Przeciwwskazania stosowania
Tiamina

Przeciwwskazania stosowania tiaminy – kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tej substancji?

Tiamina (witamina B1) jest niezbędnym składnikiem odżywczym biorącym udział w wielu procesach metabolicznych organizmu. Mimo korzyści terapeutycznych, istnieją określone przeciwwskazania do stosowania tej substancji, o których należy pamiętać podczas kwalifikacji pacjenta do leczenia. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące przeciwwskazań stosowania tiaminy, zarówno w monoterapii, jak i w preparatach złożonych.¹

Nadwrażliwość na tiaminę i substancje pomocnicze

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania tiaminy, obecnym we wszystkich preparatach zawierających tę substancję, jest nadwrażliwość na tiaminę lub na którykolwiek składnik pomocniczy preparatu. Dotyczy to zarówno postaci doustnych, jak i preparatów do podania pozajelitowego.^{2 3}

W przypadku produktu Soluvit N, szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość występowania nadwrażliwości nie tylko na tiaminę, ale również na metylu parahydroksybenzoesan, który stanowi substancję pomocniczą tego preparatu.⁴

W preparacie Viantan dodatkowo przeciwwskazane jest stosowanie u pacjentów z nadwrażliwością na białko sojowe/produkty sojowe lub białko orzeszków ziemnych/produkty zawierające orzeszki ziemne, ze względu na obecność składników pochodnych.⁵

Przeciwwskazania związane z wiekiem pacjenta

Wiek pacjenta stanowi istotne przeciwwskazanie do stosowania niektórych preparatów zawierających tiaminę, szczególnie tych o wysokiej zawartości substancji czynnych lub z dodatkiem innych składników:

• Produkty Neurovit, Neurovit Fast oraz Neurobion Advance są przeciwwskazane u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia ze względu na wysokie dawki substancji czynnych zawartych w tych preparatach.^{6 7 8}
• Preparat Bexon nie powinien być stosowany u dzieci poniżej 12 lat, ze względu na zawartość dużych dawek witamin i alkoholu benzylowego.⁹
• Produkt Milgamma N jest przeciwwskazany u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia.¹⁰
• Preparat Viantan nie powinien być stosowany u noworodków, niemowląt i dzieci poniżej 11 roku życia.¹¹

Szczególną uwagę należy zwrócić na preparaty zawierające alkohol benzylowy jako substancję pomocniczą. Na przykład, produkt Neiraxin B nie powinien być podawany noworodkom, a szczególnie wcześniakom, ze względu na obecność tego składnika.¹²

Przeciwwskazania w ciąży i okresie karmienia

Niektóre preparaty zawierające tiaminę są przeciwwskazane w okresie ciąży i karmienia piersią:

• Produkty Bexon, Milgamma N oraz Neiraxin B nie powinny być stosowane u kobiet w ciąży i karmiących piersią.^{13 14 15}
• Preparat Benlek, ze względu na obecność metamizolu w składzie, również jest przeciwwskazany w czasie ciąży oraz podczas karmienia piersią.¹⁶

Przeciwwskazania związane z chorobami układu sercowo-naczyniowego

Preparaty zawierające tiaminę w formie iniekcji są często przeciwwskazane u pacjentów z określonymi schorzeniami układu sercowo-naczyniowego:

• Produkty Bexon, Milgamma N i Neiraxin B nie powinny być stosowane u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami przewodzenia w sercu i ostrą, zastoinową/niewyrównaną niewydolnością serca.^{17 18 19}

Przeciwwskazania związane z innymi składnikami preparatów złożonych

W przypadku preparatów złożonych zawierających tiaminę wraz z innymi substancjami czynnymi, należy uwzględnić również przeciwwskazania dla tych dodatkowych składników:

Preparat Benlek (zawierający tiaminę z metamizolem i kofeiną)

Produkt Benlek posiada rozszerzoną listę przeciwwskazań ze względu na obecność metamizolu:²⁰

• Nadwrażliwość na metamizol i inne pochodne pirazolonu oraz na inne niesteroidowe leki przeciwzapalne (NSAIDs)
• Zmiany w obrazie morfologicznym krwi (agranulocytoza, leukopenia, niedokrwistość)
• Ostra niewydolność nerek lub wątroby
• Ostra porfiria wątrobowa
• Astma wywołana lub zaostrzona przez niesteroidowe leki przeciwzapalne
• Niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej
• Jednoczesne stosowanie z innymi lekami z grupy pochodnych pirazolonu (aminofenazon, fenylobutazon, oksyfenbutazon)
• Przeciwwskazanie dla dzieci i młodzieży

Preparat Juvit Multi i Viantan (preparaty multiwitaminowe)

W przypadku tych preparatów dodatkowymi przeciwwskazaniami są:^{21 22}

• Hiperwitaminoza A
• Hiperkalcemia lub hiperkalciuria
• W przypadku Viantan – uprzednio zdiagnozowana hiperwitaminoza oraz jednoczesne stosowanie z witaminą A lub retynoidami
• Stany chorobowe mogące prowadzić do ciężkiej hiperkalcemii lub hiperkalciurii (nowotwory, przerzuty do układu kostnego, pierwotna nadczynność przytarczyc, ziarniniakowatość)

Szczególne przypadki kliniczne wymagające uwagi

Chociaż nie są to bezwzględne przeciwwskazania, należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu preparatów zawierających tiaminę u pacjentów z:

• Astmą lub alergią w wywiadzie – ze względu na ryzyko reakcji anafilaktycznych
• Zaburzeniami czynności nerek i wątroby – szczególnie przy stosowaniu wysokich dawek lub preparatów złożonych
• Uczuleniem na białka sojowe lub orzeszki ziemne – w przypadku niektórych preparatów

Przeciwwskazania do stosowania preparatów zawierających alkohol benzylowy

Preparaty zawierające alkohol benzylowy jako substancję pomocniczą (np. Bexon, Milgamma N, Neiraxin B) wymagają szczególnej ostrożności i są przeciwwskazane u:^{23 24}

• Noworodków, szczególnie wcześniaków
• Małych dzieci (poniżej 3 lat)
• Kobiet w ciąży i karmiących piersią

Alkohol benzylowy może powodować reakcje alergiczne oraz, ze względu na ryzyko kumulacji i toksyczności, nie powinien być stosowany u małych dzieci.