aberracja chromosomalna
Aberracja chromosomalna to strukturalna lub liczbowa zmiana w chromosomach, która może prowadzić do zaburzeń rozwojowych, chorób genetycznych lub nowotworów. Zmiany te mogą dotyczyć zarówno chromosomów autosomalnych, jak i płciowych.
Aberracje strukturalne obejmują delecje (utrata fragmentu chromosomu), duplikacje (powielenie fragmentu), translokacje (przemieszczenie fragmentu między chromosomami), inwersje (odwrócenie fragmentu) oraz insercje (wstawienie fragmentu). Aberracje liczbowe to najczęściej aneuploidie, polegające na nieprawidłowej liczbie chromosomów, jak w zespole Downa (trisomia 21), zespole Edwardsa (trisomia 18) czy zespole Turnera (monosomia X).
Aberracje chromosomalne mogą powstawać spontanicznie podczas gametogenezy lub podziałów mitotycznych, a także pod wpływem czynników mutagennych jak promieniowanie jonizujące, niektóre leki czy substancje chemiczne. W diagnostyce stosuje się metody cytogenetyczne (kariotypowanie), FISH (fluorescencyjna hybrydyzacja in situ) oraz nowoczesne techniki molekularne jak aCGH (porównawcza hybrydyzacja genomowa do mikromacierzy) i NGS (sekwencjonowanie nowej generacji).
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bendamustyna medac 2,5 mg/ml
Badania przedkliniczne bendamustyny chlorowodorku ujawniły istotne działania niepożądane w modelach zwierzęcych, które nie były obserwowane w badaniach klinicznych, mimo narażenia na dawki zbliżone do klinicznych. Wykazano zmiany w przewodzie pokarmowym, takie jak przekrwienie błony śluzowej i krwotoki, co sugeruje ryzyko uszkodzenia śluzówki podczas terapii. Ponadto, bendamustyna wywołuje znaczący efekt immunosupresyjny, potwierdzając swój mechanizm przeciwnowotworowy, ale jednocześnie wskazując na ryzyko osłabienia odporności. W układzie moczowo-płciowym zaobserwowano zmiany w kanalikach nerkowych (potencjalna nefrotoksyczność), kanalikach nasiennych jąder oraz zanikowe i martwicze zmiany nabłonka gruczołu krokowego, co wymaga monitorowania funkcji nerek i płodności u leczonych pacjentów.
aberracja chromosomalna, badanie histologiczne, badanie mikroskopowe, bendamustyna, chlorowodorek bendamustyny, efekt immunosupresyjny, embriotoksyczność, gruczoł krokowy, kanalik nerkowy, kancerogenność, krwotok przewodu pokarmowego, mutagenność, nefrotoksyczność, przekrwienie błony śluzowej, teratogenność, tkanka limfatyczna, wtórny nowotwór - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pazopanib Viatris 200 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pazopanibu przeprowadzone na myszach, szczurach, królikach i małpach wykazały wielonarządowe działania toksyczne, związane z hamowaniem VEGFR i zakłóceniem szlaków VEGF. Obserwowano zmiany w kościach, zębach, narządach rozrodczych, hematologicznych, nerkach i trzustce, często przy stężeniach osoczowych niższych niż kliniczne. U młodych szczurów dawki ≥ 10 mg/kg mc./dobę (około 0,1-0,2 klinicznej ekspozycji AUC u dorosłych) powodowały zahamowanie wzrostu, zwiększoną łamliwość kości i nieprawidłową przebudowę zębów. Dodatkowo, u szczurów karmionych mlekiem matki w okresie 9-14 dni po narodzinach, dawki odpowiadające 0,1 klinicznej ekspozycji AUC wywoływały zgony oraz zaburzenia rozwojowe nerek, płuc, wątroby i serca. U samic myszy przy dawkach 2,5-krotnie wyższych niż kliniczne stwierdzono proliferacyjne zmiany w wątrobie, w tym gruczolaki.
aberracja chromosomalna, biegunka, ciałko żółte, dane przedkliniczne, działanie niepożądane, ekspozycja na lek, embriotoksyczność, eozynofilia, genotoksyczność, gruczolak, gruczolak wątroby, gruczolakorak dwunastnicy, łamliwość kości, mutagenność, rakotwórczość, receptor czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego, resorpcja zarodka, ruchomość plemników, stężenie plemników, strata poimplantacyjna, szlak sygnalizacyjny VEGF, teratogenność, test Amesa, test mikrojądrowy, tkanka hematologiczna, toksyczność ogólna, toksyczność u młodych osobników, torbiel jajnika, wada rozwojowa układu krążenia, zanik jajnika - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Akineton SR 4 mg 4 mg
Przedkliniczne badania biperydenu chlorowodorku, substancji czynnej Akineton SR 4 mg, obejmowały ocenę toksyczności ostrej, przewlekłej, genotoksyczności oraz wpływu na reprodukcję. W badaniach toksyczności przewlekłej na szczurach i psach nie zaobserwowano toksyczności narządowej, co wskazuje na dobry profil bezpieczeństwa przy długotrwałym stosowaniu. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały działania mutagennego, jednak brak jest długoterminowych badań rakotwórczości u zwierząt, co ogranicza pełną ocenę bezpieczeństwa długoterminowego. Informacje dotyczące toksyczności ostrej oraz postępowania w przypadku przedawkowania zostały szczegółowo opisane w charakterystyce produktu leczniczego (punkt 4.9).
aberracja chromosomalna, badanie in vitro, badanie in vivo, biperyden chlorowodorek, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, embriotoksyczność, mutacja genowa, ostre zatrucie, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, proces reprodukcyjny, profil bezpieczeństwa, toksyczne działanie na płód, toksyczność narządowa, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, wada rozwojowa, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Thiogamma Turbo-Set 600 mg/50 ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne kwasu tioktynowego, substancji czynnej preparatu Thiogamma Turbo-Set (600 mg/50 ml), wykazały, że głównymi narządami docelowymi toksyczności po wielokrotnym podaniu są wątroba i nerki, a objawy toksyczne dotyczą zarówno ośrodkowego, jak i wegetatywnego układu nerwowego. Badania mutagenności i genotoksyczności dały wyniki negatywne, co wyklucza zdolność do indukcji mutacji genowych i aberracji chromosomalnych. Długoterminowe testy rakotwórczości u szczurów nie wykazały działania kancerogennego, również w połączeniu z N-nitrozo-dimetyloaminą (NDEA). Wpływ na rozrodczość był minimalny – doustne dawki do 68,1 mg/kg nie zaburzały płodności ani wczesnego rozwoju zarodków, a podanie dożylne nie wykazało efektów teratogennych nawet przy dawkach toksycznych dla samic.
aberracja chromosomalna, działanie kancerogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, kwas tioktynowy, mutacja genowa, N-nitrozo-dimetyloamina, niedobór tiaminy, ośrodkowy układ nerwowy, płodność, podanie doustne, podanie dożylne, potencjał mutagenny, rozwój zarodka, toksyczność, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wegetatywny układ nerwowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Neoparin Multi 10 000 j.m. (100 mg)/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa enoksaparyny sodowej, substancji czynnej Neoparin Multi, wykazały korzystny profil toksykologiczny. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podaniu, przeprowadzonych na szczurach, psach i małpach, stosowano dawki 10-15 mg/kg/dobę przez 13-26 tygodni drogą podskórną i dożylną. Nie zaobserwowano istotnych działań niepożądanych poza oczekiwanym efektem przeciwzakrzepowym. Testy mutagenności in vitro (m.in. test Amesa, test aberracji chromosomalnej limfocytów ludzkich) oraz in vivo (test aberracji chromosomalnej komórek szpiku kostnego szczura) nie wykazały aktywności mutagennej ani klastogennej, co potwierdza brak potencjału do indukowania zmian genetycznych.
aberracja chromosomalna, aktywność mutagenna, badanie przedkliniczne, działanie klastogenne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, enoksaparyna sodowa, lek przeciwzakrzepowy, limfocyt, mutacja genowa, płodność, podanie dożylne, podanie podskórne, potencjał mutagenny, szpik kostny, test Amesa, test in vitro, test in vivo, toksyczność płodowa, toksyczność reprodukcyjna, wada rozwojowa płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Belkyra 10 mg/ml
Dane przedkliniczne dotyczące kwasu deoksycholowego, substancji czynnej Belkyry (10 mg/ml), obejmują szeroki zakres badań farmakologicznych, toksykologicznych oraz genotoksycznych, które nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym przeprowadzono na szczurach (do 6 miesięcy) i psach (do 9 miesięcy) z dawkami przekraczającymi maksymalną planowaną dawkę kliniczną odpowiednio 2,5-12,5-krotnie (mg/miejsce wstrzyknięcia) i 2-3-krotnie (ekspozycja ogólnoustrojowa). Schemat dawkowania w badaniach przedklinicznych był bardziej intensywny niż kliniczny (2 razy w miesiącu, łącznie 13 dawek u szczurów i 20 dawek u psów vs. 6 comiesięcznych zabiegów klinicznych). Nie zaobserwowano miejscowych ani ogólnoustrojowych reakcji przednowotworowych, co wskazuje na brak działania rakotwórczego w tych modelach.
aberracja chromosomalna, badanie farmakologiczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, ekspozycja ogólnoustrojowa, genotoksyczność, kwas deoksycholowy, mutacja powrotna, podanie podskórne, reakcja przednowotworowa, test mikrojądrowy, toksyczność matczyna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność układu rozrodczego, toksyczność zarodkowo-płodowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Enoxaparin sodium LEK-AM 10 000 j.m. (100 mg)/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa enoksaparyny sodowej obejmowały szeroki zakres testów toksyczności, mutagenności, teratogenności oraz wpływu na rozrodczość, przeprowadzonych na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych. W badaniach toksyczności podostrej i przewlekłej, przy dawkach do 15 mg/kg/dobę (podskórnie) przez 13 tygodni oraz do 10 mg/kg/dobę (podskórnie i dożylnie) przez 26 tygodni, nie zaobserwowano działań niepożądanych innych niż oczekiwany efekt przeciwzakrzepowy. Testy genotoksyczności, w tym test Amesa, test mutacji na komórkach chłoniaka myszy oraz testy aberracji chromosomalnej in vitro i in vivo, nie wykazały potencjału mutagennego ani klastogennego enoksaparyny sodowej.
aberracja chromosomalna, aktywność klastogenna, aktywność mutagenna, badanie teratogenności, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, enoksaparyna sodowa, lek przeciwzakrzepowy, mutacja powrotna, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, Salmonella typhimurium, szpik kostny, teratogenność, test Amesa, toksyczność płodowa, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, właściwości przeciwzakrzepowe, wpływ na rozrodczość, zdolność rozrodcza - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Itrax 100 mg
Itrakonazol, substancja czynna leku Itrax 100 mg kapsułki twarde, jest przeciwwskazany w okresie ciąży, z wyjątkiem sytuacji zagrożenia życia matki, gdy korzyść terapeutyczna przewyższa ryzyko uszkodzenia płodu. Badania na zwierzętach wykazały teratogenne działanie itrakonazolu, obejmujące deformacje szkieletu, wady dróg moczowo-płciowych, nieprawidłowości układu sercowo-naczyniowego, anomalie narządu wzroku, aberracje chromosomalne oraz wielorakie wady rozwojowe. Dane kliniczne są ograniczone, a epidemiologiczne analizy stosowania itrakonazolu w pierwszym trymestrze nie wykazały istotnego wzrostu ryzyka wad rozwojowych. Lek przenika przez łożysko, co potwierdza bezpośredni kontakt płodu z substancją. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję podczas terapii oraz aż do pierwszej miesiączki po zakończeniu leczenia, aby zminimalizować ryzyko teratogenności.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Clexane 6000 j.m. (60 mg)/0,6 ml
Przedkliniczne badania enoksaparyny sodowej obejmowały ocenę toksyczności podostrej (13 tygodni, 15 mg/kg/dobę, podskórnie u szczurów i psów) oraz przewlekłej (26 tygodni, 10 mg/kg/dobę, podskórnie i dożylnie u szczurów i małp). W obu modelach nie zaobserwowano działań niepożądanych poza oczekiwanym efektem przeciwzakrzepowym. Potencjał mutagenny oceniono za pomocą testów in vitro (m.in. test Amesa, test mutacji w komórkach chłoniaka, test aberracji chromosomalnej w limfocytach ludzkich) oraz in vivo (test aberracji chromosomalnej w komórkach szpiku szczura), wszystkie dały wyniki negatywne, wskazując na brak aktywności mutagennej enoksaparyny.
aberracja chromosomalna, aktywność klastogenna, badanie przedkliniczne, badanie przewlekłe, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, enoksaparyna sodowa, podanie dożylne, podanie podskórne, postępująca mutacja, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, rewersja mutacji, szpik kostny, test Amesa, test in vitro, test in vivo, toksyczność płodowa, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Subinit 25 mg
Przedkliniczne badania toksyczności sunitynibu, prowadzone na szczurach i małpach przez okres do 9 miesięcy, wykazały wielonarządowe działania niepożądane, obejmujące przewód pokarmowy (nudności, biegunki), nadnercza (przekrwienie, krwotoki, martwica), układ limfatyczny i krwiotwórczy (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), trzustkę zewnątrzwydzielniczą (degranulacja i martwica komórek pęcherzykowych), ślinianki (przerost gronek), stawy (zgrubienie płytki wzrostu) oraz układ rozrodczy (zanik macicy, zmniejszenie pęcherzyków jajnikowych). Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, zanik kanalików jądrowych, rozrost mezangium nerkowego, krwotoki z przewodu pokarmowego i jamy ustnej oraz przerost komórek płata przedniego przysadki. Większość zmian była odwracalna w ciągu 2-6 tygodni po zakończeniu terapii. Badania genotoksyczności wykazały brak mutagenności i klastogenności in vivo, choć zaobserwowano poliploidię in vitro w ludzkich limfocytach, natomiast potencjał genotoksyczny metabolitu aktywnego nie został oceniony.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzyków, błona śluzowa macicy, ciałko żółte, dwunastnica, działanie klastogenne, frakcja wyrzutowa lewej komory, genotoksyczność, gruczoły Brunnera, guz chromochłonny, komórki mezangium, nadnercze, organogeneza, płat przedni przysadki, płytka wzrostowa, poliploidia, potencjał mutagenny, przewód pokarmowy, rak dwunastnicy, rdzeń nadnerczy, resorpcja, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, ślinianka, śródbłoniak krwionośny, szpik kostny, układ krwiotwórczy, wada rozwojowa szkieletu płodu, wydłużenie odstępu QTc, zanik kanalików jądrowych, zewnątrzwydzielnicza część trzustki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Bluefish 12,5 mg
Przedkliniczne badania toksyczności sunitynibu wykazały wielonarządowe działania toksyczne przy klinicznie istotnych stężeniach w osoczu, obejmujące przewód pokarmowy (nudności, biegunki), nadnercza (przekrwienie, krwotoki, martwica), układ limfatyczny i krwiotwórczy (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), trzustkę zewnątrzwydzielniczą (degranulacja, martwica), ślinianki (przerost gronek), stawy (zgrubienie płytki wzrostu) oraz układ rozrodczy żeński (zanik macicy, zmniejszenie pęcherzyków jajnikowych). Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, zmiany w nerkach i przysadce. Większość zmian była odwracalna po 2-6 tygodniach od zakończenia terapii. Potencjał genotoksyczny sunitynibu nie wykazał mutagenności ani klastogenności in vivo, jednak stwierdzono poliploidię in vitro. W badaniach rakotwórczości dawki ≥ 25 mg/kg mc./dobę (≥ 7,3-krotna ekspozycja AUC względem ludzi) indukowały raka żołądka, dwunastnicy, złośliwego śródbłoniaka oraz hiperplazję błony śluzowej żołądka, a dawki 1-3 mg/kg mc./dobę (0,9-7,8-krotna ekspozycja AUC) powodowały guzy chromochłonne i rozrost nadnerczy u szczurów.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzyka jajnikowego, ciałko żółte, frakcja wyrzutowa lewej komory, genotoksyczność, grasica, gruczoł Brunnera, kanalik jądrowy, klastogenność, komórka pęcherzykowa, kora nadnerczy, krwotok, LVEF, martwica, martwica komórkowa, mutagenność, nadnercze, odstęp QTc, opóźnione kostnienie, organogeneza, płytka wzrostowa, poliploidia, potencjał rakotwórczy, przewód pokarmowy, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, śledziona, ślinianka, szpik kostny, tkanka limfoidalna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, trzustka zewnątrzwydzielnicza, układ krwiotwórczy, utrata ciąży po zagnieżdżeniu, wada rozwojowa szkieletu, węzeł chłonny, włóknienie, zagnieżdżenie zarodka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Levoxa 500 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lewofloksacyny obejmowały ocenę toksyczności po podaniu jednorazowym i wielokrotnym, potencjalnego działania rakotwórczego oraz wpływu na rozród i rozwój potomstwa. Wyniki nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka. W modelach zwierzęcych lek nie wpływał negatywnie na płodność szczurów, a opóźnienie dojrzewania płodu było wynikiem toksyczności matczynej, a nie bezpośredniego działania na płód. Badania genotoksyczności in vitro wykazały aberracje chromosomalne w komórkach płucnych chomika chińskiego, związane z hamowaniem topoizomerazy II, jednak testy genotoksyczności in vivo (test mikrojąderkowy, wymiana siostrzanych chromatyd, synteza nieprogramowanego DNA, test dominacji letalnej) nie potwierdziły potencjału mutagennego lewofloksacyny. W badaniach fototoksyczności na modelach mysich działanie fototoksyczne występowało jedynie przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne, a testy fotomutagenności i fotokarcynogenności nie wykazały ryzyka genotoksycznego, a wręcz sugerowały hamowanie rozwoju komórek nowotworowych.
- Leksykon substancji czynnych
Etenzamid – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Etenzamid, będący składnikiem złożonego preparatu Etopiryna (100 mg etenzamidu, 300 mg kwasu acetylosalicylowego, 50 mg kofeiny), posiada ograniczone dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania. W przeciwieństwie do etenzamidu, kwas acetylosalicylowy jest dobrze przebadany i wykazuje brak działania mutagennego w teście Amesa oraz brak działania rakotwórczego przy podawaniu szczurom przez 68 tygodni w dawce 0,5% karmy. Jednakże obserwowano aberracje chromosomalne w hodowli fibroblastów ludzkich, co wskazuje na potencjalne ryzyko genotoksyczne. Kwas acetylosalicylowy wykazuje także działanie teratogenne, embriotoksyczne i fetotoksyczne, wpływając negatywnie na rozrodczość, w tym hamując owulację u szczurów, co ma istotne implikacje kliniczne, zwłaszcza w okresie ciąży i laktacji.
W zakresie toksyczności ostrej, dawki przekraczające 10 g u dorosłych i 4 g u dzieci mogą prowadzić do zgonu, przy czym stężenia kwasu salicylowego w osoczu na poziomie 300-350 μg/ml wywołują objawy zatrucia, a 400-500 μg/ml mogą skutkować śpiączką i śmiercią. Przewlekłe stosowanie kwasu acetylosalicylowego wiąże się z miejscowym działaniem drażniącym na błony śluzowe przewodu pokarmowego, zwiększając ryzyko krwotoków, zwłaszcza przy współistniejących wrzodach, oraz z nefrotoksycznością obserwowaną w badaniach na zwierzętach. W praktyce klinicznej bezpieczeństwo stosowania etenzamidu należy oceniać w kontekście całego preparatu Etopiryna, uwzględniając interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z kwasem acetylosalicylowym i kofeiną oraz szczególne środki ostrożności związane z kwasem acetylosalicylowym.
aberracja chromosomalna, działanie drażniące, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, etenzamid, Etopiryna, hamowanie owulacji, kofeina, krwotok, kwas acetylosalicylowy, nefrotoksyczność, objawy zatrucia, ostre zatrucie, potencjał mutagenny, profil farmakodynamiczny, profil farmakokinetyczny, ryzyko genotoksyczne, śpiączka, stężenie kwasu salicylowego, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie nerek, właściwości karcynogenne, właściwości mutagenne, wrzód przewodu pokarmowego, zagnieżdżenie zarodka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Genotropin 5,3 5,3 mg (16 j.m.)
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa somatropiny (Genotropin), produkowanej metodą rekombinacji DNA w Escherichia coli, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa. Ocena toksyczności ogólnoustrojowej i miejscowej nie ujawniła działań niepożądanych o istotnym znaczeniu klinicznym, co potwierdza dobrą tolerancję leku po podaniu iniekcyjnym. Badania dotyczące wpływu na funkcje rozrodcze nie wykazały negatywnego oddziaływania, co jest istotne dla pacjentów w wieku reprodukcyjnym, wskazując na minimalne ryzyko zaburzeń płodności związanych z terapią somatropiną.
aberracja chromosomalna, anomalia chromosomalna, bleomycyna, działanie radiomimetyczne, efekt genotoksyczny, Escherichia coli, Genotropin, hormon wzrostu, in vitro, in vivo, łamliwość chromosomów, limfocyt, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, rekombinacja DNA, somatropina, toksyczność ogólnoustrojowa, toksyczność reprodukcyjna, tolerancja miejscowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Akineton 5 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa biperydenu mleczanu, substancji czynnej produktu Akineton 5 mg/ml (roztwór do wstrzykiwań), obejmują ocenę toksyczności ostrej i przewlekłej, potencjału genotoksycznego oraz wpływu na reprodukcję. Badania toksyczności przewlekłej na szczurach i psach nie wykazały toksyczności narządowej, co wskazuje na dobry profil bezpieczeństwa przy długotrwałym stosowaniu. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie potwierdziły mutagenności ani zdolności do wywoływania aberracji chromosomalnych. Jednakże brak jest długoterminowych badań dotyczących potencjału rakotwórczego biperydenu u zwierząt doświadczalnych. Informacje dotyczące toksyczności ostrej oraz przypadków przedawkowania znajdują się w punkcie 4.9 Charakterystyki Produktu Leczniczego.
aberracja chromosomalna, bezpieczeństwo stosowania, bezpieczeństwo stosowania leku, biperyden mleczan, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, karmienie piersią, mutacja genowa, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, przedawkowanie leku, toksyczność narządowa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Allospes 100 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa allopurynolu wykazały brak właściwości mutagennych i genotoksycznych. Badania cytogenetyczne in vitro nie wykazały aberracji chromosomalnych przy stężeniach do 100 µg/ml, a badania in vivo przy dawkach do 600 mg/dobę przez około 40 miesięcy potwierdziły brak takich efektów. Allopurynol nie indukował powstawania związków nitrozowych ani nie wpływał na transformację limfocytów, co potwierdza brak potencjału mutagennego. Długoterminowe badania na myszach i szczurach (do 2 lat) nie wykazały działania rakotwórczego, co zwiększa wiarygodność bezpieczeństwa stosowania leku Allospes.
aberracja chromosomalna, allopurynol, badanie cytogenetyczne, badanie in vitro, badanie in vivo, cykl komórkowy, DNA, działanie embriotoksyczne, genotoksyczność, grupa nitrozowa, organogeneza, podanie dootrzewnowe, podanie doustne, potencjał rakotwórczy, transformacja limfocytów, właściwości mutagenne, właściwości rakotwórcze, właściwości teratogenne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitynib Adamed 37,5 mg
Przedkliniczne badania toksyczności sunitynibu wykazały wielokierunkowe działania niepożądane obejmujące przewód pokarmowy, nadnercza, układ limfatyczny i krwiotwórczy, trzustkę, ślinianki, stawy oraz układ rozrodczy żeński, obserwowane przy klinicznie istotnych stężeniach leku. Zmiany te, w większości odwracalne po 2-6 tygodniach od zakończenia terapii, obejmowały m.in. nudności, krwotoki, zmniejszenie liczby komórek szpiku, zaniki tkanki limfoidalnej, martwicę komórek trzustki, przerost gronek ślinianek, zgrubienie płytki wzrostowej oraz zanik macicy i zmniejszenie wzrostu pęcherzyków jajnikowych. Sunitynib nie wykazał mutagenności ani klastogenności in vivo, jednak w badaniach in vitro stwierdzono poliploidię w ludzkich limfocytach. W badaniach rakotwórczości u myszy transgenicznych rasH2 i szczurów obserwowano rozwój nowotworów (m.in. rak gruczołów Brunnera, rak żołądka i dwunastnicy, złośliwy śródbłoniak krwionośny, guzy chromochłonne nadnerczy) przy dawkach ≥ 0,9 do 7,8 razy wyższych niż AUC u pacjentów stosujących zalecaną dawkę.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzyków, badanie genotoksyczności, frakcja wyrzutowa lewej komory, genotoksyczność, gruczoły Brunnera, guz chromochłonny, hiperplazja błony śluzowej żołądka, klastogen, mutagen, mysz transgeniczna, nadnercze, narażenie ogólnoustrojowe, narząd docelowy, odstęp QTc, opóźnione kostnienie kręgów, organogeneza, poliploidia, przewód pokarmowy, rakotwórczość, resorpcja, rozrost mezangium, rozrost rdzenia nadnerczy, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, rozwój zarodkowo-płodowy, śródbłoniak krwionośny, sunitynib, szpik kostny, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ limfatyczny i krwiotwórczy, zanik kanalików jądrowych, zwyrodnienie ciałka żółtego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lenalidomide Teva 15 mg
Lenalidomid, klasyfikowany pod kodem ATC L04AX04, jest lekiem immunomodulacyjnym o złożonym mechanizmie działania, obejmującym bezpośrednie wiązanie z białkiem cereblon, co prowadzi do ubikwitynacji i degradacji czynników transkrypcyjnych Aiolos i Ikaros w komórkach hematopoetycznych. Jego działanie przeciwnowotworowe polega na selektywnym hamowaniu proliferacji i indukcji apoptozy komórek nowotworowych, zwłaszcza w szpiczaku mnogim, chłoniaku grudkowym oraz w zespołach mielodysplastycznych z delecją 5q. Lenalidomid dodatkowo wzmacnia odpowiedź immunologiczną poprzez zwiększenie liczebności i aktywności komórek NK, T i NKT oraz potęguje cytotoksyczność zależną od przeciwciał (ADCC), szczególnie w terapii skojarzonej z rytuksymabem. Ponadto wykazuje działanie antyangiogenne, proerytropoetyczne (zwiększając produkcję hemoglobiny płodowej przez komórki CD34+) oraz przeciwzapalne, hamując produkcję cytokin prozapalnych, takich jak TNF-α i IL-6.
aberracja chromosomalna, autologiczne przeszczepienie komórek macierzystych, chłoniak grudkowy, chłoniak nieziarniczy, chłoniak z komórek płaszcza, cytokina prozapalna, cytotoksyczność komórkowa zależna od przeciwciał, delecja 5q, delecja chromosomu 5, działanie antyangiogenne, działanie proerytropoetyczne, działanie przeciwzapalne, hemoglobina płodowa, indukcja apoptozy, komórka hematopoetyczna, komórka limfatyczna, komórka macierzysta CD34+, komórka Natural Killer, leczenie podtrzymujące, lek immunosupresyjny, ligaza E3, mikrośrodowisko guza, odpowiedź immunologiczna, progresja choroby, schorzenie hematologiczne, schorzenie hematoonkologiczne, szpiczak mnogi, toksyczność ograniczająca dawkę, ubikwitynacja białek, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fumaran Dimetylu Adamed 240 mg
Przedkliniczne badania fumaranu dimetylu obejmowały szeroki zakres analiz genotoksyczności, rakotwórczości, toksykologii oraz wpływu na reprodukcję. Testy genotoksyczne, w tym test Amesa, test aberracji chromosomalnych oraz test mikrojąderkowy in vivo, nie wykazały działania mutagennego. Badania rakotwórczości na myszach i szczurach wykazały zwiększoną częstość raka komórek kanalikowych nerek przy dawkach odpowiadających lub wyższych niż zalecane dla ludzi (myszy: 75 mg/kg/dobę, szczury: 100 mg/kg/dobę). Obserwowano także zmiany w przedżołądku gryzoni, które nie mają odpowiednika anatomicznego u ludzi, co ogranicza ekstrapolację wyników. W badaniach toksykologicznych stwierdzono uszkodzenia nerek i zmiany w nabłonku plemnikotwórczym przy dawkach zbliżonych lub wyższych od zalecanych (np. u psów dawka graniczna zanik kory nerek była 3-krotnie wyższa niż dawka ludzka na podstawie AUC). Wpływ na płodność samców szczurów nie został potwierdzony, natomiast u samic przy dawkach do 11-krotnych od zalecanej odnotowano zmiany w cyklu rujowym bez negatywnego wpływu na płodność i liczbę żywych płodów.
aberracja chromosomalna, badanie toksykologiczne, brodawczak płaskonabłonkowy, densytometria kości, działanie mutagenne, działanie niepożądane, fumaran dimetylu, fumaran diroksymel, fumaran monometylu, genotoksyczność, gruczolak jąder z komórek Leydiga, hiperkeratoza, hiperplazja, martwica komórkowa, NOAEL, opóźnienie kostnienia, przenikanie przez łożysko, rak komórek kanalikowych nerek, rakotwórczość, regeneracja nabłonka kanalików nerkowych, rozrost komórek płaskonabłonkowych, test Amesa, test mikrojąderkowy, toksyczność leku, włóknienie śródmiąższowe, wpływ na reprodukcję, zanik kory nerek, zwyrodnienie nabłonka plemnikotwórczego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Evertas 9,5 mg/24 h
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa rywastygminy w systemie transdermalnym Evertas obejmowały wielokrotne podawanie doustne i miejscowe na różnych gatunkach zwierząt (myszy, szczury, króliki, psy, świnie miniaturowe). Nie wykazano toksyczności narządowej, a obserwowane efekty wiązały się z nasilonym działaniem farmakologicznym. Testy mutagenności in vitro i in vivo nie potwierdziły działania mutagennego, z wyjątkiem aberracji chromosomalnych w ludzkich limfocytach przy dawce 104-krotnie przekraczającej kliniczne narażenie. Badania rakotwórczości na myszach i szczurach nie wykazały działania kancerogennego nawet przy maksymalnych tolerowanych dawkach, a narażenie zwierząt było porównywalne do narażenia klinicznego u ludzi. Riwastygmina przenika przez łożysko i do mleka, jednak nie wykazano działania teratogennego w badaniach doustnych na szczurach i królikach.
aberracja chromosomalna, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie teratogenności, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, limfocyt obwodowy, obrzęk spojówek, obrzęk spojówki, przenikanie przez łożysko, reakcja fototoksyczna, rumień skóry, rywastygmina, system transdermalny, test mikrojąderkowy, toksyczność narządowa, zmętnienie rogówki, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lenalidomide Fresenius Kabi 20 mg
Lenalidomid, klasyfikowany jako lek immunosupresyjny (kod ATC: L04AX04), wykazuje złożony mechanizm działania obejmujący efekty immunomodulacyjne, przeciwnowotworowe, antyangiogenne oraz proerytropoetyczne. Substancja wiąże się z białkiem cereblon, kluczowym elementem kompleksu ligazy E3 kulina RING ubikwityna, co prowadzi do ubikwitynacji i degradacji czynników transkrypcyjnych Aiolos i Ikaros w komórkach limfatycznych. W efekcie lenalidomid indukuje apoptozę i hamuje proliferację nowotworowych komórek plazmatycznych szpiczaka mnogiego, komórek chłoniaka grudkowego oraz selektywnie działa na klony z delecją 5q w zespołach mielodysplastycznych. Ponadto, lek zwiększa liczbę komórek NK, T i NKT, wzmacniając nadzór immunologiczny, oraz hamuje produkcję cytokin prozapalnych (TNF-α, IL-6), co redukuje stan zapalny w mikrośrodowisku nowotworowym. W terapii skojarzonej z rytuksymabem lenalidomid wykazuje synergistyczne działanie, zwiększając cytotoksyczność zależną od przeciwciał (ADCC) i apoptozę komórek chłoniaka.
aberracja chromosomalna, anemia, angiogeneza, apoptoza, białka Aiolos i Ikaros, białko DDB1, białko regulatorowe kuliny, cereblon, chłoniak grudkowy, chłoniak nieziarniczy, chłoniak z komórek płaszcza, cytokiny prozapalne, cytotoksyczność komórkowa zależna od przeciwciał, czynnik transkrypcyjny, delecja chromosomu 5, efekt immunomodulacyjny, erytropoeza, hematoonkologia, hemoglobina płodowa, komórki hematopoetyczne, komórki macierzyste CD34+, komórki Natural Killer, komórki NKT, kulina 4, ligaza E3, macierz pozakomórkowa, mikrośrodowisko nowotworowe, nowotworowe komórki hematopoetyczne, rytuksymab, śródbłonek naczyniowy, szpiczak mnogi, TNF-alfa, ubikwitynacja, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Kopiryna – tabletki od bólu głowy 400 mg + 50 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Kopiryna (kwas acetylosalicylowy 400 mg + kofeina 50 mg) wykazały istotny wpływ kwasu acetylosalicylowego na procesy rozrodcze u zwierząt laboratoryjnych, w tym zwiększenie liczby resorpcji płodów oraz występowanie licznych wad rozwojowych, takich jak przepuklina rdzeniowa i mózgowa, rozszczep twarzy, wady oczu, ośrodkowego układu nerwowego, narządów trzewnych oraz szkieletu. Kofeina nie wykazała działania rakotwórczego w długoterminowych badaniach na szczurach (dawki do 102 mg/kg masy ciała u samców i 170 mg/kg u samic) oraz myszach (dawki do 55 mg/kg masy ciała).
W zakresie mutagenności kofeina wykazała złożony profil: zwiększała częstość wymian siostrzanych chromatyd (SCE) in vivo, nasilała genotoksyczność mutagenów oraz pięciokrotnie zwiększała formację mikrojąder u myszy z niedoborem folianów. W badaniach in vitro na komórkach CHO i ludzkich limfocytach nie stwierdzono zwiększenia aberracji chromosomalnych ani mutagenności, z wyjątkiem efektów cytotoksycznych przy wysokich stężeniach. Teratogenność kofeiny była ograniczona, z niewielką częstością rozszczepu podniebienia i częściowego braku kości czaszki u płodów myszy po ekspozycji w okresie organogenezy.
aberracja chromosomalna, badanie rakotwórczości, działanie kancerogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, kwas acetylosalicylowy, niedobór folianów, organogeneza, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, resorpcja płodu, rozszczep podniebienia, salicylan, teratogenność, wada oka, wada ośrodkowego układu nerwowego, wada szkieletu, wymiana siostrzanych chromatyd - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – ItraGen 100 mg
Produkt leczniczy Itragen zawierający itrakonazol w dawce 100 mg w kapsułkach twardych jest przeciwwskazany w okresie ciąży ze względu na potencjalne ryzyko teratogenne. Badania przedkliniczne na modelach zwierzęcych wykazały negatywny wpływ na procesy reprodukcyjne, a dane kliniczne wskazują na możliwość wystąpienia wad wrodzonych, takich jak deformacje szkieletowe, wady układu moczowo-płciowego, sercowo-naczyniowego, narządu wzroku oraz aberracje chromosomalne. Mimo braku jednoznacznego potwierdzenia związku przyczynowego, lek powinien być stosowany u kobiet ciężarnych wyłącznie w sytuacjach bezpośredniego zagrożenia życia, po dokładnej ocenie korzyści i ryzyka. Dane epidemiologiczne dotyczące krótkotrwałego stosowania itrakonazolu w pierwszym trymestrze nie wykazały istotnego wzrostu ryzyka deformacji płodu, jednak ze względu na profil bezpieczeństwa lek pozostaje przeciwwskazany w ciąży.
aberracja chromosomalna, defekt układu sercowo-naczyniowego, deformacja szkieletowa, działanie teratogenne, grzybica pochwy i sromu, itrakonazol, kapsułka twarda, kobieta w wieku rozrodczym, metoda antykoncepcji, pierwszy trymestr ciąży, profil bezpieczeństwa leku, przeciwwskazanie w ciąży, przenikanie do mleka kobiecego, wada narządu wzroku, wada układu moczowo-płciowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bendamustine Accord 2,5 mg/ml
Badania przedkliniczne bendamustyny chlorowodorku na zwierzętach wykazały istotne działania niepożądane przy dawkach zbliżonych do stosowanych u ludzi. Zaobserwowano makroskopowe przekrwienie i krwotoki w przewodzie pokarmowym oraz rozległe zmiany w tkance limfatycznej, potwierdzające silne działanie immunosupresyjne leku. Dodatkowo stwierdzono zmiany cewkowe w nerkach i jądrach oraz zanikowe i martwicze zmiany nabłonka gruczołu krokowego, co wskazuje na ryzyko uszkodzenia układu moczowo-płciowego. Bendamustyna wykazuje także działanie embriotoksyczne i teratogenne, co jest szczególnie istotne w kontekście stosowania u kobiet w wieku rozrodczym i ciężarnych.
aberracja chromosomalna, badanie histologiczne, bendamustyna chlorowodorek, działanie niepożądane leku, działanie rakotwórcze, embriotoksyczność, immunosupresja, krwotok w przewodzie pokarmowym, mutagenność, nowotwór wtórny, przekrwienie śluzówki, teratogenność, tkanka limfatyczna, układ moczowo-płciowy, uszkodzenie błony śluzowej, zmiana patologiczna, zmiany cewkowe nerek - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Levocin 500 mg
Przedkliniczne badania lewofloksacyny wykazały brak istotnej toksyczności ostrej i przewlekłej przy dawkach do 20 mg/kg/dobę u szczurów oraz do 63 mg/kg/dobę u małp, z LD50 w zakresie 1500-2000 mg/kg u gryzoni. W badaniach przewlekłych obserwowano jedynie osadzanie kryształów w moczu przy dawkach powyżej 20 mg/kg/dobę oraz zmniejszenie spożycia pokarmu i ograniczony przyrost masy ciała przy dawkach 180 mg/kg/dobę (1 miesiąc) i 30 mg/kg/dobę (3 miesiące). Parametry hematologiczne wykazywały przejściowe zmiany, sugerujące adaptację organizmu. W badaniach reprodukcyjnych lewofloksacyna nie wpływała negatywnie na płodność ani nie wykazywała działania teratogennego, choć odnotowano opóźnienie dojrzewania płodu wtórne do toksyczności matczynej. Testy genotoksyczności in vitro ujawniły aberracje chromosomalne, prawdopodobnie związane z hamowaniem topoizomerazy II, jednak testy in vivo nie potwierdziły działania genotoksycznego.
aberracja chromosomalna, chrząstka stawowa, dawka śmiertelna LD50, działanie teratogenne, erytrocyt, fluorochinolon, fotokarcinogenność, fotomutagenność, fototoksyczność, kryształy w moczu, leukocyt, potencjał genotoksyczny, retikulocyt, test dominacji letalnej, test mikrojąderkowy, tkanka chrzęstna, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, topoizomeraza II, wymiana siostrzanych chromatyd - Leksykon substancji czynnych
Chinapryl – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Chinapryl, składnik leków takich jak Accupro i Acurenal, przeszedł szerokie badania przedkliniczne oceniające toksyczność ostrą, rakotwórczość, mutagenność oraz wpływ na płodność i rozwój płodu. W badaniach toksyczności ostrej LD50 po podaniu doustnym wynosiła u myszy 1840 mg/kg mc. (samice) i 1739 mg/kg mc. (samce), a u szczurów 3541 mg/kg mc. (samice) i 4280 mg/kg mc. (samce). Po podaniu dożylnym LD50 była niższa: u myszy 523 mg/kg mc. (samice) i 504 mg/kg mc. (samce), u szczurów 158 mg/kg mc. (samice) i 107 mg/kg mc. (samce). Chinapryl był dobrze tolerowany przy dawkach do 200 mg/kg mc./dobę u szczurów i 125 mg/kg mc./dobę u psów przez 2 tygodnie, natomiast wyższe dawki powodowały podrażnienie przewodu pokarmowego i umiarkowane zwiększenie stężenia azotu mocznikowego we krwi. Długoterminowe badania (104 tygodnie) nie wykazały działania rakotwórczego przy dawkach 75-100 mg/kg mc./dobę, z wyjątkiem wzrostu częstości chłoniako-naczyniaków krezki i tłuszczaków u samic szczurów przy najwyższych dawkach. Kompleksowe testy mutagenności i genotoksyczności, w tym test Amesa, badania in vitro i in vivo, nie wykazały działania mutagennego ani genotoksycznego chinaprylu i jego metabolitu chinaprylatu.
aberracja chromosomalna, azot mocznikowy, badanie cytogenetyczne, badanie przedkliniczne, chinapryl, chinaprylat, chłoniako-naczyniaki krezki, droga doustna, działanie mutagenne, efekt fetotoksyczny, efekt teratogenny, embriotoksyczność, genotoksyczność, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, LD50, podanie dożylne, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, szpik kostny, test Amesa, test mikrojąderek, toksyczność matczyna, toksyczność ostra, tolerancja leku, wpływ na rozrodczość, wymiana siostrzanych chromatyd - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mirtor 30 mg
Kompleksowa ocena bezpieczeństwa mirtazapiny w badaniach przedklinicznych potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa substancji czynnej. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności oraz potencjalnego działania rakotwórczego nie wykazały istotnych zagrożeń przy dawkach terapeutycznych stosowanych u ludzi. W badaniach na szczurach i królikach nie stwierdzono działania teratogennego, a niepożądane efekty reprodukcyjne, takie jak wzrost strat poimplantacyjnych, zmniejszenie masy ciała miotów oraz obniżona przeżywalność potomstwa, pojawiły się jedynie przy ekspozycji przekraczającej dwukrotnie maksymalną ekspozycję terapeutyczną. W testach genotoksyczności nie zaobserwowano mutagenności ani uszkodzeń DNA, co potwierdza bezpieczeństwo mirtazapiny w tym zakresie.
aberracja chromosomalna, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja terapeutyczna, enzym wątrobowy, genotoksyczność, guz tarczycy, masa ciała miotu, mirtazapina, mutacja genowa, nowotwór wątrobowokomórkowy, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał rakotwórczy, przeżywalność młodych, resorpcja zarodka, strata poimplantacyjna, swoistość gatunkowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hydrochlorothiazidum Polpharma 12,5 mg
Hydrochlorotiazyd wykazuje niski profil toksyczności ostrej, z wartością LD50 przekraczającą 2750 mg/kg masy ciała u szczurów po podaniu doustnym. Długoterminowe badania karcynogenności na myszach (600 mg/kg/dobę) i szczurach (100 mg/kg/dobę) nie wykazały działania rakotwórczego. Analizy mutagenności obejmujące test Amesa, test aberracji chromosomalnej oraz badania in vivo na chromosomach szpiku kostnego i zawiązkach mysich nie potwierdziły istotnego potencjału mutagennego, mimo że w dwóch testach in vitro (na jajniku chomika chińskiego oraz komórkach chłoniaka mysiego przy dawkach 43–1300 µg/ml) zaobserwowano zmiany klastogenne. Wyniki te sugerują ograniczone ryzyko mutagenne w warunkach klinicznych.
aberracja chromosomalna, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie karcynogenności, badanie mutagenności, badanie teratogenności, dawka śmiertelna LD50, efekt klastogenny, hydrochlorotiazyd, lek moczopędny, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, rozwój płodu, szpik kostny, test Amesa, toksyczność ostra, wpływ na reprodukcję, wpływ na rozród - Leksykon substancji czynnych
Cyklofosfamid – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące cyklofosfamidu wskazują na stosunkowo niską ostrą toksyczność, z wartościami LD50 po podaniu dożylnym wynoszącymi około 160 mg/kg u szczurów, 400 mg/kg u myszy i świnek morskich, 130 mg/kg u królików oraz 40 mg/kg u psów. Przewlekłe podawanie dawek toksycznych prowadzi do hepatotoksyczności, manifestującej się zwyrodnieniem tłuszczowym i martwicą wątroby, bez zmian w błonie śluzowej jelit. Progi hepatotoksyczności wynoszą 100 mg/kg u królików i 10 mg/kg u psów, co wskazuje na wyższą wrażliwość psów. Potwierdzono również mutagenne działanie cyklofosfamidu zarówno in vitro, jak i in vivo, z obserwacją aberracji chromosomalnych u ludzi, co podkreśla jego genotoksyczny potencjał.
aberracja chromosomalna, badanie in vitro, badanie in vivo, błona śluzowa jelita, cyklofosfamid, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, hepatotoksyczność, LD50, lek alkilujący, martwica, podanie dożylne, stłuszczenie wątroby, toksyczność ostra, wada rozwojowa, wątroba - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hydrochlorothiazidum Polpharma 25 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne hydrochlorotiazydu wykazały niską toksyczność ostrą, z wartością LD50 dla szczurów po podaniu doustnym przekraczającą 2750 mg/kg masy ciała na dobę. Długoterminowe badania karcynogenności na myszach (600 mg/kg mc./dobę) oraz szczurach (100 mg/kg mc./dobę) nie wykazały działania rakotwórczego. Ocena mutagenności dała wyniki mieszane: test Amesa był negatywny, natomiast testy in vitro na komórkach jajnika chomika chińskiego i chłoniaka mysiego wskazały na potencjalne działanie klastogenne w dawkach 43-1300 µg/ml. Badania in vivo na chromosomach mysich i chomika chińskiego nie potwierdziły mutagenności.
aberracja chromosomalna, badanie in vitro, badanie in vivo, chłoniak mysi, chromatyda siostrzana, dawka letalna, działanie karcynogenne, działanie klastogenne, hydrochlorotiazyd, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, rozrodczość, rozwój płodu, szpik kostny, test Amesa, toksyczność ostra, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Exferana 90 mg
Deferazyroks, substancja czynna leku Exferana, przeszedł kompleksowe badania przedkliniczne oceniające jego bezpieczeństwo. Wykazano toksyczne działanie na nerki, związane z mechanizmem usuwania żelaza, oraz zmętnienie soczewki oka (zaćmę), obserwowane zarówno u dorosłych, jak i młodych zwierząt laboratoryjnych. Badania genotoksyczności in vitro (test Amesa, test aberracji chromosomalnych) były negatywne, natomiast in vivo stwierdzono powstawanie mikrojąder w szpiku kostnym szczurów bez obciążenia żelazem przy podaniu dawek śmiertelnych, efekt nieobecny u zwierząt z nadmiarem żelaza. W testach rakotwórczości (dwuletnie badanie na szczurach oraz sześciomiesięczne na transgenicznych myszach p53+/-) deferazyroks nie wykazał działania kancerogennego.
aberracja chromosomalna, badanie przedkliniczne, chelacja żelaza, deferazyroks, działanie teratogenne, martwe urodzenie, obciążenie żelazem, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, test Amesa, test farmakologiczny, toksyczność nerkowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, wada rozwojowa, zaćma, zmętnienie soczewki, zmiany kostne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Thioctic acid Zentiva 600 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kwasu tioktynowego wykazały, że substancja ta charakteryzuje się przede wszystkim neurotoksycznym profilem toksyczności, obejmującym objawy ze strony ośrodkowego oraz wegetatywnego układu nerwowego, co jest istotne w kontekście ryzyka przedawkowania. Długotrwałe podawanie może prowadzić do toksycznego uszkodzenia wątroby i nerek. Badania mutagenności nie wykazały potencjału do indukcji mutacji genetycznych ani aberracji chromosomalnych, co potwierdza brak genotoksyczności. Ponadto, testy karcynogenności po podaniu doustnym u szczurów oraz w połączeniu z N-nitrozo-dimetyloaminą (NDEA) nie wykazały działania rakotwórczego.
aberracja chromosomalna, badanie toksykologiczne, działanie karcynogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, kwas tioktynowy, mutacja genetyczna, N-nitrozo-dimetyloamina, nerka, neurotoksyczność, ośrodkowy układ nerwowy, płodność, przedawkowanie leku, rozwój zarodka, toksyczność matczyna, wątroba, wegetatywny układ nerwowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mirzaten Q-Tab 45 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa mirtazapiny, substancji czynnej leku Mirzaten Q-Tab, obejmowały szeroki zakres testów farmakologicznych, toksykologicznych, genotoksycznych oraz reprodukcyjnych. Wyniki nie wykazały istotnych klinicznie zagrożeń przy stosowaniu terapeutycznym. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie ujawniły efektów toksycznych, a testy genotoksyczności nie potwierdziły potencjału do uszkodzeń DNA, mutacji genowych ani aberracji chromosomalnych. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach i królikach nie stwierdzono działania teratogennego, a obserwowane efekty toksyczne (wzrost strat poimplantacyjnych, zmniejszenie masy ciała miotów oraz przeżycia młodych) wystąpiły jedynie przy dawkach dwukrotnie przekraczających maksymalną ekspozycję terapeutyczną u ludzi.
aberracja chromosomalna, badanie farmakologiczne, działanie teratogenne, genotoksyczność, guz tarczycy, indukcja enzymów wątrobowych, karcynogenność, laktacja, mirtazapina, model zwierzęcy, mutacja genowa, nowotwór wątrobowokomórkowy, specyficzność gatunkowa, strata poimplantacyjna, substancja czynna, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie DNA - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Afobam 0,25 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa alprazolamu wykazały brak mutagenności w teście Amesa in vitro oraz w teście mikrojąderkowym in vivo u szczurów przy dawce do 100 mg/kg mc., co stanowi 500-krotność maksymalnej dawki zalecanej u ludzi (10 mg/dobę). Długoterminowe badania rakotwórczości prowadzone przez 2 lata na szczurach (do 30 mg/kg mc./dobę) i myszach (do 10 mg/kg mc./dobę) nie wykazały potencjału rakotwórczego. Badania wpływu na płodność u szczurów przy dawce do 5 mg/kg mc./dobę (25-krotność dawki ludzkiej) nie wykazały negatywnego wpływu na zdolność rozrodczą. Natomiast w badaniach długoterminowych u szczurów poddanych dawkom 3, 10 i 30 mg/kg mc./dobę (15-150-krotność dawki ludzkiej) zaobserwowano zależny od dawki wzrost częstości zaćmy u samic oraz wrastanie naczyń w rogówkę u samców, pojawiające się po 11 miesiącach ekspozycji.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cilostazol LEK-AM 50 mg
Cylostazol, substancja czynna leku Cilostazol LEK-AM, działa jako inhibitor fosfodiesterazy typu III (PDE III), prowadząc do wzrostu stężenia cAMP w płytkach krwi i naczyniach krwionośnych, co skutkuje efektami inotropowymi dodatnimi oraz rozszerzeniem naczyń. W badaniach przedklinicznych u psów zaobserwowano zmiany patologiczne w układzie sercowo-naczyniowym, które nie występowały u szczurów i małp, sugerując gatunkową specyfikę tych efektów. Badania elektrofizjologiczne nie wykazały wydłużenia odstępu QTc, co zmniejsza ryzyko arytmii. Kompleksowa ocena mutagenności cylostazolu, obejmująca testy in vitro i in vivo, nie potwierdziła działania mutagennego ani aberracji chromosomalnych in vivo, mimo że in vitro zaobserwowano słabe, ale istotne statystycznie zwiększenie aberracji chromosomalnych w komórkach jajników chomików chińskich, co jednak nie ma potwierdzenia klinicznego.
aberracja chromosomalna, arytmia, badanie elektrofizjologiczne, badanie in vitro, badanie in vivo, cykliczny AMP, cylostazol, dojrzewanie oocytów, fosfodiesteraza typu III, kardiotoksyczność, lek inotropowy, mutacja genu, naczynie krwionośne, naprawa DNA, obumarcie płodu, odstęp QTc, opóźnione kostnienie, płytki krwi, potencjał mutagenny, rakotwórczość, rozwój płodowy, swoistość gatunkowa, szpik kostny, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenie płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – JAXTERAN 240 mg
Przedkliniczne badania fumaranu dimetylu, substancji czynnej JAXTERAN, wykazały brak działania mutagennego zarówno in vitro (test Amesa, aberracje chromosomalne), jak i in vivo (test mikrojąderkowy u szczurów). Długoterminowe badania rakotwórczości u myszy i szczurów ujawniły zwiększoną częstość raka komórek kanalikowych nerek oraz brodawczaka płaskonabłonkowego i raka w przedżołądku, przy dawkach od 25 do 400 mg/kg m.c./dobę (myszy) i 25 do 150 mg/kg m.c./dobę (szczury). Warto podkreślić, że u ludzi nie występuje anatomiczny odpowiednik przedżołądka gryzoni, co ogranicza translacyjność tych wyników. W badaniach toksykologicznych obserwowano zmiany w nerkach (regeneracja nabłonka kanalików, rozrost kanalików u szczurów) oraz zwyrodnienie nabłonka plemnikotwórczego w jądrach szczurów i psów, przy dawkach zbliżonych lub wyższych od zalecanych u ludzi (AUC). Znaczenie tych efektów dla oceny ryzyka u pacjentów pozostaje nie w pełni poznane.
aberracja chromosomalna, brodawczak płaskonabłonkowy, densytometria kości, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, fumaran dimetylu, fumaran monometylu, gruczolak jąder z komórek Leydiga, hiperkeratoza, martwica pojedynczych komórek, mineralizacja kości, opóźnienie dojrzałości płciowej, opóźnienie kostnienia, przenikanie przez łożysko, rak komórek kanalikowych nerek, regeneracja nabłonka kanalików nerkowych, test Amesa, test mikrojąderkowy, włóknienie śródmiąższowe, zanik kory, zwyrodnienie nabłonka plemnikotwórczego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Clexane 10 000 j.m. (100 mg)/ml (30 000 j.m. (300 mg)/3 ml)
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa enoksaparyny sodowej w postaci roztworu do wstrzykiwań Clexane (10 000 j.m./ml oraz 30 000 j.m./3 ml) wykazały korzystny profil bezpieczeństwa. W badaniach toksyczności krótkoterminowej (13 tygodni) na szczurach i psach stosowano dawkę 15 mg/kg/dobę podskórnie, natomiast w badaniach długoterminowych (26 tygodni) na szczurach i małpach dawkę 10 mg/kg/dobę podawano podskórnie i dożylnie. We wszystkich tych badaniach nie zaobserwowano działań niepożądanych wykraczających poza oczekiwane działanie przeciwzakrzepowe. Badania mutagenności in vitro (test Amesa, test mutacji komórek chłoniaka myszy, test aberracji chromosomalnej limfocytów ludzkich) oraz in vivo (test aberracji chromosomalnej komórek szpiku kostnego szczura) potwierdziły brak potencjału genotoksycznego i klastogennego enoksaparyny sodowej.
aberracja chromosomalna, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie mutagenności, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, enoksaparyna sodowa, komórka chłoniaka, lek przeciwzakrzepowy, limfocyt ludzki, mutacja powrotna, postępująca mutacja, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, substancja aktywna, szpik kostny, test Amesa, toksyczność płodowa, wada wrodzona, zdolność rozrodcza