Dawkowanie i sposób podawania
Miedź

Dawkowanie i sposób podawania miedzi – informacje ogólne

Miedź jest mikroelementem niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu, biorącym udział w licznych procesach metabolicznych. Dawkowanie miedzi w kontekście suplementacji leczniczej zależy od szeregu czynników, takich jak wiek pacjenta, masa ciała, stan kliniczny oraz droga podania. Należy dostosować dawkowanie indywidualnie, biorąc pod uwagę zapotrzebowanie podstawowe lub zwiększone w określonych stanach klinicznych.^{1 2}

Dawkowanie u dorosłych

Dla pacjentów dorosłych z podstawowym lub umiarkowanie zwiększonym zapotrzebowaniem na miedź, dawkowanie zależy od konkretnego preparatu:

• W przypadku produktu Addamel N, zalecana dobowa dawka wynosi 10 ml (jedna ampułka), co odpowiada 2 μmol (0,34 mg miedzi(II) chlorku dwuwodnego)^{3 4}
• W przypadku produktu Supliven, zaleca się podanie 10 ml (jedna ampułka), co dostarcza 0,60 μmol miedzi na ml, czyli łącznie 6,0 μmol (38 μg miedzi na ml, łącznie 380 μg)^{5 6}
• Produkt Tracutil zawiera 12 μmol miedzi na ampułkę (760 μg). Standardowa dawka to 10 ml (1 ampułka) dziennie, ale w przypadkach umiarkowanie zwiększonego zapotrzebowania może być zwiększona do 20 ml (2 ampułki)^{7 8}
• W przypadku produktu Nutryelt, jedna ampułka (10 ml) zawiera 4,7 μmol (300 μg) miedzi, co stanowi zalecaną dawkę dobową^{9 10}

W przypadkach znacznie zwiększonego zapotrzebowania na pierwiastki śladowe, na przykład u pacjentów z rozległymi oparzeniami lub w ciężkim stanie hiperkatabolizmu na skutek poważnego urazu, możliwe jest zwiększenie dawki do dwóch ampułek (20 ml), przy jednoczesnym monitorowaniu stężenia pierwiastków śladowych w surowicy.^{11 12}

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Dawkowanie miedzi u dzieci zależy od wieku, masy ciała oraz konkretnego preparatu:

• Dla produktu Addamel N, zalecana dawka dobowa u dzieci o masie ciała 15 kg lub powyżej wynosi 0,1 ml/kg mc./dobę¹³
• Dla produktu Supliven, u dzieci o masie ciała ≥ 15 kg zaleca się dawkę 0,1 ml/kg mc./dobę¹⁴
• W przypadku produktu Nutryelt, stosowanie jest przeciwwskazane u dzieci i młodzieży. Do uzupełniania pierwiastków śladowych u dzieci i młodzieży podczas żywienia pozajelitowego, należy stosować produkt przeznaczony do stosowania w pediatrii¹⁵

Dawkowanie u noworodków i niemowląt

Dla noworodków i niemowląt dostępne są specjalne preparaty zawierające miedź:

• Peditrace Novum zawiera 0,630 μmola (40,0 μg) miedzi na ml. Zalecana dawka dla noworodków urodzonych o czasie, niemowląt oraz dzieci o masie ciała poniżej 20 kg wynosi 0,5 ml/kg mc./dobę, co odpowiada 20,0 μg miedzi/kg mc./dobę^{16 17}
• Dla wcześniaków, zaleca się maksymalną dawkę 1,0 ml Peditrace Novum/kg mc./dobę, co daje 40,0 μg miedzi/kg mc./dobę¹⁸
• Nutryelt Pediatric zawiera 3,15 μmola (200 μg) miedzi na 10 ml ampułkę, co odpowiada 0,315 μmola (20 μg) na ml. Dla wcześniaków, noworodków, niemowląt i dzieci o masie ciała 20 kg lub mniejszej, zalecana dawka wynosi 1 ml/kg mc./dobę^{19 20}

Dostosowanie dawki w szczególnych grupach pacjentów

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, wątroby lub łagodną cholestazą konieczne jest dostosowanie dawkowania:^{21 22 23}

W przypadku produktu Elevit Pronatal, który zawiera 2,51 mg miedzi siarczanu bezwodnego, podaje się jedną tabletkę raz na dobę (specjalny preparat dla kobiet w ciąży i karmiących piersią).^{24 25}

Sposób podawania miedzi

Sposób podawania preparatów zawierających miedź zależy od postaci farmaceutycznej i przeznaczenia.

Podanie dożylne

Preparaty do podania dożylnego zawierające miedź są zazwyczaj koncentratami do sporządzania roztworu do infuzji i nie wolno ich stosować w postaci nierozcieńczonej.^{26 27 28 29}

Koncentraty należy rozcieńczyć w odpowiednich roztworach do infuzji:

• Tracutil powinien być podawany wyłącznie dożylnie po rozcieńczeniu przez dodanie co najmniej 250 ml odpowiedniego roztworu do infuzji, np. roztworu glukozy (5% lub 10%) lub roztworu elektrolitów (np. chlorek sodu 0,9%, roztwór Ringera)³⁰
• Supliven podaje się w infuzji dożylnej po rozcieńczeniu w roztworze lub emulsji do żywienia pozajelitowego³¹
• Produkty Nutryelt, Addamel N i Peditrace Novum podaje się po rozcieńczeniu w odpowiednich roztworach do żywienia pozajelitowego^{32 33}

Czas trwania infuzji przygotowanego roztworu zależy od preparatu:

• W przypadku Tracutil, wlew gotowej do użycia mieszaniny nie powinien trwać krócej niż 6 godzin i powinien zostać zakończony w ciągu 24 godzin³⁴
• Dla preparatów stosowanych w żywieniu pozajelitowym, szybkość i czas trwania infuzji zależą od szybkości i czasu trwania infuzji roztworu do żywienia pozajelitowego³⁵

Podanie doustne

Preparaty doustne zawierające miedź, takie jak Revalid i Elevit Pronatal, podaje się w formie tabletek lub kapsułek:

• Revalid (zawierający 0,5 mg miedzi jako chelat) zaleca się przyjmować w dawce 1 kapsułka 3 razy na dobę podczas lub po posiłku z dostateczną ilością płynu^{36 37}
• Elevit Pronatal przyjmuje się bez rozgryzania, popijając wodą. W miarę możliwości należy przyjmować go razem z posiłkiem. Jeżeli występują poranne nudności, produkt należy przyjmować po południu lub wieczorem³⁸

Dawkowanie miedzi w żywieniu pozajelitowym

Miedź jest ważnym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego, a jej dawkowanie musi być odpowiednio dostosowane, szczególnie w przypadku pacjentów pediatrycznych.

Dawkowanie u wcześniaków i noworodków

W żywieniu pozajelitowym wcześniaków i noworodków stosuje się specjalne preparaty:

• Pediaven NN2 zawiera 0,24 mg (dla 250 ml) miedzi siarczanu pięciowodnego, co odpowiada 65 μg miedzi. Zalecane dawkowanie zależy od wieku ciążowego i masy urodzeniowej noworodka³⁹
• Nutryelt Pediatric podaje się w dawce 1 ml/kg mc./dobę (co odpowiada 20 μg miedzi/kg mc./dobę) u wcześniaków, noworodków, niemowląt i dzieci o masie ciała do 20 kg⁴⁰

Dla starszych dzieci o masie ciała powyżej 20 kg:

• Nutryelt Pediatric podaje się w dawce dobowej 20 ml⁴¹
• Peditrace Novum podaje się w dawce 10 ml (zawierającej 400 μg miedzi)⁴²

Dawkowanie u dzieci i młodzieży w żywieniu pozajelitowym

Dla dzieci i młodzieży stosuje się preparaty do żywienia pozajelitowego zawierające miedź w odpowiednio dostosowanych dawkach:

• Pediaven G20 zawiera 1,00 mg miedzi siarczanu pięciowodnego na 1000 ml, co odpowiada 255 μg miedzi. Szybkość infuzji produktu należy dostosować do zaleconej przez lekarza dawki^{43 44}

Szczegółowe dawkowanie miedzi – tabela

Szczególne uwagi dotyczące dawkowania miedzi

Przy stosowaniu preparatów zawierających miedź należy pamiętać o kilku istotnych kwestiach:

Monitorowanie pacjenta

W trakcie stosowania preparatów z miedzią, zwłaszcza w przypadku długotrwałego żywienia pozajelitowego lub stosowania wyższych dawek, zaleca się monitorowanie stężenia pierwiastków śladowych w surowicy.^{45 46}

Dostosowanie dawki w niewydolności narządów

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, wątroby lub cholestazą konieczne jest indywidualne dostosowanie dawki, zwykle w kierunku jej obniżenia.^{47 48}

Czas trwania leczenia

W przypadku suplementacji doustnej, np. stosując Revalid, mimo iż zadowalające wyniki mogą wystąpić już pod koniec pierwszego miesiąca podawania, leczenie należy kontynuować przez trzy miesiące. W razie konieczności, leczenie można przedłużyć lub powtarzać.⁴⁹

W przypadku preparatów stosowanych w żywieniu pozajelitowym, czas trwania leczenia zależy od wskazań klinicznych i stanu pacjenta. W przypadku Pediaven G20, czas trwania leczenia jest zwykle krótszy niż 2 tygodnie. Po dwóch tygodniach lekarz powinien dokonać ponownej oceny, czy Pediaven G20 jest odpowiednim produktem leczniczym w stosunku do potrzeb pacjenta i podjąć decyzję co do konieczności kontynuowania żywienia pozajelitowego.⁵⁰