Właściwości farmakokinetyczne metamizolu sodowego

Właściwości farmakokinetyczne leku Pyralgin (metamizol sodowy jednowodny) w postaci kropli doustnych obejmują procesy wchłaniania, metabolizmu, dystrybucji oraz eliminacji substancji czynnej i jej metabolitów. Lek charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, istotnym z punktu widzenia skuteczności i bezpieczeństwa terapii.

Wchłanianie metamizolu

Po podaniu doustnym metamizol sodowy podlega całkowitej hydrolizie do farmakologicznie czynnego metabolitu 4-N-metyloaminoantypiryny (MAA). Biodostępność MAA jest wysoka i wynosi około 90%, przy czym jest ona nieco wyższa po podaniu doustnym w porównaniu do podania pozajelitowego. Co istotne z punktu widzenia codziennej praktyki klinicznej, jednoczesne przyjmowanie posiłków nie wywiera istotnego wpływu na kinetykę wchłaniania metamizolu.¹

Metabolizm i aktywne metabolity

Głównym metabolitem wykazującym działanie kliniczne jest 4-N-metyloaminoantypiryna (MAA). Dodatkowo, aktywność farmakologiczną wykazuje również, choć w mniejszym stopniu, 4-aminoantypiryna (AA). Wartość pola pod krzywą stężenie-czas (AUC) dla AA stanowi około 25% wartości AUC dla MAA. W procesie dalszego metabolizmu powstają także 4-N-acetyloaminoantypiryna (AAA) oraz 4-N-formyloaminoantypiryna (FAA), które najprawdopodobniej nie wykazują aktywności farmakologicznej.²

Dystrybucja w organizmie

Farmakokinetyka wszystkich metabolitów metamizolu ma charakter nieliniowy, choć kliniczne znaczenie tego zjawiska nie zostało dotychczas w pełni wyjaśnione. Podczas krótkotrwałego leczenia kumulacja metabolitów ma niewielkie znaczenie kliniczne.

Metamizol wykazuje zdolność przenikania przez barierę łożyskową. Ponadto jego metabolity są wydzielane do mleka kobiecego, co ma znaczenie podczas terapii u kobiet w ciąży i karmiących piersią.

Metabolity metamizolu wiążą się z białkami osocza w różnym stopniu:

• 4-N-metyloaminoantypiryna (MAA) – 58%
• 4-aminoantypiryna (AA) – 48%
• 4-N-formyloaminoantypiryna (FAA) – 18%
• 4-N-acetyloaminoantypiryna (AAA) – 14%

³

Eliminacja metabolitów

Po podaniu doustnym pojedynczej dawki metamizolu, około 85% metabolitów jest wydalanych z moczem. Procentowy udział poszczególnych metabolitów w całkowitej ilości wydalonych z moczem substancji wynosi:

• MAA – 3±1%
• AA – 6±3%
• AAA – 26±8%
• FAA – 23±4%

⁴

Klirens nerkowy po pojedynczej doustnej dawce 1 g metamizolu wynosi:

• dla MAA – 5±2 ml/min
• dla AA – 38±13 ml/min
• dla AAA – 61±8 ml/min
• dla FAA – 49±5 ml/min

⁵

Okres półtrwania w osoczu dla poszczególnych metabolitów wynosi:

• MAA – 2,7±0,5 godziny
• AA – 3,7±1,3 godziny
• AAA – 9,5±1,5 godziny
• FAA – 11,2±1,5 godziny

⁶

Farmakokinetyka w populacjach szczególnych

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku wartość pola pod krzywą (AUC) wzrasta 2-3-krotnie, co wskazuje na istotne zmiany w farmakokinetyce leku w tej grupie wiekowej.⁷

Pacjenci z niewydolnością wątroby

U pacjentów z marskością wątroby okres półtrwania w fazie eliminacji MAA i FAA po podaniu pojedynczej dawki doustnej ulega wydłużeniu około trzykrotnie. Okres półtrwania AA i AAA nie wzrasta w tym samym stopniu. Z uwagi na zmiany farmakokinetyczne, u pacjentów z niewydolnością wątroby należy unikać stosowania dużych dawek leku.⁸

Pacjenci z niewydolnością nerek

Dostępne dane kliniczne dotyczące pacjentów z zaburzeniami czynności nerek wskazują na zmniejszoną szybkość eliminacji niektórych metabolitów, szczególnie AAA i FAA. W związku z powyższym, u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek należy unikać stosowania dużych dawek metamizolu sodowego.⁹

Biodostępność kropli doustnych

Badanie biodostępności kropli doustnych przeprowadzone w 1987 roku na grupie 12 osób wykazało wysoką biodostępność w porównaniu z podaniem dożylnym (produkt referencyjny). Całkowita biodostępność biologiczna roztworu doustnego, mierzona jako AUC dla stężenia 4-MAA w osoczu wynosi 81%.¹⁰

¹¹

Powyższe dane wskazują, że pomimo różnic w maksymalnym stężeniu osiąganym w osoczu (Cmax), całkowita ekspozycja organizmu na substancję czynną (wyrażona jako AUC) jest porównywalna dla obu dróg podania, co potwierdza wysoką dostępność biologiczną formy doustnej.