Interakcje leku
Xetanor 20 mg 20 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Paroksetyna, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), może wchodzić w istotne interakcje z wieloma grupami leków. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis najważniejszych interakcji lekowych paroksetyny zawartej w produkcie Xetanor 20 mg, z uwzględnieniem mechanizmów interakcji oraz zaleceń dotyczących postępowania klinicznego.¹

Leki serotoninergiczne

Jednoczesne stosowanie paroksetyny z innymi lekami o działaniu serotoninergicznym może prowadzić do rozwoju zespołu serotoninowego. Wymaga to zachowania szczególnej ostrożności i ścisłego monitorowania klinicznego pacjenta. Do leków serotoninergicznych, które mogą wchodzić w interakcje z paroksetyną należą:²

• L-tryptofan
• Pochodne tryptanu
• Opioidy (zwłaszcza buprenorfina i tramadol)
• Linezolid
• Chlorek metylotioniny (błękit metylenowy)
• Inne leki z grupy SSRI
• Lit
• Petydyna
• Preparaty zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)
• Fentanyl (stosowany w znieczuleniu ogólnym lub leczeniu bólu przewlekłego)

Jednoczesne stosowanie paroksetyny z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na wysokie ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego.³

Interakcje za pośrednictwem CYP2D6

Paroksetyna jest silnym inhibitorem enzymu CYP2D6 należącego do cytochromu P450 w wątrobie. Hamowanie aktywności tego enzymu może prowadzić do zwiększenia stężenia w osoczu innych jednocześnie stosowanych leków metabolizowanych przez CYP2D6, co ma szczególne znaczenie kliniczne w przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym.⁴

Do leków, których stężenie może zostać podwyższone w wyniku interakcji z paroksetyną za pośrednictwem CYP2D6, należą:

• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (np. klomipramina, nortryptylina, dezypramina)
• Neuroleptyki z grupy pochodnych fenotiazyny (np. perfenazyna, tiorydazyna)
• Rysperydon
• Atomoksetyna
• Leki przeciwarytmiczne klasy 1c (np. propafenon, flekainid)
• Metoprolol – szczególnie istotna interakcja przy stosowaniu metoprololu w niewydolności serca ze względu na jego wąski indeks terapeutyczny w tym wskazaniu

W przypadku tiorydazyny jednoczesne stosowanie z paroksetyną jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym wydłużenia odstępu QT.⁵

Pimozyd

Szczególnie niebezpieczna interakcja występuje między paroksetyną a pimozydem. W badaniach wykazano, że paroksetyna w dawce 60 mg powoduje około 2,5-krotne zwiększenie stężenia pimozydu w osoczu (po podaniu pojedynczej dawki 2 mg pimozydu). Ze względu na wąski zakres terapeutyczny pimozydu oraz jego potencjał do wydłużania odstępu QT, jednoczesne stosowanie pimozydu i paroksetyny jest przeciwwskazane.⁶

Tamoksyfen

Szczególnie istotna z klinicznego punktu widzenia jest interakcja między paroksetyną a tamoksyfenem. Paroksetyna, jako silny inhibitor CYP2D6, może zmniejszać stężenie aktywnego metabolitu tamoksyfenu (endoksyfenu) o 65-75%, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności terapii przeciwnowotworowej. Z tego powodu, jeśli to możliwe, należy unikać jednoczesnego stosowania paroksetyny i tamoksyfenu.⁷

Leki przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkowe

Między paroksetyną a doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi może dochodzić do interakcji farmakodynamicznych, które zwiększają działanie przeciwzakrzepowe oraz ryzyko krwawienia. W związku z tym podczas stosowania paroksetyny u pacjentów otrzymujących leki przeciwzakrzepowe należy zachować szczególną ostrożność i regularnie monitorować parametry krzepnięcia.⁸

Podobnie interakcje farmakodynamiczne występują z:

• Niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ)
• Kwasem acetylosalicylowym
• Innymi lekami wpływającymi na funkcję płytek krwi

Jednoczesne stosowanie tych leków z paroksetyną może zwiększać ryzyko krwawienia. Dotyczy to również innych leków mogących zwiększać ryzyko krwawienia, takich jak:⁹

• Nietypowe leki przeciwpsychotyczne (np. klozapina)
• Pochodne fenotiazyny
• Większość trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych

Szczególna ostrożność zalecana jest u pacjentów z krwawieniami w wywiadzie lub stanami predysponującymi do wystąpienia krwawienia.¹⁰

Prawastatyna

Badania wykazały interakcję między paroksetyną a prawastatyną, która może prowadzić do wzrostu stężenia glukozy we krwi. U pacjentów z cukrzycą otrzymujących jednocześnie te dwa leki może być konieczne dostosowanie dawki doustnych leków przeciwcukrzycowych i/lub insuliny.¹¹

Procyklidyna

Codzienne stosowanie paroksetyny może znacznie zwiększać stężenie procyklidyny w osoczu. W przypadku wystąpienia objawów antycholinergicznych należy rozważyć zmniejszenie dawki procyklidyny.¹²

Leki przeciwpadaczkowe

U pacjentów z padaczką jednoczesne stosowanie paroksetyny z karbamazepiną, fenytoiną lub walproinianem sodu nie wpływało na parametry farmakokinetyczne i farmakodynamiczne tych leków przeciwpadaczkowych.¹³

Wpływ innych leków na metabolizm paroksetyny

Metabolizm i farmakokinetyka paroksetyny mogą być zaburzone przez leki wpływające na aktywność enzymów metabolizujących:¹⁴

• W przypadku stosowania paroksetyny z lekami hamującymi aktywność enzymów metabolizujących należy rozważyć stosowanie dawek paroksetyny z dolnego zakresu dawkowania
• Przy jednoczesnym stosowaniu z lekami indukującymi enzymy (np. karbamazepina, ryfampicyna, fenobarbital, fenytoina) lub z fozamprenawirem/rytonawirem nie jest konieczne dostosowanie początkowej dawki paroksetyny
• Wszelkie zmiany dawki paroksetyny po rozpoczęciu lub przerwaniu leczenia induktorem enzymatycznym powinny być dokonywane na podstawie oceny klinicznej (tolerancji i skuteczności)

Fozamprenawir/rytonawir

Jednoczesne stosowanie fozamprenawiru/rytonawiru w dawkach 700/100 mg dwa razy na dobę i paroksetyny w dawce 20 mg na dobę przez 10 dni prowadzi do znaczącego zmniejszenia stężenia paroksetyny w osoczu (o około 55%). Stężenia fozamprenawiru/rytonawiru pozostają natomiast niezmienione. Brak jest danych dotyczących długotrwałego (powyżej 10 dni) jednoczesnego stosowania tych leków.¹⁵

Związki blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe

Paroksetyna, podobnie jak inne leki z grupy SSRI, może zmniejszać aktywność cholinesterazy osoczowej, co prowadzi do wydłużenia bloku nerwowo-mięśniowego wywoływanego przez miwakurium i suksametonium. Należy to uwzględnić przy planowaniu procedur anestezjologicznych.¹⁶

Interakcje paroksetyny z alkoholem

Podobnie jak w przypadku innych leków psychotropowych, podczas stosowania paroksetyny należy unikać spożywania alkoholu. Interakcja paroksetyny z alkoholem może prowadzić do nasilenia działania uspokajającego, zaburzeń koordynacji psychoruchowej oraz zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego.¹⁷

Alkohol może:

• Nasilać działanie sedatywne paroksetyny
• Pogarszać funkcje poznawcze
• Zaburzać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
• Zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych ze strony wątroby
• Potencjalnie osłabiać skuteczność leczenia przeciwdepresyjnego

Ze względu na powyższe ryzyko, pacjenci powinni całkowicie powstrzymać się od spożywania alkoholu podczas terapii paroksetyną.

Tabela interakcji paroksetyny z innymi lekami