8-dihydroksyantracenowe
Związki 8-dihydroksyantracenowe to pochodne antracenu posiadające grupy hydroksylowe w pozycji 8. Należą do szerszej grupy związków pochodnych antrachinonu, które są powszechnie spotykane w przyrodzie, szczególnie w roślinach z rodzin Fabaceae, Liliaceae, Polygonaceae i Rhamnaceae.
Z punktu widzenia farmakologii, 8-dihydroksyantracenowe pochodne wykazują działanie przeczyszczające poprzez stymulację perystaltyki jelita grubego oraz zwiększenie sekrecji wody i elektrolitów do światła jelita. Mechanizm działania związany jest z blokowaniem aktywności Na+/K+-ATP-azy w błonie śluzowej jelita, co prowadzi do zahamowania wchłaniania wody i elektrolitów.
W praktyce klinicznej, związki te znajdują zastosowanie w preparatach przeczyszczających pochodzenia roślinnego, takich jak ekstrakty z liści senesu, kory kruszyny czy korzenia rzewienia. Czas działania przeczyszczającego wynosi zwykle 8-12 godzin od podania. Należy pamiętać, że długotrwałe stosowanie środków zawierających pochodne 8-dihydroksyantracenowe może prowadzić do zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej oraz rozwoju tzw. jelita leniwego.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Kminek – Właściwości farmakodynamiczne
Kminek zwyczajny (Carum carvi L.) jest składnikiem wielu preparatów stosowanych w zaburzeniach przewodu pokarmowego, wykazując działanie rozkurczające, wiatropędne oraz wspomagające trawienie. W preparatach przeciw niestrawności, takich jak Tabletki przeciw niestrawności Labofarm, kminek w połączeniu z korzeniem mniszka (w proporcji 2:1) wspiera wydzielanie soków trawiennych i żółci, co jest efektem synergistycznym z innymi składnikami, np. liściem mięty pieprzowej. W preparatach przeczyszczających (Normosan, Normosan fix, Radirex PLUS) kminek uzupełnia działanie pochodnych antracenowych (obecnych w korze kruszyny i liściu senesu), które pobudzają perystaltykę jelita grubego, hamują absorpcję wody i elektrolitów (Na⁺, Cl⁻) oraz zwiększają przepuszczalność ścisłych połączeń między komórkami nabłonka, co prowadzi do efektu przeczyszczającego po 6-12 godzinach od podania. Zawartość kminku w tych preparatach wynosi odpowiednio 35 g/100 g w Normosan oraz 0,490 g w saszetce 1,4 g Normosan fix, a w Radirex PLUS jest składnikiem ekstraktu płynnego (10 g/100 g produktu).
8-dihydroksyantracenowe, absorpcja elektrolitów, antron reiny, bakterie jelitowe, czynność motoryczna okrężnicy, czynność wątroby, dyspepsja, działanie przeczyszczające, działanie rozkurczające, działanie synergistyczne, ekstrakt płynny złożony, emodyno-9-antron, glukofranguliny, kminek zwyczajny, kora kruszyny, korzeń rzewienia, lek przeczyszczający kontaktowy, liść senesu, niestrawność, pasaż jelitowy, perystaltyka jelita grubego, pochodne 1, soki trawienne, właściwości farmakodynamiczne, zaburzenia przewodu pokarmowego, związki gorzkie