aberracja chromosomalna
Aberracja chromosomalna to strukturalna lub liczbowa zmiana w chromosomach, która może prowadzić do zaburzeń rozwojowych, chorób genetycznych lub nowotworów. Zmiany te mogą dotyczyć zarówno chromosomów autosomalnych, jak i płciowych.
Aberracje strukturalne obejmują delecje (utrata fragmentu chromosomu), duplikacje (powielenie fragmentu), translokacje (przemieszczenie fragmentu między chromosomami), inwersje (odwrócenie fragmentu) oraz insercje (wstawienie fragmentu). Aberracje liczbowe to najczęściej aneuploidie, polegające na nieprawidłowej liczbie chromosomów, jak w zespole Downa (trisomia 21), zespole Edwardsa (trisomia 18) czy zespole Turnera (monosomia X).
Aberracje chromosomalne mogą powstawać spontanicznie podczas gametogenezy lub podziałów mitotycznych, a także pod wpływem czynników mutagennych jak promieniowanie jonizujące, niektóre leki czy substancje chemiczne. W diagnostyce stosuje się metody cytogenetyczne (kariotypowanie), FISH (fluorescencyjna hybrydyzacja in situ) oraz nowoczesne techniki molekularne jak aCGH (porównawcza hybrydyzacja genomowa do mikromacierzy) i NGS (sekwencjonowanie nowej generacji).
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Naloxone Accord 400 mcg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa naloksonu chlorowodorku (400 µg/ml) wykazały korzystny profil toksykologiczny w modelach ostrej i przewlekłej toksyczności, bez istotnych zagrożeń dla człowieka. Ocena genotoksyczności ujawniła niejednoznaczne wyniki: test Amesa oraz test aberracji chromosomalnych na ludzkich limfocytach in vitro dały słabo dodatnie rezultaty, natomiast test mutagenności HGPRT na komórkach V79 oraz test aberracji chromosomalnych szpiku kostnego szczura in vivo były ujemne. Brak jest danych dotyczących potencjału rakotwórczego naloksonu, co stanowi istotną lukę w ocenie długoterminowego bezpieczeństwa stosowania leku.
aberracja chromosomalna, badanie toksykologiczne, ekspozycja prenatalna, limfocyty ludzkie in vitro, mutagenność bakteryjna, nalokson chlorowodorek, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil genotoksyczny, rozwój neurobehawioralny, śmiertelność noworodków, szpik kostny, test Amesa, test genotoksyczności, test mutagenności HGPRT, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Enoxaparin sodium LEK-AM 8 000 j.m. (80 mg)/0,8 ml
Przedkliniczne badania enoksaparyny sodowej obejmowały ocenę toksyczności po wielokrotnym podaniu, mutagenności oraz wpływu na rozrodczość i rozwój płodu. W badaniach 13-tygodniowych na szczurach i psach podawano lek podskórnie w dawce 15 mg/kg/dobę, natomiast w badaniach 26-tygodniowych na szczurach i małpach stosowano dawkę 10 mg/kg/dobę drogą podskórną i dożylną. We wszystkich przypadkach nie zaobserwowano działań niepożądanych wykraczających poza oczekiwany efekt przeciwzakrzepowy, ani toksyczności narządowej. Testy mutagenności in vitro i in vivo, w tym test Amesa oraz badania aberracji chromosomalnej, nie wykazały aktywności mutagennej ani klastogennej, co wskazuje na niski potencjał genotoksyczny enoksaparyny sodowej.
aberracja chromosomalna, aktywność klastogenna, aktywność mutagenna, badanie in vitro, badanie in vivo, dawka terapeutyczna, droga dożylna, droga podskórna, działanie genotoksyczne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, enoksaparyna sodowa, lek przeciwzakrzepowy, płodność, potencjał mutagenny, szpik kostny, teratogenność, test Amesa, toksyczność po wielokrotnym podaniu - Leksykon chorób i schorzeń
Wrodzona przepuklina przeponowa – Etiologia i przyczyny
Wrodzona przepuklina przeponowa (CDH) występuje z częstością 1:2000-5000 żywych urodzeń i charakteryzuje się defektem przepony umożliwiającym przemieszczenie narządów jamy brzusznej do klatki piersiowej, co prowadzi do hipoplazji płuc i nadciśnienia płucnego. Etiologia CDH jest wieloczynnikowa, z około 30-40% przypadków o podłożu genetycznym, obejmującym aberracje chromosomalne (10%), aneuploidie (np. trisomia 18 w 25% przypadków), mutacje de novo (10-22%) oraz mutacje pojedynczych genów (GATA4, LRP2, LONP1, MYRF). CDH może występować izolowanie (60%) lub w zespole wad (40%), w tym w zespołach Pallistera-Killiana, Frynsa, Donnai-Barrow i innych. Ryzyko nawrotu zależy od etiologii: 1-2% przy izolowanym CDH, około 1% przy aneuploidiach i 25% przy recesywnych zespołach genetycznych. Hipoteza retinoidowa podkreśla rolę kwasu retinowego w rozwoju CDH, potwierdzoną badaniami na modelach zwierzęcych i genach STRA6, RALDH2, RARB, choć epidemiologicznie związek z niedoborem witaminy A u ludzi wymaga dalszych badań.
aberracja chromosomalna, allopurynol, aneuploidia, cukrzyca ciążowa, fałd opłucnowo-otrzewnowy, hipoplazja płuc, hipoteza retinoidowa, kanał opłucnowo-otrzewnowy, kariotypowanie, kwas retinowy, mikromacierz chromosomalna, mutacja de novo, mykofenolan mofetylu, nadciśnienie ciążowe, nadciśnienie płucne, przepuklina Bochdaleka, sekwencjonowanie eksomowe, sekwencjonowanie genomowe, trisomia 13, trisomia 18, trisomia 21, wrodzona przepuklina przeponowa, zespół Cornelii de Lange, zespół Downa, zespół Turnera - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Zentiva 37,5 mg
Przedkliniczne badania toksyczności sunitynibu wykazały wielonarządowe działania niepożądane przy klinicznie istotnych stężeniach osoczowych, obejmujące zmiany w przewodzie pokarmowym (nudności, biegunki), nadnerczach (przekrwienie, krwotoki, martwica), układzie limfatycznym i krwiotwórczym (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), trzustce, śliniankach, stawach oraz układzie rozrodczym (zanik macicy, zmniejszenie wzrostu pęcherzyków jajnikowych, zanik kanalików jądrowych). Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, krwawienia z przewodu pokarmowego i jamy ustnej oraz przerost komórek płata przedniego przysadki. Większość zmian była odwracalna w ciągu 2-6 tygodni po zakończeniu terapii. Badania genotoksyczności wykazały brak mutagenności i klastogenności in vivo, choć stwierdzono poliploidię in vitro. W badaniach rakotwórczości u szczurów i myszy transgenicznych zaobserwowano wzrost częstości nowotworów (m.in. rak żołądka, dwunastnicy, złośliwy śródbłoniak krwionośny) przy dawkach ≥ 25 mg/kg mc. (ekspozycja ≥ 7,3-krotna AUC u ludzi), jednak znaczenie kliniczne tych wyników pozostaje niejasne.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzyków, badanie mutagenne, degranulacja komórek pęcherzykowych, działanie farmakologiczne, działanie klastogenne, frakcja wyrzutowa lewej komory, genotoksyczność, guz chromochłonny, martwica komórek, narażenie ogólnoustrojowe, nudności i biegunka, organogeneza, płytka wzrostu, poliploidia, przekrwienie kory nadnerczy, przewód pokarmowy, rak gruczołów Brunnera, rakotwórczość, rozrost komórek mezangium, rozrost rdzenia nadnerczy, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, śródbłoniak krwionośny, szpik kostny, toksyczność wielokrotnej dawki, trzustka zewnątrzwydzielnicza, wada rozwojowa szkieletu płodu, wydłużenie odstępu QTc, zanik kanalików jądrowych, zanik tkanki limfoidalnej, zwyrodnienie ciałek żółtych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Neoparin Forte 15 000 j.m. (150 mg)/ml
Przedkliniczny profil bezpieczeństwa enoksaparyny sodowej został oceniony w licznych badaniach toksyczności ostrej, podprzewlekłej i przewlekłej na szczurach, psach, małpach oraz królikach, z zastosowaniem dawek do 30 mg/kg/dobę podawanych podskórnie i dożylnie. Badania 13- i 26-tygodniowej toksyczności nie wykazały działań niepożądanych poza oczekiwanym efektem przeciwzakrzepowym. Testy genotoksyczności, w tym test Amesa, test mutacji komórek chłoniaka myszy oraz testy aberracji chromosomalnej in vitro i in vivo, potwierdziły brak mutagenności i klastogenności enoksaparyny. Ocena teratogenności i toksyczności płodowej na ciężarnych szczurach i królikach, przy dawkach do 30 mg/kg/dobę, nie wykazała zaburzeń rozwojowych ani toksyczności wobec płodu.
aberracja chromosomalna, aktywność klastogenna, badanie teratogenności, badanie toksyczności, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, enoksaparyna sodowa, organogeneza, potencjał genotoksyczny, szpik kostny, teratogenność, test Amesa, test genotoksyczności, test mutacji komórek chłoniaka, toksyczność płodowa, uszkodzenie materiału genetycznego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Neoparin Forte 12 000 j.m. (120 mg)/0,8 ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne enoksaparyny sodowej, substancji czynnej Neoparin Forte, obejmowały wielokrotne podawanie podskórne i dożylne u szczurów, psów, małp oraz królików w dawkach do 30 mg/kg/dobę przez okres do 26 tygodni. W badaniach 13- i 26-tygodniowych nie stwierdzono toksyczności narządowej ani innych działań niepożądanych poza oczekiwanym efektem przeciwzakrzepowym. Ocena genotoksyczności, przeprowadzona za pomocą testów Amesa, testów mutacji w komórkach chłoniaka myszy oraz testów aberracji chromosomalnej in vitro i in vivo, nie wykazała mutagennego ani klastogennego potencjału enoksaparyny sodowej.
aberracja chromosomalna, aktywność mutagenna, badanie toksykologiczne, chłoniak myszy, działanie farmakologiczne, działanie klastogenne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, działanie toksyczne, enoksaparyna sodowa, lek przeciwzakrzepowy, limfocyt ludzki, mutacja punktowa, potencjał genotoksyczny, szpik kostny, test Amesa, test postępującej mutacji, toksyczność narządowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cilostop 100 mg
Dane przedkliniczne dotyczące cylostazolu, substancji czynnej leku CILOSTOP 100 mg, wskazują na jego mechanizm działania jako inhibitora fosfodiesterazy typu III (PDE III), co prowadzi do wzrostu stężenia cAMP w płytkach krwi i naczyniach krwionośnych, tłumacząc właściwości przeciwpłytkowe i naczyniorozszerzające. Badania na zwierzętach wykazały gatunkową różnicę w wrażliwości układu sercowo-naczyniowego, z patologiami u psów, ale bez zmian u szczurów i małp. Elektrokardiograficzne testy u psów i małp nie wykazały wydłużenia odstępu QTc, co jest istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa kardiologicznego. Ocena genotoksyczności cylostazolu była w większości negatywna, z wyjątkiem marginalnego wzrostu aberracji chromosomalnych in vitro w komórkach jajników chomików chińskich, jednak testy in vivo sugerują niskie ryzyko genotoksyczności u ludzi.
aberracja chromosomalna, badanie elektrokardiograficzne, badanie karcynogenności, cAMP, cykliczny adenozynomonofosforan, cylostazol, działanie inotropowe dodatnie, działanie naczyniorozszerzające, genotoksyczność, inhibitor fosfodiesterazy typu III, komórki jajnika chomika chińskiego, mutacja genu bakterii, odstęp QTc, opóźnienie kostnienia, potencjał rakotwórczy, szpik kostny, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność sercowo-naczyniowa, właściwość przeciwpłytkowa, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Polocard 150 mg
Przedkliniczne badania kwasu acetylosalicylowego, stosowanego w produkcie leczniczym Polocard, nie wykazały działania karcynogennego w długoterminowych testach na szczurach (0,5% w karmie przez 68 tygodni). Test Amesa potwierdził brak mutagenności, jednak w hodowli fibroblastów ludzkich zaobserwowano aberracje chromosomalne, co wskazuje na możliwy wpływ na strukturę chromosomów w specyficznych warunkach. Substancja wykazuje działanie teratogenne, powodując wady rozwojowe płodu, zaburzenia implantacji zarodka, embrio- i fetotoksyczność oraz deficyty poznawcze u potomstwa. Ponadto, kwas acetylosalicylowy hamuje owulację u szczurów, co podkreśla jego wpływ na funkcje rozrodcze.
aberracja chromosomalna, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt nefrotoksyczny, fibroblast ludzki, hamowanie owulacji, kwas acetylosalicylowy, objaw toksyczny, powikłanie krwotoczne, stężenie kwasu salicylowego w osoczu, test Amesa, uszkodzenie nerek, właściwość przeciwzakrzepowa, wrzód przewodu pokarmowego, zaburzenie implantacji, zaburzenie poznawcze - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Neoparin 80 mg/0,8 ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa enoksaparyny sodowej obejmowały toksykologiczne analizy podostre i przewlekłe na szczurach, psach oraz małpach, z dawkami odpowiednio 15 mg/kg/dobę (13 tygodni, podskórnie) oraz 10 mg/kg/dobę (26 tygodni, podskórnie i dożylnie). W obu badaniach nie stwierdzono istotnych działań niepożądanych poza oczekiwanym efektem przeciwzakrzepowym, co wskazuje na niski profil toksyczności przy długotrwałym stosowaniu. Ocena mutagenności, przeprowadzona za pomocą testu Amesa, testu mutacji komórek chłoniaka myszy, testu aberracji chromosomalnej limfocytów ludzkich in vitro oraz testu aberracji chromosomalnej szpiku kostnego szczura in vivo, nie wykazała działania mutagennego ani klastogennego enoksaparyny sodowej.
aberracja chromosomalna, badanie mutagenności, badanie toksykologiczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, enoksaparyna sodowa, limfocyt ludzki, mutacja punktowa, płodność, podanie dożylne, podanie podskórne, potencjał teratogenny, szpik kostny, test aberracji chromosomalnej, test Amesa, test in vitro, test in vivo, test postępującej mutacji, toksyczność płodowa, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa płodu, zdolność rozrodcza - Leksykon substancji czynnych
Pemetreksed – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Pemetreksed wykazuje istotną toksyczność reprodukcyjną potwierdzoną w badaniach przedklinicznych na modelach zwierzęcych. U ciężarnych myszy zaobserwowano zmniejszoną przeżywalność płodów, obniżoną masę ciała, niepełne kostnienie oraz rozszczep podniebienia. U samców myszy i psów rasy beagle stwierdzono zmniejszoną płodność, zanik jąder oraz zwyrodnienie i martwicę nabłonka plemnikotwórczego po 9-miesięcznym dożylnym podawaniu pemetreksedu. Brak jest natomiast danych dotyczących wpływu na płodność samic, co stanowi istotną lukę w ocenie bezpieczeństwa tej substancji czynnej.
aberracja chromosomalna, bolus dożylny, długotrwałe stosowanie leku, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, klastogenność, nabłonek plemnikotwórczy, pemetreksed, rozrodczość, rozszczep podniebienia, rozwój płodowy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie chromosomu, zanik jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Linoseptic (1 mg + 20 mg)/g
Linoseptic, aerozol zawierający 1 mg/g oktenidyny dichlorowodorku oraz 20 mg/g fenoksyetanolu, przeszedł szerokie badania toksykologiczne. W badaniach ostrej toksyczności LD50 dla skojarzenia 0,1% oktenidyny i 2% fenoksyetanolu wyniosła 15 ml/kg po podaniu doustnym. Oktenidyna wykazała LD50 800 mg/kg (doustnie) i 10 mg/kg (dożylnie) u szczurów, natomiast fenoksyetanol charakteryzował się niską toksycznością z LD50 doustnym 1,3 g/kg u szczurów i powyżej 14 g/kg po aplikacji skórnej. W badaniach przewlekłych oktenidyna powodowała zwiększoną śmiertelność u myszy i psów od dawki 2 mg/kg/dobę, związane z zapalnymi zmianami krwotocznymi płuc, natomiast fenoksyetanol w dawce 400 mg/kg/dobę wywoływał nefrotoksyczność i zmiany behawioralne u szczurów. Miejscowa aplikacja skojarzenia na rany nie wykazała objawów toksyczności, co jest istotne w kontekście klinicznego zastosowania preparatu, który pozostaje w niewielkich ilościach na skórze.
aberracja chromosomalna, chlorowodorek oktenidyny, działanie drażniące, działanie fotouczulające, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie uczulające, fenoksyetanol, gojenie ran, hemoliza, hemoliza erytrocytów, LD50, nefrotoksyczność, oktenidyny dichlorowodorek, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, reakcja toksyczna, substancja przeciwdrobnoustrojowa, test Amesa, test Magnussona-Kligmana, test mikrojąderkowy, toksyczność miejscowa, toksyczność ostra, toksyczność płodowa, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła - Leksykon substancji czynnych
Kwas deoksycholowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kwasu deoksycholowego, substancji czynnej w produkcie Belkyra (roztwór do wstrzykiwań 10 mg/ml), nie wykazały istotnych zagrożeń dla zdrowia ludzkiego. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności (obejmujące testy in vitro: test bakteryjny mutacji powrotnych, test aberracji chromosomalnych oraz test mikrojądrowy in vivo) oraz toksyczności rozwojowej nie potwierdziły działania rakotwórczego ani genotoksycznego. W badaniach długoterminowych na szczurach i psach, gdzie dawki przekraczały maksymalną planowaną dawkę kliniczną (u szczurów 2,5-12,5-krotnie, u psów 2-3-krotnie), nie zaobserwowano miejscowych ani ogólnoustrojowych reakcji przednowotworowych. Schemat podawania w badaniach był intensywniejszy niż kliniczny, obejmując do 13 dawek u szczurów i 20 dawek u psów, podawanych dwa razy w miesiącu, w porównaniu do maksymalnie 6 comiesięcznych zabiegów u ludzi.
aberracja chromosomalna, badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczności, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne miejscowe, ekspozycja ogólnoustrojowa, genotoksyczność, kwas deoksycholowy, podanie podskórne, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, reakcja przednowotworowa, roztwór do wstrzykiwań, schemat podawania, substancja czynna, test mikrojądrowy, test mutacji powrotnych, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność rozwojowa, toksyczność układu rozrodczego, wstrzyknięcie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Xyvelam 250 mg
Lewofloksacyna, substancja czynna produktu Xyvelam (dostępna w dawkach 250 mg i 500 mg), została poddana szerokim badaniom toksykologicznym, które nie wykazały istotnego ryzyka przy stosowaniu terapeutycznym. Badania przedkliniczne obejmowały ocenę toksyczności po podaniu jednorazowym i wielokrotnym, wpływ na reprodukcję oraz potencjał genotoksyczny i fototoksyczny. Lewofloksacyna nie zaburzała płodności u szczurów, choć odnotowano opóźnienie dojrzewania płodu związane z toksycznym działaniem na organizm matki. W testach genotoksyczności in vitro wykazano aberracje chromosomalne w komórkach płucnych chomika chińskiego, co wiąże się z hamowaniem topoizomerazy II, jednak badania in vivo (test mikrojąderkowy, wymiany siostrzanych chromatyd, syntezy nieprogramowanego DNA oraz dominacji letalnej) nie potwierdziły działania genotoksycznego.
aberracja chromosomalna, chrząstka stawowa, działanie przeciwbakteryjne, działanie rakotwórcze, fluorochinolony, fotokarcinogenność, fotomutagenność, fototoksyczność, genotoksyczność, lewofloksacyna, mutacja genowa, potencjał fototoksyczny, potencjał genotoksyczny, test dominacji letalnej, test mikrojąderkowy, topoizomeraza II - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tadomon 150 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tapentadolu (substancji czynnej leku Tadomon) wykazały brak działania genotoksycznego w testach in vitro (m.in. test Amesa, test aberracji chromosomalnych) oraz in vivo, nawet przy maksymalnych tolerowanych dawkach. Długotrwałe badania na modelach zwierzęcych nie potwierdziły potencjału rakotwórczego. W zakresie wpływu na rozrodczość, tapentadol nie zaburzał płodności szczurów obu płci, choć przy wysokich dawkach obserwowano zmniejszoną przeżywalność płodów w macicy, bez jednoznacznego ustalenia przyczyny (wpływ na samca lub samicę). Badania teratogenności na szczurach i królikach nie wykazały działania teratogennego przy dawkach terapeutycznych, jednak dawki przekraczające zakres terapeutyczny indukowały opóźnienie rozwoju płodów oraz embriotoksyczność z zaburzeniami OUN związanymi z aktywnością receptorów opioidowych μ.
aberracja chromosomalna, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie farmakodynamiczne, działanie teratogenne, efekt embriotoksyczny, nieplanowana synteza DNA, O-glukuronid tapentadolu, ośrodkowy układ nerwowy, parametry neurobehawioralne, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, przeżywalność w macicy, receptor opioidowy μ, substancja czynna, tapentadol, test Amesa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Asanix PPH 1 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa rasagiliny, substancji czynnej Asanix PPH, obejmowały szeroki zakres testów farmakologicznych, toksykologicznych, genotoksycznych oraz oceny wpływu na rozród i rozwój potomstwa. W testach genotoksyczności, zarówno in vitro, jak i in vivo, rasagilina nie wykazała potencjału mutagennego, z wyjątkiem zwiększonej częstości aberracji chromosomalnych przy stężeniach znacznie przekraczających terapeutyczne (stosowanych dawka 1 mg/dobę). Badania rakotwórczości na szczurach i myszach wykazały brak działania rakotwórczego u szczurów przy ekspozycji 84-339-krotnie wyższej niż stężenia terapeutyczne u ludzi, natomiast u myszy zaobserwowano wzrost częstości gruczolaka oskrzelikowego/pęcherzykowego i/lub raka przy stężeniach 144-213-krotnie przekraczających stężenia terapeutyczne.
aberracja chromosomalna, badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczności, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, genotoksyczność, gruczolak oskrzelikowo-pęcherzykowy, hepatocyt, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rakotwórczość, rasagilina, stężenie w osoczu, stosowanie terapeutyczne, toksyczność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tritace 2,5 comb 2,5 mg + 12,5 mg
Przedkliniczne badania toksyczności połączenia ramiprylu i hydrochlorotiazydu wykazały niską toksyczność ostrą, nawet przy dawkach do 10 000 mg/kg masy ciała u szczurów i myszy. W badaniach przewlekłych obserwowano głównie zaburzenia równowagi elektrolitowej, zgodne z farmakodynamicznym profilem obu substancji. Badania reprodukcyjne na szczurach i królikach nie wykazały działania teratogennego, choć toksyczność skojarzenia była nieco wyższa niż poszczególnych składników. Ramipryl nie wykazał mutagenności ani genotoksyczności w różnych testach in vitro i in vivo, a długoterminowe badania rakotwórczości na szczurach i myszach nie potwierdziły działania pronowotworowego, mimo obserwacji adaptacyjnych zmian w kanalikach nerkowych.
aberracja chromosomalna, działanie pronowotworowe, działanie teratogenne, genotoksyczność, kanalik nerkowy, klastogenność, mutagenność, Narodowy Program Toksykologiczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, ramipryl i hydrochlorotiazyd, szpik kostny, test Amesa, test na komórkach chłoniaka, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wymiana chromatyd siostrzanych, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zmiana nowotworowa, zmiana przednowotworowa - Leksykon substancji czynnych
Chlortalidon – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Chlortalidon, diuretyk tiazydopodobny stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego i obrzęków, nie wykazuje jednoznacznego działania teratogennego w badaniach przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt, nawet przy dawkach do 500-krotnie przekraczających dawkę kliniczną. W badaniach na szczurach odnotowano zwiększoną toksyczność dla zarodka i płodu przy dawkach 19-krotnie wyższych niż kliniczne, jednak efekt ten był związany z toksycznością u samic. Wyniki dotyczące resorpcji płodów u myszy były niejednoznaczne i nie potwierdzone w kolejnych badaniach. W zakresie mutagenności, testy in vitro i in vivo wykazały brak typowego działania mutagennego; aberracje chromosomalne obserwowano jedynie w hodowlach komórek CHO przy dawkach cytotoksycznych, co nie znalazło potwierdzenia w badaniach in vivo na myszach i szczurach.
aberracja chromosomalna, aberracja chromosomowa, badanie rakotwórczości, chlortalidon, diuretyk tiazydopodobny, działanie cytotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, hepatocyt, jajnik chomika chińskiego, nadciśnienie tętnicze, naprawa DNA, obrzęk, potencjał onkogenny, resorpcja płodu, szpik kostny, test mikrojądrowy, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność zarodkowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Genotropin 12 12 mg (36 j.m.)
Somatropina, substancja czynna preparatów Genotropin 5,3 mg (16 j.m.) oraz Genotropin 12 mg (36 j.m.), została poddana szerokim badaniom przedklinicznym oceniającym jej bezpieczeństwo. Badania toksyczności ogólnoustrojowej nie wykazały istotnych klinicznie efektów toksycznych, a testy miejscowej tolerancji potwierdziły dobrą akceptowalność leku w miejscu podania. Ponadto, badania wpływu na rozrodczość nie ujawniły negatywnych skutków, co wskazuje na korzystny profil bezpieczeństwa somatropiny w tych aspektach.
aberracja chromosomalna, anomalia chromosomalna, badanie in vitro, badanie in vivo, bleomycyna, działanie radiomimetyczne, Genotropin, łamliwość chromosomów, miejscowa tolerancja, profil bezpieczeństwa leku, somatropina, toksyczność ogólnoustrojowa, toksyczny wpływ na rozrodczość, właściwości mutagenne - Leksykon substancji czynnych
Busulfan – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Busulfan jest silnym środkiem cytotoksycznym stosowanym pod ścisłym nadzorem lekarskim, ze względu na ryzyko głębokiej mielosupresji, obejmującej ciężką granulocytopenię (granulocyty obojętnochłonne < 0,5 x 10⁹/l), małopłytkowość (< 25 x 10⁹/l) oraz niedokrwistość (Hb < 8,0 g/dl). U dorosłych pacjentów neutropenia utrzymuje się średnio 6 dni po przeszczepie autologicznym i 9 dni po allogenicznym, a u dzieci odpowiednio 5 i 18,5 dnia. Konieczne jest regularne monitorowanie morfologii krwi, w tym wzoru odsetkowego leukocytów i liczby płytek, oraz profilaktyka zakażeń z zastosowaniem leków przeciwbakteryjnych, przeciwgrzybiczych i przeciwwirusowych. Wskazane jest także stosowanie czynników wzrostu (np. G-CSF) oraz transfuzji preparatów krwiopochodnych. Busulfan wykazuje hepatotoksyczność, w tym ryzyko choroby zarostowej żył wątrobowych (HVOD), szczególnie u pacjentów po radioterapii lub intensywnej chemioterapii, co wymaga monitorowania enzymów wątrobowych i bilirubiny przez 28 dni po przeszczepieniu.
aberracja chromosomalna, aplazja szpiku kostnego, choroba zarostowa żył wątrobowych, czerwienica prawdziwa, czynnik stymulujący tworzenie kolonii granulocytów, duszność, granulocytopenia, granulocyty obojętnochłonne, hiperurykemia, hiperurykozuria, immunosupresja, kardiotoksyczność, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwzakaźny, małopłytkowość, mielosupresja, mikroangiopatia zakrzepowa, morfologia krwi, nadpłytkowość samoistna, nefropatia moczanowa, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość Fanconiego, profilaktyka przeciwdrgawkowa, przeszczep allogeniczny, przeszczep autologiczny, przeszczepienie komórek krwiotwórczych, środek cytotoksyczny, śródmiąższowe zwłóknienie płuc, tamponada serca, terapia kondycjonująca, toksyczność układu oddechowego, wtórna choroba nowotworowa, zaburzenie czynności wątroby, zespół zamknięcia żył wątrobowych - Leksykon substancji czynnych
Busulfan – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczna ocena busulfanu wykazała jego wyraźne działanie mutagenne i klastogenne, potwierdzone w testach na Salmonella typhimurium, Drosophila melanogaster oraz komórkach ludzkich i gryzoni, zarówno in vitro, jak i in vivo. Busulfan indukował aberracje chromosomalne u pacjentów oraz zwierząt doświadczalnych. Jako substancja potencjalnie rakotwórcza, busulfan został sklasyfikowany przez IARC jako czynnik rakotwórczy dla ludzi, co potwierdza WHO. W badaniach na myszach dożylne podawanie busulfanu zwiększało częstość guzów grasicy i jajnika. Ponadto, busulfan wykazuje działanie teratogenne, powodując u gryzoni liczne zaburzenia rozwojowe, w tym zmiany w układzie mięśniowo-szkieletowym, zahamowanie wzrostu, małą masę urodzeniową oraz defekty gonad, prowadzące do bezpłodności potomstwa obu płci.
aberracja chromosomalna, bezpłodność, busulfan, dimetyloacetoamid, Drosophila melanogaster, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, hepatotoksyczność, martwica wątroby, organogeneza, rozszczep podniebienia, Salmonella typhimurium, spermatogeneza, substancja rakotwórcza, układ mięśniowo-szkieletowy, wada szkieletu, wspólny pień tętniczy, zwężenie pnia płucnego - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Trioxal 100 mg
Preparat Trioxal zawierający itrakonazol w dawce 100 mg jest przeciwwskazany w ciąży ze względu na potencjalne ryzyko teratogenne, potwierdzone badaniami na modelach zwierzęcych oraz zgłoszeniami wad rozwojowych u noworodków, takich jak deformacje szkieletu, wady układu moczowo-płciowego, sercowo-naczyniowego, narządu wzroku oraz aberracje chromosomalne. Stosowanie leku u kobiet w wieku rozrodczym wymaga wykluczenia ciąży przed terapią oraz stosowania skutecznej antykoncepcji podczas leczenia i do pierwszej miesiączki po zakończeniu terapii. W przypadku konieczności podania leku ciężarnej, dopuszcza się to jedynie w sytuacjach zagrożenia życia matki, przy jednoczesnym monitorowaniu stanu płodu i stosowaniu najniższej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas.
aberracja chromosomalna, badanie farmakokinetyczne, badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo farmakoterapii, charakterystyka produktu leczniczego, deformacja szkieletu, działanie niepożądane, itrakonazol, kandydoza pochwy i sromu, metoda antykoncepcji, nieprawidłowość układu sercowo-naczyniowego, ośrodek teratologiczny, pierwszy trymestr ciąży, utrata słuchu, wada dróg moczowo-płciowych, wada rozwojowa narządu wzroku, wada wrodzona, wieloraka wada rozwojowa, właściwość teratogenna, zaburzenie widzenia, zawrót głowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Synthon 12,5 mg
Sunitynib wykazuje wielonarządową toksyczność w badaniach przedklinicznych na szczurach i małpach, obejmującą zmiany w przewodzie pokarmowym (nudności, biegunki), nadnerczach (przekrwienie, krwotoki, martwica), układzie limfatycznym (zanik tkanki limfoidalnej, zmniejszenie komórek szpiku), trzustce zewnątrzwydzielniczej (degranulacja, martwica), śliniankach (przerost gronek), stawach (zgrubienie płytki wzrostu) oraz układzie rozrodczym (zanik macicy, zmniejszenie wzrostu pęcherzyków jajnikowych). Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, rozrost komórek mezangium nerek, krwotoki z przewodu pokarmowego i jamy ustnej oraz przerost komórek płata przedniego przysadki. Większość zmian była odwracalna w ciągu 2-6 tygodni po zakończeniu terapii. Sunitynib nie wykazywał mutagenności ani klastogenności in vivo, jednak obserwowano poliploidię in vitro. W badaniach rakotwórczości u myszy transgenicznych rasH2 i szczurów stwierdzono występowanie nowotworów (m.in. rak żołądka, dwunastnicy, złośliwy śródbłoniak krwionośny, guzy chromochłonne nadnerczy) przy ekspozycjach ≥ 7-krotnie wyższych niż u pacjentów, choć znaczenie kliniczne tych zmian pozostaje niejasne.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzyków, degranulacja komórek pęcherzykowych, dwunastnica, działanie klastogenne, frakcja wyrzutowa lewej komory, genotoksyczność, gruczoły Brunnera, guz chromochłonny, hiperplazja błony śluzowej, mysz transgeniczna rasH2, nadnercza, odstęp QTc, płat przedni przysadki, płytka wzrostu, poliploidia, potencjał rakotwórczy, przewód pokarmowy, rak żołądka, resorpcja, rozrost komórek mezangium, rozszczep wargi, rozszczep wargi i podniebienia, rozwój prenatalny i postnatalny, sunitynib, szpik kostny, trzustka zewnątrzwydzielnicza, układ limfatyczny i krwiotwórczy, utrata ciąży po zagnieżdżeniu, zanik kanalików jądrowych, zanik tkanki limfoidalnej, złośliwy śródbłoniak krwionośny, zwyrodnienie ciałka żółtego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hygroton 50 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa chlortalidonu w dawce do 50 mg, stosowanego w preparacie Hygroton, wykazały brak działania teratogennego nawet przy dawkach do 500-krotnie przekraczających dawkę kliniczną. W badaniach na myszach, szczurach, chomikach i królikach nie stwierdzono istotnych wad rozwojowych, choć w pojedynczym badaniu na myszach odnotowano zwiększoną liczbę resorpcji przy dawce 50-krotnej. Zwiększona toksyczność dla zarodka i płodu obserwowana była jedynie przy dawkach ≥19-krotnych dawki klinicznej i wyłącznie w warunkach toksyczności matczynej, co wskazuje na pośredni mechanizm uszkodzenia płodu. Wyniki te sugerują niskie ryzyko teratogenności chlortalidonu w warunkach klinicznych.
aberracja chromosomalna, chlortalidon, cytotoksyczność, działanie teratogenne, hepatocyt szczura, Hygroton, karcynogenność, komórki jajnika chomika chińskiego, mutacja genowa, mutagenność, naprawa DNA, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, resorpcja płodu, teratogenność, test mikrojądrowy, toksyczność matczyna, toksyczność zarodkowo-płodowa - Leksykon substancji czynnych
Lopinawir – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania przedkliniczne lopinawiru, składnika leku Lopinavir + Ritonavir Accord, wykazały, że głównymi narządami docelowymi są wątroba, nerki, tarczyca, śledziona oraz krwinki czerwone. U gryzoni i psów po podaniu dawek wielokrotnych (ponad 6-krotnie wyższych niż zalecana dawka kliniczna) obserwowano obrzęk komórek wątroby z ogniskowym zwyrodnieniem, niewielkie zwyrodnienie kanalików nerkowych u myszy (przy dawkach co najmniej 2-krotnie wyższych niż u ludzi), przerost komórek pęcherzykowych tarczycy u szczurów związany ze zmniejszeniem stężenia tyroksyny i wzrostem TSH, a także zmiany hematologiczne (anizocytoza, poikilocytoza) i powiększenie śledziony z histiocytozą u szczurów. Profil lipidowy u gryzoni wykazywał podwyższone stężenia cholesterolu (szczury, myszy) i triglicerydów (myszy), natomiast u psów nie zaobserwowano takich zmian. W badaniach in vitro lopinawir z rytonawirem hamował o 30% kanały potasowe HERG przy stężeniach odpowiadających 7-krotności całkowitego i 15-krotności wolnego stężenia w osoczu u ludzi, jednak bez istotnego wpływu na repolaryzację włókien Purkinjego u psów. Dystrybucja leku w mięśniu sercowym szczurów wykazała AUC na poziomie około 50% wartości osoczowej po 72 godzinach, co sugeruje brak istotnej retencji w tkance mięśnia sercowego.
aberracja chromosomalna, badanie elektrokardiograficzne, badanie toksykologiczne, bradykardia, działanie mutagenne, histiocytoza, hormon tyreotropowy, kanał potasowy hERG, narząd docelowy, odczyn Coombsa, potencjał genotoksyczny, profil lipidowy, przepływ jonów potasowych, przerost komórek pęcherzykowych tarczycy, przeżywalność młodych, repolaryzacja, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność dla samic, toksyczność zarodkowo-płodowa, włókno Purkinjego, wydłużenie odstępu PR, zaburzenie elektrolitowe, załamek U, zwyrodnienie kanalików nerkowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cyclophosphamide Accord 500 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne cyklofosfamidu wykazały niską toksyczność ostrą po jednorazowym podaniu u różnych gatunków zwierząt laboratoryjnych (myszy, świnki morskie, króliki, psy). W badaniach przewlekłych stwierdzono hepatotoksyczność objawiającą się zwyrodnieniem tłuszczowym i martwicą wątroby, z progami toksyczności wynoszącymi 100 mg/kg u królików oraz 10 mg/kg u psów. Nie zaobserwowano patologii błony śluzowej jelit, co sugeruje względną odporność przewodu pokarmowego na toksyczne działanie leku. Potencjał mutagenny cyklofosfamidu potwierdzono zarówno in vitro, jak i in vivo, z udokumentowanymi aberracjami chromosomalnymi u ludzi, co koreluje z ryzykiem rozwoju wtórnych nowotworów, potwierdzonym w modelach zwierzęcych (szczury, myszy). Długotrwała ekspozycja zwiększa ryzyko kancerogenezy, co ma istotne implikacje kliniczne przy długoterminowej terapii.
aberracja chromosomalna, badanie in vitro, badanie in vivo, cyklofosfamid, działanie hepatotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, funkcja wątroby, hepatotoksyczność, martwica tkanek, nowotwór wtórny, potencjał mutagenny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, trymestr ciąży, wada wrodzona, zwyrodnienie tłuszczowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mirtor 45 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne mirtazapiny, substancji czynnej preparatu Mirtor, nie wykazały istotnych zagrożeń dla bezpieczeństwa stosowania u ludzi. Standardowe testy farmakologiczne i toksykologiczne potwierdziły akceptowalny profil toksykologiczny podczas długotrwałego podawania. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach i królikach nie stwierdzono działania teratogennego, choć przy ekspozycji dwukrotnie przekraczającej maksymalną dawkę terapeutyczną u ludzi zaobserwowano wzrost strat poimplantacyjnych, zmniejszenie masy ciała miotów oraz obniżoną przeżywalność młodych w pierwszych trzech dniach laktacji. Efekty te występowały wyłącznie przy dawkach znacznie przekraczających kliniczne, co wskazuje na odpowiedni margines bezpieczeństwa.
aberracja chromosomalna, aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne, badanie toksykologiczne, działanie teratogenne, ekspozycja terapeutyczna, guz tarczycy, indukcja enzymów wątrobowych, laktacja, mirtazapina, mutacja genowa, nowotwór wątrobowokomórkowy, potencjał genotoksyczny, profil toksykologiczny, straty poimplantacyjne, substancja czynna, uszkodzenie DNA - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tadomon 25 mg
Przedkliniczne badania tapentadolu, substancji czynnej leku Tadomon, wykazały brak potencjału genotoksycznego w testach in vitro (m.in. test Amesa, test aberracji chromosomalnych) oraz in vivo, nawet przy maksymalnej tolerowanej dawce. Długotrwałe badania karcynogenności na modelach zwierzęcych nie wykazały związku między ekspozycją na tapentadol a ryzykiem rozwoju nowotworów. W zakresie wpływu na rozrodczość, tapentadol nie obniżał płodności u szczurów obu płci, jednak przy wysokich dawkach obserwowano zmniejszoną przeżywalność płodów w macicy oraz opóźnienie rozwoju, głównie związane z działaniem embriotoksycznym na ośrodkowy układ nerwowy, co wiązano z aktywnością agonistyczną wobec receptorów opioidowych μ.
aberracja chromosomalna, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, genotoksyczność, karcynogenność, nieplanowana synteza DNA, O-glukuronid tapentadolu, ośrodkowy układ nerwowy, parametry neurobehawioralne, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, receptor opioidowy μ, rozwój postnatalny, tapentadol, test Amesa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Accupro 40 40 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa chlorowodorku chinaprylu (Accupro) wykazały brak działania rakotwórczego przy długotrwałym podawaniu zwierzętom (myszy, szczury) w dawkach 75-100 mg/kg mc./dobę, co odpowiada 50-60-krotności maksymalnej dawki terapeutycznej u ludzi. Kompleksowa ocena genotoksyczności, obejmująca test Amesa, badania mutacji punktowych in vitro, test wymiany siostrzanych chromatyd, test mikrojądrowy u myszy oraz badania cytogenetyczne in vivo i in vitro, nie wykazała mutagennego potencjału chinaprylu ani jego aktywnego metabolitu chinaprylatu. Wyniki te potwierdzają korzystny profil bezpieczeństwa leku w zakresie potencjału kancerogennego i mutagennego przed wprowadzeniem do badań klinicznych.
aberracja chromosomalna, badanie cytogenetyczne, chinaprylat, chlorowodorek chinaprylu, dawka terapeutyczna, działanie fetotoksyczne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, kancerogeneza, mutacja punktowa, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność matczyna, właściwości mutagenne, wymiana siostrzanych chromatyd - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mycophenolate mofetil Sandoz 250 mg kapsułki twarde 250 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa mykofenolanu mofetylu (Mycophenolate mofetil Sandoz 250 mg) wykazały brak działania rakotwórczego w modelach zwierzęcych przy narażeniu ogólnoustrojowym 1,3-3 razy wyższym niż u pacjentów stosujących dawki kliniczne (2 g/dobę po przeszczepieniu nerki, 3 g/dobę po przeszczepieniu serca). Testy genotoksyczności ujawniły zdolność do wywoływania aberracji chromosomalnych in vitro i in vivo, co wiąże się z mechanizmem hamowania syntezy nukleotydów, jednak mutageneza genowa nie została potwierdzona. Wpływ na płodność był zróżnicowany: u samców szczurów dawki do 20 mg/kg mc./dobę (2-3-krotne narażenie kliniczne) nie wpływały na płodność, natomiast u samic dawki 4,5 mg/kg mc./dobę (około 0,3-0,5-krotne narażenie kliniczne) indukowały wady wrodzone potomstwa, bez toksyczności u matek. Badania teratogenności na szczurach i królikach potwierdziły ryzyko resorpcji płodów i wad rozwojowych przy narażeniu około 0,3-0,5-krotnym w stosunku do narażenia klinicznego.
aberracja chromosomalna, anoftalmia, dawka kliniczna, ektopia nerki, ektopia serca, genotoksyczność, mechanizm farmakodynamiczny, mykofenolan mofetylu, potencjał teratogenny, przepuklina pępkowa, przepuklina przeponowa, przeszczepienie nerki, przeszczepienie serca, resorpcja płodu, synteza nukleotydów, szpik kostny, teratogenność, test mikrojąderkowy, toksyczność leku, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, wada sercowo-naczyniowa, wodogłowie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bendamustine Accord 25 mg/ml
Badania przedkliniczne bendamustyny chlorowodorku wykazały istotne działania niepożądane, które mogą mieć znaczenie kliniczne, mimo że nie zaobserwowano ich w badaniach klinicznych. U psów stwierdzono makroskopowe zmiany w przewodzie pokarmowym, takie jak przekrwienie błony śluzowej i krwotoki, wskazujące na toksyczność miejscową. Mikroskopowo zaobserwowano rozległe uszkodzenia tkanki limfatycznej, potwierdzające silne działanie immunosupresyjne leku, co może zwiększać ryzyko infekcji. Dodatkowo, zmiany cewkowe w nerkach sugerują nefrotoksyczność, a zmiany zanikowe i martwicze w nabłonku gruczołu krokowego oraz uszkodzenia jąder wskazują na potencjalny negatywny wpływ na męski układ rozrodczy. Bendamustyna wykazuje także działanie embriotoksyczne i teratogenne, co jest kluczowe w kontekście stosowania u kobiet w wieku rozrodczym.
aberracja chromosomalna, alkilacja DNA, bendamustyna chlorowodorek, błona śluzowa, cewka nerkowa, cytotoksyczność, działanie niepożądane, embriotoksyczność, genotoksyczność, gruczoł krokowy, immunosupresja, kancerogenność, krwotok, męski układ rozrodczy, mutagen, nabłonek, nefrotoksyczność, przewód pokarmowy, teratogenność, tkanka limfatyczna, układ immunologiczny, układ moczowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cilozek 50 mg
Przedkliniczne badania cylostazolu, substancji czynnej leku Cilozek, wykazały, że działa on jako inhibitor fosfodiesterazy typu III, zwiększając stężenie cAMP w płytkach krwi i naczyniach krwionośnych. Badania toksykologiczne ujawniły sercowo-naczyniowe zmiany chorobowe jedynie u psów, co wskazuje na efekt gatunkowo swoisty, nieobserwowany u szczurów i małp. Elektrokardiograficzne analizy nie wykazały wydłużenia odstępu QTc po podaniu cylostazolu lub jego metabolitów, co potwierdza bezpieczeństwo kardiologiczne leku. Testy genotoksyczności były w większości negatywne, z wyjątkiem słabego, ale istotnego statystycznie wzrostu aberracji chromosomalnych in vitro w komórkach jajników chomików chińskich. Dwuletnie badania karcinogenności na szczurach (dawki do 500 mg/kg/dobę) i myszach (do 1000 mg/kg/dobę) nie wykazały potencjału rakotwórczego cylostazolu.
aberracja chromosomalna, badanie farmakologiczne, Cilozek, cykliczny adenozynomonofosforan, cylostazol, dojrzewanie komórki jajowej, działanie inotropowe dodatnie, elektrokardiogram, inhibitor fosfodiesterazy typu III, masa płodu, mutacja genu bakterii, mutacja genu w komórce ssaka, naprawa DNA bakterii, obumarcie płodu, odstęp QTc, opóźnienie kostnienia, płytka krwi, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rozszerzenie naczyń krwionośnych, szpik kostny, zaburzenie płodności - Leksykon substancji czynnych
Nalokson – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Nalokson, antagonista receptorów opioidowych, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych, obejmujących toksyczność ostrą, wielokrotną, reprodukcyjną oraz mutagenną. Nie stwierdzono istotnych zagrożeń dla człowieka przy standardowych dawkach terapeutycznych. W badaniach reprodukcyjnych nalokson nie wykazywał działania teratogennego ani toksycznego na zarodek i płód, choć bardzo wysokie dawki (800 mg/kg mc./dobę) indukowały zwiększoną śmiertelność noworodków szczurzych, związane z toksycznością u ciężarnych samic. W badaniach mutagenności uzyskano słabo dodatnie wyniki in vitro (test Amesa, aberracje chromosomalne na limfocytach ludzkich), jednak testy in vivo były ujemne, co wskazuje na niskie ryzyko genotoksyczności przy dawkach leczniczych. Dane dotyczące rakotwórczości, w tym 24-miesięczne badanie u szczurów (dawki do 100 mg/kg/dobę) oraz 6-miesięczne badanie u myszy Tg-rasH2 (200 mg/kg/dobę), nie wykazały działania rakotwórczego naloksonu.
aberracja chromosomalna, antagonista receptorów opioidowych, badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, chlorowodorek naloksonu, dawka terapeutyczna, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, limfocyty ludzkie, oksykodon, produkt złożony, profil bezpieczeństwa, rozwój neurobehawioralny, rozwój przedurodzeniowy i pourodzeniowy, śmiertelność noworodków, szpik kostny, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność po wielokrotnym podaniu, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność zarodkowo-płodowa, uzależnienie od opioidów - Leksykon substancji czynnych
Deferazyroks – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Deferazyroks, stosowany w lekach takich jak Deferasirox MSN i Exferana, wykazuje akceptowalny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych, szczególnie u organizmów z nadmiarem żelaza, które są docelową populacją terapeutyczną. Badania toksyczności wykazały toksyczne działanie na nerki oraz zmętnienie soczewki (zaćma) u zwierząt dorosłych i młodych, co wymaga monitorowania podczas terapii. Genotoksyczność in vitro była negatywna (test Amesa, test aberracji chromosomalnych), natomiast in vivo obserwowano tworzenie mikrojąder w szpiku kostnym szczurów bez obciążenia żelazem przy śmiertelnych dawkach, efekt nieobecny u zwierząt z nadmiarem żelaza. Badania rakotwórczości na szczurach (2 lata) i transgenicznych myszach p53+/- (6 miesięcy) nie wykazały działania kancerogennego, co wskazuje na niskie ryzyko nowotworzenia.
aberracja chromosomalna, badanie przedkliniczne, deferazyroks, działanie mutagenne, działanie teratogenne, genotoksyczność, kancerogeneza, mikrojądra szpiku kostnego, nadmiar żelaza, obciążenie żelazem, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, profil toksyczności, rakotwórczość, test Amesa, toksyczność narządowa, toksyczność nerkowa, wada rozwojowa, zaćma, zmętnienie soczewki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dopegyt 250 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa metyldopy, substancji czynnej leku Dopegyt, wykazały brak działania karcynogennego w długoterminowych testach na myszach i szczurach, przy dawkach odpowiednio do 1800 mg/kg mc./dobę (30-krotnie wyższej niż maksymalna dawka ludzka) oraz 240 mg/kg mc./dobę (4-krotnie wyższej). Test Amesa oraz badania na aberracje chromosomalne potwierdziły brak mutagenności metyldopy, zarówno w warunkach z egzogenną aktywacją metaboliczną, jak i bez niej. Ocena wpływu na płodność u szczurów wykazała, że dawka 100 mg/kg mc./dobę (1,7-krotnie wyższa niż dawka ludzka) nie wpływa negatywnie na funkcje rozrodcze obu płci.
aberracja chromosomalna, badanie in vitro, dawka terapeutyczna, Dopegyt, działanie karcynogenne, efekt genotoksyczny, liczba plemników, maksymalna zalecana dawka, metyldopa, mutagenność, parametry reprodukcyjne, potencjał rakotwórczy, późne spermatydy, profil bezpieczeństwa, ruchliwość plemników, test Amesa, test genotoksyczności, wpływ na płodność, wskaźnik płodności