Przedawkowanie – Salazopyrin EN 500 mg

Przedawkowanie
Salazopyrin EN 500 mg

Przedawkowanie sulfasalazyny, leku z grupy sulfonamidów, może prowadzić do poważnych objawów toksycznych obejmujących układ pokarmowy (nudności, wymioty), moczowy (krystaluria, krwiomocz, skąpomocz, bezmocz), metaboliczny (hipoglikemia, methemoglobinemia, sulfhemoglobinemia) oraz reakcje nadwrażliwości (agranulocytoza, pokrzywka). Dawka 25 g sulfasalazyny wywołała łagodne zatrucie, natomiast dawka 43 g w ciągu 24 godzin doprowadziła do śmiertelnego zatrucia z powodu sulfhemoglobinemii i methemoglobinemii. Objawy neurologiczne (zawroty głowy, zaburzenia świadomości) oraz wątrobowe (żółtaczka, podwyższone enzymy) również mogą wystąpić. U noworodków istnieje ryzyko żółtaczki jąder podkorowych, co wymaga szczególnej ostrożności.

Pobierz ChPL PDF Salazopyrin EN – Tabletki dojelitowe – 500 mg

Przedawkowanie leku Salazopyrin EN (sulfasalazyna)

Toksyczność sulfonamidów
Objawy przedawkowania
Postępowanie w przedawkowaniu
Uwagi dodatkowe
Kolejne rozdziały

Wskazania

Substancja czynna

sulfasalazyna

Kategoria leku

Przedawkowanie leku Salazopyrin EN (sulfasalazyna)

Przedawkowanie sulfasalazyny może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, w tym zatrucia, a w skrajnych przypadkach nawet do śmierci. Opisano przypadek osoby dorosłej, u której przyjęcie 25 g sulfasalazyny spowodowało objawy łagodnego zatrucia, mimo wcześniejszego zastosowania płukania żołądka. Należy jednak podkreślić, że przyjęcie 43 g tej substancji w ciągu 24 godzin doprowadziło do śmiertelnego zatrucia (z powodu sulfhemoglobinemii i methemoglobinemii) u osoby dorosłej.¹

Toksyczność sulfonamidów

Ponieważ sulfasalazyna należy do grupy sulfonamidów, warto zaznaczyć, że jednorazowe przyjęcie doustne dużych ilości leków z tej grupy może w rzadkich przypadkach prowadzić do ciężkiego zatrucia. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia objawów alergicznych. W przypadku noworodków istnieje ryzyko żółtaczki jąder podkorowych.²

Objawy przedawkowania

Przedawkowanie sulfasalazyny może prowadzić do wystąpienia szeregu objawów, które można podzielić na kilka głównych kategorii, obejmujących zaburzenia układu pokarmowego, moczowego, metaboliczne oraz reakcje nadwrażliwości.³

Kategoria objawów	Objawy kliniczne	Opis	Dawka wywołująca (jeśli znana)
Objawy ze strony układu pokarmowego	Nudności	Często pierwszy objaw przedawkowania, występuje krótko po zażyciu leku	Może wystąpić przy różnych dawkach przekraczających dawkę terapeutyczną
Objawy ze strony układu pokarmowego	Wymioty	Częsty objaw towarzyszący nudnościom	Może wystąpić przy różnych dawkach przekraczających dawkę terapeutyczną
Zaburzenia układu moczowego	Krystaluria	Obecność kryształów w moczu, może prowadzić do uszkodzenia nerek	–
	Krwiomocz	Obecność krwi w moczu świadcząca o uszkodzeniu nerek	–
	Skąpomocz i bezmocz	Zmniejszenie lub brak wydzielania moczu, wskazujące na poważne uszkodzenie nerek	–
Zaburzenia metaboliczne i hematologiczne	Hipoglikemia	Obniżone stężenie glukozy we krwi	–
	Methemoglobinemia	Zwiększone stężenie methemoglobiny, prowadzące do niedotlenienia tkanek	Ciężka methemoglobinemia występowała przy dawce 43 g/24h
	Sinica	Sine zabarwienie skóry i błon śluzowych wynikające z niedotlenienia	–
	Sulfhemoglobinemia	Powstawanie sulfhemoglobiny w krwinkach czerwonych, upośledzające transport tlenu	Śmiertelna sulfhemoglobinemia występowała przy dawce 43 g/24h
Zaburzenia wątrobowe	Objawy wątrobowe	Mogą obejmować żółtaczkę, podwyższenie enzymów wątrobowych	–
Zaburzenia neurologiczne	Wpływ na ośrodkowy układ nerwowy	Mogą obejmować zawroty głowy, bóle głowy, zaburzenia świadomości	–
Reakcje nadwrażliwości	Zmiany w morfologii krwi	Może rozwinąć się agranulocytoza, potencjalnie śmiertelna	–
	Pokrzywka	Reakcja skórna charakteryzująca się występowaniem bąbli i silnym świądem	–
	Zapalenie wielonerwowe i objawy dotyczące mózgu	Poważne powikłania neurologiczne	–

Postępowanie w przedawkowaniu

Leczenie przedawkowania sulfasalazyny powinno być wdrożone natychmiast po rozpoznaniu i obejmuje szereg interwencji medycznych. Kluczowe jest zmniejszenie wchłaniania leku oraz przyspieszenie jego eliminacji z organizmu.⁴

Podstawowe elementy postępowania terapeutycznego w przypadku przedawkowania sulfasalazyny obejmują:

Dekontaminacja przewodu pokarmowego – płukanie żołądka we wczesnym stadium zatrucia oraz podanie węgla aktywnego w celu zmniejszenia wchłaniania leku.⁵
Intensywna hydratacja – dożylne podanie dużej ilości płynów w celu zapewnienia ciągłej, zwiększonej diurezy, co pomaga w usuwaniu leku z organizmu.⁶
Alkalizacja moczu – dożylne podanie wodorowęglanu sodu w celu alkalizacji moczu, co zwiększa rozpuszczalność sulfasalazyny i zapobiega krystalizacji w nerkach.⁷
Monitorowanie funkcji nerek – należy zwrócić szczególną uwagę na ryzyko skąpomoczu i bezmoczu. W przypadku bezmoczu konieczne może być zastosowanie dializy.⁸
Leczenie methemoglobinemii – u pacjentów ze znaczną methemoglobinemią, objawiającą się sinicą, należy podać metylotioninę (błękit metylenowy) w dawce 1–2 mg/kg masy ciała, w powolnym wlewie dożylnym.⁹
Leczenie sulfhemoglobinemii – w przypadkach ciężkiej sulfhemoglobinemii można zastosować wymienne przetoczenie krwi.¹⁰
Leczenie objawowe – w zależności od manifestacji klinicznej przedawkowania.¹¹

Uwagi dodatkowe

Należy podkreślić, że przedawkowanie sulfasalazyny może prowadzić do poważnych, potencjalnie śmiertelnych powikłań, takich jak agranulocytoza. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu tego leku u noworodków ze względu na ryzyko rozwoju żółtaczki jąder podkorowych.¹²

W każdym przypadku podejrzenia przedawkowania sulfasalazyny pacjent powinien być natychmiast hospitalizowany w celu wdrożenia odpowiedniego postępowania terapeutycznego oraz monitorowania funkcji życiowych i parametrów laboratoryjnych.¹³

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.