacznego wzrostu stężenia pirfenidonu.
Palenie tytoniu, jako silny induktor CYP1A2, zmniejsza ekspozycję na pirfenidon o około 50%, co wymaga zaprzestania palenia przed i w trakcie terapii. Umiarkowane induktory CYP1A2, takie jak omeprazol, mogą obniżać stężenie leku, dlatego ich stosowanie wymaga ostrożności. Silne induktory wielu enzymów CYP, np. ryfampicyna, mogą znacznie obniżyć stężenie pirfenidonu i powinny być unikane. Spożywanie soku grejpfrutowego (inhibitor CYP1A2) jest przeciwwskazane. Ze względu na potencjalne ryzyko hepatotoksyczności i nasilenie działań niepożądanych (zawroty głowy, zmęczenie, zaburzenia żołądkowo-jelitowe), zaleca się ograniczenie lub abstynencję od alkoholu podczas leczenia pirfenidonem.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Interakcje leku – Pirfenidon Zentiva 801 mg
amiodaron, chloramfenikol, CYP1A2, cyprofloksacyna, cytochrom P450, działanie niepożądane, enoksacyna, farmakokinetyka pirfenidonu, flukonazol, fluoksetyna, fluwoksamina, hepatotoksyczność, induktor CYP1A2, inhibitor CYP1A2, interakcja z alkoholem, izoenzymy CYP, omeprazol, palenie tytoniu, paroksetyna, pirfenidon, propafenon, ryfampicyna, silny induktor, sok grejpfrutowy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy -
Profil bezpieczeństwa leku
Pirfenidon Zentiva wymaga zachowania ostrożności u wybranych grup pacjentów. U kobiet karmiących brak jest danych potwierdzających przenikanie leku do mleka ludzkiego, jednak na podstawie badań na zwierzętach istnieje ryzyko kumulacji i potencjalnego zagrożenia dla niemowląt, co wymaga rozważenia przerwania karmienia piersią lub terapii. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek zaleca się ostrożność przy Clkr 30-50 ml/min, a stosowanie jest przeciwwskazane przy Clkr < 30 ml/min lub dializoterapii. Podobnie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, stosowanie jest możliwe w klasie A i B wg Childa-Pugha, ale przeciwwskazane w ciężkich niewydolnościach.
Podczas prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn należy uwzględnić możliwość wystąpienia zawrotów głowy i zmęczenia, które mogą wpływać na zdolności psychomotoryczne pacjentów. Nie ma konieczności modyfikacji dawki u osób powyżej 65. roku życia. Brak jest danych dotyczących interakcji pirfenidonu z alkoholem, co wskazuje na potrzebę ostrożności i indywidualnej oceny ryzyka. Monitorowanie pacjentów z grup ryzyka oraz dostosowanie terapii powinno być prowadzone zgodnie z aktualnymi wytycznymi i stanem klinicznym.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Profil bezpieczeństwa leku – Pirfenidon Zentiva 801 mg
-
Przeciwwskazania
Pirfenidon Zentiva, dostępny w dawkach 267 mg i 801 mg, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę (około 40 mg w tabletce 267 mg i 120 mg w tabletce 801 mg). Należy unikać stosowania u osób z historią obrzęku naczynioruchowego podczas terapii pirfenidonem oraz u pacjentów przyjmujących fluwoksaminę ze względu na ryzyko poważnych interakcji farmakokinetycznych. Ponadto lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby oraz krańcową niewydolnością wątroby, a także u osób z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) lub dializowanych, ze względu na ryzyko kumulacji leku i metabolitów oraz zwiększone ryzyko działań niepożądanych.
W przypadku umiarkowanych zaburzeń czynności wątroby oraz nerek (CLkr 30-50 ml/min) konieczne jest ostrożne rozważenie stosunku korzyści do ryzyka, modyfikacja dawkowania oraz ścisłe monitorowanie pacjenta. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z historią reakcji alergicznych na leki, ze względu na potencjalne ryzyko nadwrażliwości. Przed rozpoczęciem terapii pirfenidonem zaleca się kompleksową ocenę stanu klinicznego pacjenta, w tym funkcji wątroby i nerek, oraz dokładne zebranie wywiadu dotyczącego wcześniejszych reakcji niepożądanych, aby zapewnić bezpieczeństwo leczenia i uniknąć poważnych powikłań.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przeciwwskazania – Pirfenidon Zentiva 801 mg
ciężkie zaburzenia czynności nerek, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, dializoterapia, fluwoksamina, klirens kreatyniny, krańcowa niewydolność nerek, krańcowa niewydolność wątroby, nadwrażliwość na pirfenidon, nietolerancja laktozy, obrzęk naczynioruchowy, pirfenidon, Pirfenidon Zentiva, reakcja alergiczna na leki, tabletka powlekana, umiarkowane zaburzenia czynności nerek, umiarkowane zaburzenia czynności wątroby -
Przedawkowanie
Przedawkowanie pirfenidonu, choć rzadkie w praktyce klinicznej, stanowi istotne wyzwanie terapeutyczne. Badania na zdrowych ochotnikach wykazały tolerancję na dawki do 4806 mg/dobę (sześć kapsułek po 267 mg trzy razy dziennie) podawane przez 12 dni, jednak dawki przekraczające tę wartość mogą prowadzić do nasilenia typowych działań niepożądanych. Objawy przedawkowania są zazwyczaj łagodne i przemijające, obejmując nasilenie działań niepożądanych ze strony układu pokarmowego oraz dermatologicznego, takich jak reakcje fotowrażliwości i wysypki skórne. Profil kliniczny objawów odpowiada znanym efektom ubocznym stosowania pirfenidonu w dawkach terapeutycznych, lecz z większym nasileniem.
W przypadku podejrzenia przedawkowania pirfenidonu kluczowe jest wdrożenie leczenia objawowego oraz ścisłe monitorowanie parametrów życiowych, w tym ciśnienia tętniczego, tętna, temperatury ciała i saturacji krwi tlenem. Niezbędna jest również ocena świadomości oraz wydolności oddechowej i krążeniowej pacjenta. W sytuacjach znacznego przedawkowania wskazane jest monitorowanie funkcji wątroby poprzez badania biochemiczne. Ze względu na ograniczone doświadczenie kliniczne, postępowanie powinno być indywidualnie dostosowane do stanu pacjenta i wielkości przyjętej dawki, z uwzględnieniem potencjalnego nasilenia działań niepożądanych typowych dla pirfenidonu.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedawkowanie – Pirfenidon Zentiva 801 mg
badanie biochemiczne, ciśnienie tętnicze, dawka terapeutyczna, działanie niepożądane, działanie niepożądane leku, fotowrażliwość, funkcja wątroby, leczenie objawowe, objaw przedawkowania, objawy żołądkowo-jelitowe, parametry życiowe, postępowanie medyczne, przedawkowanie pirfenidonu, saturacja krwi, wydolność krążeniowa, wydolność oddechowa, wysypka skórna -
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa pirfenidonu obejmują szeroki zakres badań farmakologicznych, w tym toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność oraz potencjalne działanie rakotwórcze. U zwierząt laboratoryjnych zaobserwowano odwracalne zmiany w wątrobie, takie jak zwiększenie masy i centralnozrazikowy przerost, co wskazuje na adaptacyjny charakter odpowiedzi wątroby. W badaniach rakotwórczych u szczurów i myszy stwierdzono zwiększoną częstość guzów wątroby, związanych z indukcją mikrosomalnych enzymów wątrobowych, mechanizmem specyficznym dla tych gatunków i nieobserwowanym u ludzi. U samic szczurów podawano dawkę 1 500 mg/kg/dobę (37-krotnie wyższą niż dawka u ludzi 2 403 mg/dobę), co skutkowało wzrostem częstości guzów macicy, mechanizm ten jest jednak specyficzny dla szczurów i nie ma znaczenia klinicznego dla ludzi. Badania reprodukcyjne nie wykazały negatywnego wpływu na płodność ani teratogenności przy dawkach do 1 000 mg/kg u szczurów i 300 mg/kg u królików, choć bardzo wysokie dawki (≥ 450 mg/kg/dobę) wpływały na cykl rozrodczy i przeżywalność płodów u szczurów.
Badania genotoksyczności nie wykazały mutagennego działania pirfenidonu, jednak testy fotoklastogenne w komórkach płuc chomika chińskiego wskazały na potencjalne działanie fotoklastogenne pod wpływem promieniowania UV. W badaniach na świnkach morskich nie stwierdzono fototoksyczności ani podrażnienia skóry po ekspozycji na UVA/UVB, a stosowanie filtrów słonecznych zmniejszało nasilenie zmian skórnych, co ma znaczenie kliniczne dla pacjentów. Podsumowując, profil bezpieczeństwa pirfenidonu jest korzystny, a obserwowane zmiany u zwierząt mają charakter adaptacyjny i nie przekładają się na ryzyko u ludzi. Zaleca się jednak ostrożność w zakresie ekspozycji na promieniowanie UV podczas terapii pirfenidonem.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pirfenidon Zentiva 801 mg
badanie genotoksyczności, centralnozrazikowy przerost wątroby, działanie fotoklastogenne, działanie fototoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja na promieniowanie UV, guz macicy, guz wątroby, mikrosomalne enzymy wątrobowe, nieregularny cykl, okres laktacji, pirfenidon, płyn owodniowy, podrażnienie skóry, przenikanie przez łożysko, równowaga hormonów płciowych, toksyczność po podaniu wielokrotnym, wada rozwojowa -
Skład i postać leku
Lek Pirfenidon Zentiva dostępny jest w postaci tabletek powlekanych w dawkach 267 mg oraz 801 mg pirfenidonu, substancji o działaniu przeciwzwłóknieniowym, przeciwzapalnym i antyoksydacyjnym. Tabletki zawierają laktozę – 40 mg w dawce 267 mg oraz 120 mg w dawce 801 mg – co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy. Skład tabletki obejmuje także kroskarmelozę sodową (środek rozsadzający), krzemionkę koloidalną bezwodną (poprawiającą właściwości przepływowe) oraz magnezu stearynian (środek poślizgowy). Otoczka tabletek 267 mg zawiera m.in. tytanu dwutlenek (E171), makrogol 3350, talk, alkohol poliwinylowy oraz żółty tlenek żelaza (E172), natomiast otoczka tabletek 801 mg zawiera tytanu dwutlenek, makrogol 3350, talk, alkohol poliwinylowy oraz czerwony i czarny tlenek żelaza (E172), nadające charakterystyczny brązowy kolor.
Tabletki 267 mg mają wymiary około 13,2 x 6,5 mm i są żółte, owalne, z wytłoczonym napisem „267”, natomiast tabletki 801 mg są brązowe, owalne, o wymiarach około 20,1 x 9,3 mm, z napisem „801”. Lek pakowany jest w nieprzezroczyste blistry PVC/Aluminium lub PVC/PCTFE/Aluminium, dostępne w różnych wielkościach opakowań (od 63 do 252 tabletek). Okres ważności wynosi 30 miesięcy, a preparat należy przechowywać w standardowych warunkach, w miejscu niedostępnym dla dzieci. Niewykorzystane lub przeterminowane tabletki powinny być utylizowane zgodnie z lokalnymi przepisami lub zwracane do apteki.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Skład i postać leku – Pirfenidon Zentiva 801 mg
alkohol poliwinylowy, działanie antyoksydacyjne, działanie przeciwzapalne, działanie przeciwzwłóknieniowe, film powlekający, folia PVC/Aluminium, folia PVC/PCTFE/Aluminium, kroskarmeloza sodowa, krzemionka koloidalna, laktoza, magnezu stearynian, nietolerancja laktozy, perforacja blistra, pirfenidon, środek poślizgowy, środek przeciwzbrylający, środek rozsadzający, tabletka powlekana, tytanu dwutlenek, żelaza tlenek czarny, żelaza tlenek czerwony, żelaza tlenek żółty -
Specjalne ostrzeżenia
Stosowanie pirfenidonu wymaga rygorystycznego monitorowania parametrów wątrobowych, w tym aktywności aminotransferaz AlAT, AspAT oraz stężenia bilirubiny, zgodnie z harmonogramem: przed rozpoczęciem terapii, następnie co miesiąc przez pierwsze 6 miesięcy, a później co 3 miesiące przez cały okres leczenia. Wzrost aktywności aminotransferaz w zakresie >3 do <5 × górnej granicy normy (GGN) bez hiperbilirubinemii i objawów uszkodzenia wątroby wymaga wykluczenia innych przyczyn, ścisłego monitorowania oraz rozważenia zmniejszenia dawki lub czasowego przerwania terapii. W przypadku jednoczesnego wzrostu aminotransferaz >3 do <5 × GGN z hiperbilirubinemią lub objawami uszkodzenia wątroby, a także przy aktywności ≥5 × GGN, konieczne jest trwałe przerwanie leczenia. U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (klasa B wg Childa-Pugha) ekspozycja na lek wzrasta o 60%, co wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP1A2. Pirfenidon jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby.
Ponadto, pacjenci powinni unikać ekspozycji na światło słoneczne i stosować odpowiednią ochronę przeciwsłoneczną ze względu na ryzyko reakcji nadwrażliwości na światło, które mogą wymagać modyfikacji dawki lub przerwania leczenia. Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano rzadkie, ale ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka oraz zespół DRESS, które stanowią wskazanie do natychmiastowego i trwałego odstawienia pirfenidonu. Zgłaszano również przypadki obrzęku naczynioruchowego i reakcji anafilaktycznych, które wymagają pilnego przerwania terapii i odpowiedniego postępowania medycznego. Dodatkowo, obserwowano zawroty głowy, zmęczenie, utratę masy ciała oraz hiponatremię, co wymaga monitorowania stanu pacjenta i dostosowania leczenia w razie potrzeby. Pirfenidon zawiera laktozę i jest „wolny od sodu” (<23 mg sodu na tabletkę), co należy uwzględnić w kontekście indywidualnych przeciwwskazań.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Specjalne ostrzeżenia – Pirfenidon Zentiva
AlAT, aminotransferaza, anoreksja, AspAT, bilirubina, galaktozemia, hiperbilirubinemia, hiponatremia, inhibitor CYP1A2, klasyfikacja Childa-Pugha, nadwrażliwość na światło, nietolerancja galaktozy, obrzęk naczynioruchowy, pirfenidon, polekowe uszkodzenie wątroby, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka -
Właściwości farmakodynamiczne
Pirfenidon, lek immunosupresyjny o kodzie ATC L04AX05, wykazuje złożone działanie przeciwzwłóknieniowe i przeciwzapalne, co potwierdzają badania in vitro oraz modele zwierzęce włóknienia płuc. Mechanizm działania obejmuje hamowanie proliferacji fibroblastów, ograniczenie syntezy białek i cytokin związanych z włóknieniem oraz redukcję biosyntezy macierzy zewnątrzkomórkowej, zwłaszcza w odpowiedzi na TGF-β i PDGF. W leczeniu idiopatycznego włóknienia płuc (IPF) pirfenidon skutecznie zmniejsza gromadzenie komórek zapalnych i spowalnia progresję choroby, co potwierdzają cztery wieloośrodkowe, randomizowane badania fazy 3 (PIPF-004, PIPF-006, PIPF-016, SP3). Dawka stosowana w badaniach wynosiła 2403 mg/dobę, podawana trzy razy dziennie, a głównym punktem końcowym była zmiana procentowej wartości należnej FVC oraz ocena zdolności wysiłkowej w teście 6-minutowego marszu (6MWT).
W badaniach PIPF-004 i PIPF-016 pirfenidon istotnie zmniejszał spadek FVC (np. w PIPF-004 spadek ≥10% FVC wystąpił u 20% pacjentów leczonych pirfenidonem vs 35% w grupie placebo; w PIPF-016 odpowiednio 17% vs 32%, p<0,000001) oraz ograniczał pogorszenie dystansu w 6MWT (w PIPF-016 zmniejszenie dystansu ≥50 m u 26% vs 36% placebo, p=0,036). W badaniu PIPF-006 efekt na FVC w tygodniu 72 nie był istotny statystycznie, jednak pirfenidon zmniejszał spadek FVC w krótszych okresach oraz poprawiał wyniki 6MWT (p<0,001). Analiza zbiorcza wykazała 48% redukcję ryzyka zgonu w ciągu 12 miesięcy (HR 0,52; 95% CI 0,31–0,87; p=0,0107). U pacjentów z zaawansowanym IPF (FVC <50% i/lub DLCO <35%) pirfenidon również spowalniał spadek FVC (średnio -150,9 ml vs -277,6 ml placebo). Lek nie jest wskazany do stosowania u dzieci i młodzieży z IPF.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakodynamiczne – Pirfenidon Zentiva 801 mg
badanie in vitro, choroba zapalna płuc, cytokina prozapalna, czynnik martwicy nowotworów alfa, działanie przeciwzapalne, działanie przeciwzwłóknieniowe, fibroblast, idiopatyczne włóknienie płuc, interleukina 1 beta, lek immunosupresyjny, macierz zewnątrzkomórkowa, nadciśnienie płucne, natężona pojemność życiowa, patomechanizm, pirfenidon, płytkopochodny czynnik wzrostu, pojemność dyfuzyjna płuc dla tlenku węgla, pojemność życiowa, przeszczep płuca, test 6-minutowego marszu, transformujący czynnik wzrostu beta, włóknienie wywołane bleomycyną -
Właściwości farmakokinetyczne
Pirfenidon wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne istotne dla jego stosowania w terapii idiopatycznego włóknienia płuc. Podanie leku z pokarmem zmniejsza maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) o około 50% dla kapsułek i o 40% dla tabletek, przy jednoczesnym zachowaniu około 80-85% całkowitej ekspozycji (AUC) w porównaniu do podania na czczo. Tabletka 801 mg jest biorównoważna trzem kapsułkom po 267 mg podawanym na czczo, natomiast po posiłku spełnia kryteria biorównoważności względem AUC, choć 90% przedział ufności dla Cmax (108,26%-125,60%) nieznacznie przekracza standardowy limit. Pirfenidon wiąże się umiarkowanie z białkami osocza (50-58%) i charakteryzuje się objętością dystrybucji około 70 l. Metabolizm leku odbywa się głównie przez CYP1A2 (70-80% dawki), z udziałem innych izoenzymów CYP, a głównym metabolitem jest 5-karboksy-pirfenidon, wykazujący aktywność farmakologiczną przy stężeniach przekraczających maksymalne stężenia u pacjentów z IPF. Klirens pirfenidonu jest nisko wysycalny, a okres półtrwania wynosi około 2,4 godziny. Około 80% dawki jest wydalane z moczem, głównie w postaci metabolitu (ponad 95%), natomiast mniej niż 1% w formie niezmienionej.
U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (klasa B Child-Pugh) obserwuje się około 60% wzrost ekspozycji na pirfenidon po pojedynczej dawce 801 mg, co wymaga ostrożności i monitorowania pod kątem toksyczności, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP1A2. Stosowanie pirfenidonu jest przeciwwskazane u chorych z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. W przypadku zaburzeń czynności nerek nie stwierdzono istotnych różnic w farmakokinetyce samego pirfenidonu, jednak metabolit 5-karboksy-pirfenidon wykazuje istotnie zwiększoną ekspozycję (AUC0-∞: 28,7 mg•h/l u osób z prawidłową funkcją nerek vs. 100 mg•h/l przy umiarkowanych i 168 mg•h/l przy ciężkich zaburzeniach; p=0,009 i p<0,0001), co wskazuje na ryzyko kumulacji i potencjalnych działań niepożądanych u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek. W związku z tym konieczne jest dostosowanie monitorowania i ostrożność w tej grupie chorych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakokinetyczne – Pirfenidon Zentiva 801 mg
5-karboksy-pirfenidon, białko osocza, CYP1A2, cytochrom P450, działanie niepożądane, idiopatyczne włóknienie płuc, inhibitor enzymu, klasyfikacja Child-Pugh, klirens, niewydolność wątroby, nudności, objętość dystrybucji, okres półtrwania, podanie doustne, pole pod krzywą, stan stacjonarny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby -
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Podczas ordynacji Pirfenidonu Zentiva (dostępnego w dawkach 267 mg oraz 801 mg w postaci tabletek powlekanych) lekarze powinni zwrócić szczególną uwagę na potencjalne działania niepożądane wpływające na zdolność psychofizyczną pacjentów, zwłaszcza tych prowadzących pojazdy mechaniczne lub obsługujących maszyny. Pirfenidon może wywoływać objawy neurologiczne, takie jak zawroty głowy i zmęczenie, które znacząco upośledzają koordynację wzrokowo-ruchową oraz wydłużają czas reakcji, co przekłada się na umiarkowane ryzyko związane z prowadzeniem pojazdów i obsługą maszyn. Charakterystyka Produktu Leczniczego podkreśla konieczność zachowania ostrożności oraz monitorowania objawów, a w przypadku ich wystąpienia – powstrzymania się od prowadzenia pojazdów do czasu ustąpienia dolegliwości.
W praktyce klinicznej lekarz powinien indywidualizować zalecenia, uwzględniając charakter pracy pacjenta (np. kierowcy zawodowi), współistniejące schorzenia neurologiczne oraz potencjalne interakcje z innymi lekami o działaniu ośrodkowym, takimi jak benzodiazepiny czy opioidy. Obowiązkiem lekarza jest nie tylko poinformowanie pacjenta o umiarkowanym ryzyku związanym z terapią pirfenidonem, ale także udokumentowanie tego faktu w dokumentacji medycznej. Edukacja pacjenta powinna obejmować rozpoznawanie objawów upośledzających zdolność prowadzenia pojazdów, praktyczne wskazówki dotyczące samooceny oraz informacje o zmienności nasilenia działań niepożądanych w trakcie leczenia, szczególnie przy zmianie dawkowania.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Pirfenidon Zentiva 801 mg
benzodiazepiny, charakterystyka produktu leczniczego, działania niepożądane, koordynacja wzrokowo-ruchowa, lek przeciwhistaminowy, objawy neurologiczne, opioidy, pirfenidon, samoobserwacja, senność, sprawność psychofizyczna, tabletki powlekane, zaburzenia koordynacji ruchowej, zaburzenia równowagi, zawroty głowy, zmęczenie -
Wskazania do stosowania
Pirfenidon Zentiva jest lekiem wskazanym do leczenia idiopatycznego włóknienia płuc (IPF) u dorosłych pacjentów. Preparat dostępny jest w formie tabletek powlekanych o dawkach 267 mg i 801 mg pirfenidonu, odpowiednio w tabletkach żółtych (13,2 x 6,5 mm) i brązowych (20,1 x 9,3 mm). Substancja czynna wykazuje działanie przeciwzapalne i przeciwwłóknieniowe, co jest kluczowe w hamowaniu progresji włóknienia tkanki płucnej charakterystycznego dla IPF. Warto zwrócić uwagę na zawartość laktozy w tabletkach: 40 mg w dawce 267 mg oraz 120 mg w dawce 801 mg, co ma znaczenie u pacjentów z nietolerancją laktozy.
Terapia Pirfenidonem powinna być stosowana u pacjentów z potwierdzonym klinicznie IPF, u których obserwuje się postęp choroby lub ryzyko jej progresji. Rozpoczęcie leczenia wymaga potwierdzenia rozpoznania zgodnie z obowiązującymi wytycznymi diagnostycznymi oraz nadzoru specjalistów doświadczonych w leczeniu IPF. Pirfenidon Zentiva stanowi istotną opcję farmakologiczną w terapii tej przewlekłej, postępującej choroby płuc, przyczyniając się do spowolnienia pogorszenia funkcji oddechowej u pacjentów.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wskazania do stosowania – Pirfenidon Zentiva 801 mg