Przedawkowanie
Pyralgin 500 mg/ml

Przedawkowanie metamizolu sodowego jednowodnego, substancji czynnej leku Pyralgin 500 mg/ml krople doustne, może prowadzić do wielonarządowej toksyczności obejmującej układ pokarmowy (nudności, wymioty, bóle brzucha), moczowy (ostra niewydolność nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek), ośrodkowy układ nerwowy (zawroty głowy, senność, drgawki, śpiączka) oraz układ sercowo-naczyniowy (spadek ciśnienia, wstrząs, tachykardia). Charakterystycznym objawem jest czerwone zabarwienie moczu spowodowane wydalaniem kwasu rubazonowego, metabolitu metamizolu. Wartości toksyczne mogą prowadzić do ciężkich powikłań wymagających intensywnej terapii, zwłaszcza u pacjentów z istniejącymi chorobami nerek, wątroby, układu sercowo-naczyniowego oraz osób w podeszłym wieku.

Przedawkowanie leku Pyralgin (metamizol sodowy)

Przedawkowanie metamizolu, substancji czynnej leku Pyralgin 500 mg/ml krople doustne, może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych wymagających natychmiastowej interwencji medycznej. Metamizol sodowy jednowodny, jako nieopioidowy lek przeciwbólowy i przeciwgorączkowy, przy przekroczeniu zalecanych dawek może wywołać szereg objawów toksycznych oddziałujących na różne układy organizmu.1

Objawy kliniczne przedawkowania

Ostre przedawkowanie metamizolu charakteryzuje się wystąpieniem objawów dotyczących kilku układów organizmu. Klinicznie możemy zaobserwować spektrum objawów od łagodnych do zagrażających życiu, w zależności od przyjętej dawki i indywidualnej wrażliwości pacjenta.2

Układ/narząd Objawy przedawkowania Opis kliniczny
Układ pokarmowy Nudności, wymioty, bóle brzucha Pierwsze objawy pojawiające się zazwyczaj krótko po przedawkowaniu, wskazujące na podrażnienie błony śluzowej przewodu pokarmowego
Układ moczowy Zaburzenia czynności nerek, ostra niewydolność nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek Może rozwinąć się w ciągu kilku godzin do dni po przedawkowaniu; w skrajnych przypadkach wymaga dializoterapii
Ośrodkowy układ nerwowy Zawroty głowy, senność, śpiączka, drgawki Objawy neurologiczne występują rzadziej, ale są poważnym objawem toksyczności; drgawki mogą być lekooporne
Układ sercowo-naczyniowy Spadek ciśnienia krwi, wstrząs, tachykardia Zaburzenia hemodynamiczne mogą prowadzić do niewydolności krążenia wymagającej intensywnej terapii
Zmiany w badaniach laboratoryjnych Czerwone zabarwienie moczu Spowodowane wydalaniem kwasu rubazonowego po przyjęciu bardzo dużych dawek leku; może utrzymywać się przez kilka dni

Postępowanie w przedawkowaniu

Leczenie przedawkowania metamizolu wymaga kompleksowego podejścia, ponieważ nie istnieje specyficzna odtrutka na tę substancję. Postępowanie terapeutyczne należy dostosować do stopnia nasilenia objawów i stanu klinicznego pacjenta.3

W przypadku rozpoznania przedawkowania metamizolu zaleca się wdrożenie następujących procedur medycznych:

  1. Dekontaminacja przewodu pokarmowego – jeśli od momentu spożycia leku upłynął krótki czas, należy rozważyć wykonanie płukania żołądka w celu eliminacji niewchłoniętego leku.
  2. Zmniejszenie absorpcji – podanie węgla aktywnego może ograniczyć wchłanianie metamizolu.
  3. Eliminacja leku z organizmu – główny metabolit metamizolu (4-N-metyloaminoantipiryna) można usunąć poprzez zastosowanie technik nerkozastępczych.4
  4. Techniki pozaustrojowego oczyszczania krwi:
    • Hemodializa – usuwanie toksycznego metabolitu z krwi przy użyciu sztucznej błony półprzepuszczalnej
    • Hemofiltracja – filtracja krwi pod wysokim ciśnieniem
    • Hemoperfuzja – przepuszczanie krwi przez adsorbent (np. węgiel aktywny)
    • Filtracja osocza – selektywne usuwanie substancji z osocza
  5. Intensywna opieka medyczna – w ciężkich przypadkach przedawkowania konieczna może być hospitalizacja na oddziale intensywnej terapii.5

Leczenie objawowe i monitorowanie

Oprócz działań mających na celu eliminację leku z organizmu, niezbędne jest wdrożenie odpowiedniego leczenia objawowego ukierunkowanego na poszczególne zaburzenia:

  • Zaburzenia hemodynamiczne – podaż płynów, w ciężkich przypadkach zastosowanie leków wazopresyjnych w celu stabilizacji ciśnienia tętniczego i zapobiegania rozwojowi wstrząsu
  • Drgawki – podanie leków przeciwdrgawkowych (benzodiazepiny, fenobarbital)
  • Niewydolność nerek – utrzymanie odpowiedniej diurezy, monitorowanie parametrów nerkowych, w razie potrzeby leczenie nerkozastępcze
  • Zaburzenia elektrolitowe – korekcja ewentualnych zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej

Pacjenci po przedawkowaniu metamizolu wymagają ścisłego monitorowania parametrów życiowych, funkcji nerek (stężenie kreatyniny, mocznika), funkcji wątroby oraz stanu neurologicznego. W ciężkich przypadkach przedawkowania konieczna jest hospitalizacja na oddziale intensywnej terapii umożliwiająca zapobieganie i leczenie powikłań wielonarządowych.6

Szczególne aspekty kliniczne

Warto zwrócić uwagę na charakterystyczny objaw, jakim jest czerwone zabarwienie moczu występujące po przyjęciu bardzo dużych dawek metamizolu. Jest to efekt wydalania metabolitu – kwasu rubazonowego – i może stanowić istotną wskazówkę diagnostyczną w przypadkach, gdy wywiad dotyczący przyjęcia leku jest niejasny.7

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z istniejącymi wcześniej zaburzeniami czynności nerek, wątroby, układu sercowo-naczyniowego oraz pacjentów w podeszłym wieku, gdyż mogą oni wykazywać zwiększoną wrażliwość na toksyczne działanie metamizolu, a przebieg intoksykacji może być u nich cięższy.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl