Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Miedź

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania miedzi

Miedź jest niezbędnym pierwiastkiem śladowym, pełniącym ważne funkcje fizjologiczne w organizmie. Badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania miedzi jako substancji aktywnej są ograniczone, jednak dostępne dane pozwalają na ocenę jej profilu bezpieczeństwa.^{1 2}

Brak specyficznych badań przedklinicznych

Dla większości produktów zawierających miedź jako składnik aktywny nie prowadzono specjalnych badań przedklinicznych. Wynika to z faktu, że roztwory pierwiastków śladowych, w tym miedzi, do wstrzykiwań dożylnych to produkty o ugruntowanym zastosowaniu medycznym od wielu dziesięcioleci.^{3 4 5}

W przypadku produktu leczniczego Tracutil, który zawiera miedź(II) chlorek dwuwodny w ilości 204,6 mikrogramów na 1 ml (12 mikromoli na 1 ampułkę, 760 mikrogramów na 1 ampułkę), również nie przeprowadzono specyficznych badań przedklinicznych. Produkt ten jest przeznaczony do stosowania w terapii zastępczej, więc podczas normalnego stosowania klinicznego ryzyko działań toksycznych jest uważane za niskie.⁶

Badania bezpieczeństwa dla zestawu MIBI

Jedyne szczegółowe dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa związku miedzi pochodzą z badań nad produktem PoltechMIBI, zawierającym [tetra(2-metoksy-2-metylopropylo-1-izonitrylo)]-tetrafluoroboran miedzi (I) (Cu [MIBI]₄ BF₄). Przeprowadzono następujące badania toksykologiczne:⁷

Badania toksyczności ostrej

W badaniach ostrej toksyczności po podaniu dożylnym u myszy, szczurów i psów, najniższą letalną dawką ^99mTc-MIBI było 7 mg/kg (wyrażone jako zawartość Cu [MIBI]₄ BF₄) u samic szczurów. Dawka ta odpowiada 500-krotności maksymalnej dawki u ludzi (maximal human dose, MHD) wynoszącej 0,014 mg/kg dla dorosłych (70 kg).⁷

Badania toksyczności przewlekłej

Zarówno u szczurów, jak i u psów nie obserwowano działań związanych z podaniem ^99mTc-MIBI w dawce odpowiednio 0,42 mg/kg (30 x MHD) i 0,07 mg/kg (5 x MHD) przez 28 dni.⁷

Badania genotoksyczności

Cu (MIBI)₄ BF₄ nie wykazała genotoksyczności w następujących testach:⁷

• Test Amesa
• Test CHO/HPRT
• Test wymiany chromatyd siostrzanych

⁷

W stężeniach cytotoksycznych zaobserwowano wzrost aberracji chromosomowych w ludzkich limfocytach w badaniach in vitro. Nie stwierdzono jednak genotoksyczności in vivo w teście mikrojądrowym u myszy po dawce 9 mg/kg.⁷

Badania karcynogenności

Nie prowadzono badań w celu oceny rakotwórczego działania ^99mTc-MIBI.⁷

Wpływ na rozrodczość

Nie prowadzono badań dotyczących toksycznego wpływu na funkcje rozrodcze.⁷

Bezpieczeństwo w produktach złożonych

W przypadku produktów złożonych zawierających miedź jako jeden ze składników, przedkliniczne dane o bezpieczeństwie opierają się głównie na doświadczeniu klinicznym i dostępnej dokumentacji. Produkty takie jak Pediaven G20 i Pediaven NN2, które zawierają miedzi siarczan pięciowodny, nie były przedmiotem specyficznych badań przedklinicznych, jednak dane literaturowe dotyczące aminokwasów oraz roztworów glukozy w różnych mieszaninach i stężeniach nie ujawniają żadnego szczególnego zagrożenia dla człowieka.^{8 9}

Biorąc pod uwagę, że składniki żywieniowe, w tym miedź, znajdujące się w produktach leczniczych przeznaczonych do żywienia pozajelitowego są stosowane jako terapia zastępcza na poziomie fizjologicznym, ryzyko wystąpienia działania toksycznego podczas normalnego stosowania klinicznego jest uważane za niewielkie.^{8 9}

Bezpieczeństwo miedzi w suplementach

W przypadku suplementów diety zawierających miedź, takich jak Revalid czy elevit PRONATAL, brak jest dostępnych specyficznych danych przedklinicznych. Aminokwasy, witaminy i sole mineralne, w tym miedź, ze źródeł pokarmowych nie stanowią zagrożenia toksykologicznego.¹⁰ Witaminy, związki mineralne oraz pierwiastki śladowe, należące do niezbędnych składników odżywczych, uważa się za bezpieczne pod warunkiem stosowania zgodnie z zalecanym dawkowaniem.¹¹

Badania teratogenności

Nie prowadzono specyficznych badań nad teratogennością miedzi jako pojedynczej substancji. W przypadku produktu elevit PRONATAL, który zawiera miedź w postaci miedzi siarczanu bezwodnego, nie prowadzono badań nad teratogennością produktu u zwierząt.¹¹

Wnioski dotyczące bezpieczeństwa przedklinicznego miedzi

Miedź jest niezbędnym pierwiastkiem śladowym, który w dawkach fizjologicznych nie wykazuje znaczącego potencjału toksycznego. Dostępne przedkliniczne dane o bezpieczeństwie miedzi są ograniczone, a ocena bezpieczeństwa opiera się głównie na wieloletnim doświadczeniu klinicznym i dokumentacji.^{3 2}

Jedyne szczegółowe badania przedkliniczne dotyczą związku miedzi użytego w produkcie PoltechMIBI, gdzie wykazano brak istotnej toksyczności w dawkach znacznie przekraczających dawki terapeutyczne oraz brak genotoksyczności w większości testów standardowych.⁷

W produktach złożonych przeznaczonych do żywienia pozajelitowego oraz w suplementach diety, miedź jest stosowana jako składnik odżywczy w dawkach fizjologicznych, co wiąże się z minimalnym ryzykiem toksyczności przy normalnym stosowaniu klinicznym.^{8 11}