Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

W badaniach przedklinicznych oceniono potencjalne ryzyko związane ze stosowaniem alprazolamu, substancji czynnej leku Afobam, analizując jego właściwości w zakresie mutagenezy, rakotwórczości, wpływu na płodność oraz możliwych działań niepożądanych w obrębie narządów i układów.¹

Potencjał mutagenny

Alprazolam został poddany testom oceniającym potencjał mutagenny. W badaniach mutagenezy bakteryjnej (test Amesa) prowadzonych w warunkach in vitro nie wykazano właściwości mutagennych substancji. Dodatkowo przeprowadzono test mikrojąderkowy in vivo na szczurach, w którym alprazolam nie wywoływał aberracji chromosomalnych nawet przy zastosowaniu najwyższej testowanej dawki 100 mg/kg masy ciała, co stanowi dawkę 500-krotnie wyższą niż najwyższa dawka zalecana w lecznictwie ludzi (10 mg na dobę).²

Potencjał rakotwórczy

Ocenę potencjału rakotwórczego alprazolamu przeprowadzono w ramach dwuletnich badań biologicznych na dwóch gatunkach gryzoni. Badania prowadzono na szczurach, którym podawano dawki nieprzekraczające 30 mg/kg masy ciała na dobę (150-krotnie wyższe od najwyższych dawek zalecanych u ludzi) oraz na myszach, którym podawano dawki do 10 mg/kg masy ciała na dobę (50-krotnie wyższe od maksymalnych dawek terapeutycznych u ludzi wynoszących 10 mg na dobę). W żadnym z tych badań nie wykazano potencjału rakotwórczego alprazolamu.³

Wpływ na płodność

W badaniach oceniających wpływ alprazolamu na płodność u szczurów nie zaobserwowano negatywnego działania substancji na zdolności rozrodcze nawet przy zastosowaniu najwyższej testowanej dawki wynoszącej 5 mg/kg masy ciała na dobę. Dawka ta jest 25-krotnie wyższa od maksymalnej dawki zalecanej do stosowania u ludzi (10 mg na dobę).⁴

Wpływ na narząd wzroku

Istotne obserwacje poczyniono w badaniach dotyczących wpływu alprazolamu na narząd wzroku u szczurów. W badaniach tych substancję podawano gryzoniom doustnie przez okres dwóch lat w dawkach 3, 10 i 30 mg/kg masy ciała na dobę, które 15 do 150 razy przewyższały maksymalne dawki zalecane u ludzi. Zaobserwowano zależny od dawki wzrost częstości występowania dwóch typów zmian ocznych:

• zaćmy u samic
• wrastania naczyń w rogówkę u samców

Należy podkreślić, że zmiany te pojawiły się dopiero po 11 miesiącach ciągłego leczenia alprazolamem.⁵

Badania toksyczności przewlekłej

W ramach badań toksyczności przewlekłej przeprowadzono 12-miesięczne obserwacje na psach, którym podawano alprazolam. Po zastosowaniu dawek wynoszących 3 mg/kg masy ciała na dobę (15-krotnie przewyższających maksymalną dawkę zalecaną u ludzi) obserwowano wystąpienie napadów drgawek, które w niektórych przypadkach kończyły się zgonem zwierząt. Stwierdzono, że zarówno czas trwania, jak i częstość występowania napadów drgawkowych wykazywały zależność od wielkości zastosowanej dawki. Należy zaznaczyć, że nie wiadomo, czy dane uzyskane w tych badaniach można ekstrapolować na stosowanie leku u ludzi.⁶